Lợi nhuận ngân hàng Trung Quốc giảm vì việc cho vay không còn tăng nhanh như trước

Các ngân hàng Trung Quốc đang đối diện với những vấn đề cơ cấu trong khả năng sinh lợi, bị kẹt giữa ưu tiên chính sách của nhà nước và các nền tảng kinh tế yếu kém. Viễn cảnh đối với hệ thống ngân hàng Trung Quốc nhiều phần sẽ là một chu kỳ quen thuộc: cho vay theo chỉ đạo chính sách, rồi lại phải nhờ vào sự tái cấp vốn của nhà nước. Hệ quả là các ngân hàng sẽ tiếp tục lê bước tồn tại – không đủ sức tự thân đứng vững với khả năng tự vận hành bền vững, nhưng cũng không hoàn toàn sụp đổ, mà chỉ cầm cự giữa những vòng xoáy tái cấp vốn định kỳ.

Các ngân hàng hàng đầu Trung Quốc hiện đang phải đối diện với một sức ép lợi nhuận ngày càng gia tăng khi tăng trưởng tín dụng chậm lại, nợ xấu gia tăng và biên lợi nhuận lãi ròng (NIM) rơi xuống mức thấp kỷ lục. Trong bối cảnh kinh tế thiểu phát (deflation) – tức là mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ giảm xuống liên tục trong một thời gian dài – sức tiêu thụ của dân chúng vẫn còn yếu, cuộc khủng hoảng địa ốc kéo dài chưa có lối thoát, cùng với những căng thẳng địa chính trị ngày một gia tăng, tất cả đều tạo gánh nặng lớn cho bảng cân đối tài sản của các ngân hàng, trước đã khó, giờ càng thêm chồng chất khó khăn.

Nguyên nhân biên lợi nhuận ngày một bị co hẹp

• Những đợt hạ lãi suất liên tiếp do Ngân hàng Trung ương Trung Quốc thực hiện nhằm thúc đẩy kinh tế
• Nhu cầu vay vốn yếu kém từ khu vực tư nhân mặc dù các ngân hàng đã cung cấp tín dụng rẻ hơn nhằm thúc đẩy nền kinh tế.
• Dù các ngân hàng đã nhiều lần giảm lãi suất tiền ký thác để hạ chi phí vốn, dòng tiền tiết kiệm trong dân chúng vẫn tiếp tục dồn vào hệ thống.
• Thị trường địa ốc tại Trung Quốc đang ngày một suy yếu
• Những bất trắc nảy sinh từ căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc
• Số nợ xấu gia tăng khi các doanh nghiệp nhỏ và người tiêu dùng vỡ nợ nhiều hơn

Triển vọng lợi nhuận của các ngân hàng Trung Quốc

• Lợi nhuận ròng của Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) dự kiến giảm 0,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong nửa đầu năm.

• Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China) nhiều khả năng giảm 0,9%.

• Ngân hàng Kiến Thiết Trung Quốc, Ngân hàng Nông Nghiệp Trung Quốc, và Ngân hàng Giao Thông được kỳ vọng có mức tăng trưởng lợi nhuận ròng khiêm tốn từ 0,4% đến 1,2%. Tuy nhiên, con số này vẫn không đủ để che lấp tình trạng suy giảm khả năng sinh lợi của toàn ngành ngân hàng, khi biên lợi nhuận lãi ròng (NIM) đã rớt xuống 1,42% tính đến cuối tháng Sáu, thấp hơn ngưỡng 1,8% vốn được coi là tối thiểu để bảo đảm một mức sinh lợi hợp lý.

• Trên thị trường chứng khoán, chỉ số ngân hàng CSI tăng 15,5% trong sáu tháng đầu năm, gần ngang bằng mức 15,4% của CSI 300. Thế nhưng, kể từ khi lập đỉnh vào tháng Bảy, cổ phiếu ngân hàng đã mất dần sức hấp dẫn, rớt 1,1% trong tháng Tám, trong khi CSI 300 lại tiếp tục tăng 8,7%. Để duy trì sự ổn định của ngành và bảo đảm dòng tín dụng chảy vào những khu vực kinh tế trọng yếu, chính phủ đã cho phép bốn ngân hàng quốc doanh lớn triển khai một kế hoạch tái cấp vốn trị giá 72 tỷ USD hồi tháng Ba.

Thiên Vân