Mẹ nữ khoa học gia tử vong trong vụ nghi nhiễm dịch hạch ở Nga nói biết sự thật

Vụ nữ khoa học gia Nga tử vong sau khi nghi nhiễm dịch hạch tại phòng thí nghiệm tiếp tục gây tranh cãi. Mẹ nạn nhân bác bỏ giả thuyết vỡ ống nghiệm, cáo buộc nhà chức trách để con gái chết, trong khi WHO tiếp tục yêu cầu Moscow cung cấp thông tin để làm rõ nguyên nhân và nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Mẹ nạn nhân bác bỏ giả thuyết vỡ ống nghiệm

Khi còn sống, Daria Shipilova làm việc tại Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Siberia và Viễn Đông ở Irkutsk. Theo các thông tin được đưa ra, cô có thể đã làm vỡ một ống nghiệm chứa mầm bệnh nguy hiểm trong phòng thí nghiệm, sau đó mắc bệnh và qua đời tại bệnh viện vào ngày 2/10.

Tuy nhiên, bà Svetlana Shipilova, mẹ của cô, đã mạnh mẽ bác bỏ lời giải thích này.

Theo tờ The Telegraph của Anh, bà Svetlana, vốn làm trong ngành y tế, nói với truyền thông Nga, cụ thể là trang Glubina, rằng các ống nghiệm được sử dụng trong phòng thí nghiệm được bảo vệ nghiêm ngặt, nên không thể dễ dàng làm vỡ.

Bà nói: “Tôi biết sự thật. Hiện giờ, tôi phải đối phó với những người quen ngốc nghếch tin vào tất cả những chuyện này. Dĩ nhiên, những người thông minh thì hoàn toàn không tin”.

Bà nói thêm: “Ngay cả không phải tất cả những người làm trong ngành y tế cũng hiểu rằng một ống nghiệm như vậy căn bản không thể bị làm vỡ. Ngay cả khi bạn ném mạnh nó vào tường cũng không thể vỡ. Chỉ những người không am hiểu mới nói như vậy”.

Bà nhấn mạnh rằng ngay cả trong giả định xảy ra sự cố, việc làm vỡ ống nghiệm hoặc khiến chất bên trong tràn ra ngoài cũng không dễ dàng, bởi những vật chứa này được bảo vệ rất nghiêm ngặt.

Nói về cái chết của con gái, bà thẳng thắn cáo buộc: “Họ đã đứng nhìn con gái tôi chết”.

Tuy nhiên, bà Svetlana không công khai thêm sự thật mà bà đề cập là gì, cũng không cho biết con gái mình thực sự bị lây nhiễm bằng cách nào.

Chuyên gia nghi ngờ mầm bệnh đã bị biến đổi

Ngoài giả thuyết vỡ ống nghiệm bị đặt dấu hỏi, nguyên nhân cái chết của cô Shipilova cũng làm dấy lên thêm nhiều suy đoán.

Mặc dù có thông tin cho rằng cô có thể đã tiếp xúc với mầm bệnh dịch hạch thể phổi trong một sự cố tại phòng thí nghiệm, phía Nga chưa giải thích chi tiết cách cô bị nhiễm bệnh. Moscow chỉ xác nhận cô tử vong vì “viêm phổi không rõ nguyên nhân”.

Sau vụ việc, khoảng 200 người từng tiếp xúc với cô đã được cách ly, càng thu hút sự chú ý của dư luận.

Hôm thứ Ba, ông Robert Redfield, cựu Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), đã nêu một khả năng khác trong cuộc phỏng vấn với NewsNation.

Ông cho biết nếu cô Shipilova gặp sự cố khi làm việc tại phòng thí nghiệm nghiên cứu dịch hạch, theo quy trình, cô lẽ ra phải được điều trị bằng kháng sinh.

Tuy nhiên, ông lưu ý: “Nếu mầm bệnh dịch hạch mà cô ấy nghiên cứu đã bị biến đổi, khiến nó không còn nhạy cảm với kháng sinh… thì điều đó có thể giải thích vì sao kháng sinh không phát huy tác dụng”.

Phát biểu này làm dấy lên suy đoán về khả năng mầm bệnh đã bị biến đổi hoặc vụ việc có liên quan đến nghiên cứu vũ khí sinh học. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng công khai xác nhận những suy đoán này.

Hôm thứ Tư, khi được hỏi liệu nữ khoa học gia có tử vong vì vũ khí sinh học hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hạ thấp khả năng này.

Ông nói: “Chúng tôi cho rằng không phải”. Tuy nhiên, ông cũng nói thêm: “Chúng tôi sẽ sớm tìm ra sự thật”.

WHO tiếp tục yêu cầu Nga cung cấp kết quả xét nghiệm

Trong lúc mẹ nạn nhân công khai nghi ngờ lời giải thích của nhà chức trách, WHO cũng một lần nữa yêu cầu Moscow làm rõ các chi tiết của vụ việc.

Ngày 8/10, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đăng bài trên nền tảng X, cho biết thông tin Nga cung cấp vẫn chưa đầy đủ, khiến tổ chức này chưa thể đánh giá toàn diện mức độ rủi ro của vụ việc.

Ông Tedros cho biết ngày 2/10, truyền thông lần đầu đưa tin một nhân viên của Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Irkutsk có thể đã nhiễm dịch hạch thể phổi trong phòng thí nghiệm, sau đó tử vong vì viêm phổi nghiêm trọng.

WHO cũng được biết phía Nga đã tổ chức một cuộc họp trong ngày hôm đó để thảo luận về trường hợp một cư dân địa phương bị nghi nhiễm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Sau khi nhận được thông tin, WHO yêu cầu Nga cung cấp thêm dữ liệu. Ngày 6/10, phía Nga phản hồi rằng gần đây không phát hiện ca dịch hạch nào tại địa phương, nhưng đã cách ly khoảng 200 người tiếp xúc.

Tuy nhiên, phản hồi này vẫn chưa giải đáp được những câu hỏi then chốt của WHO.

Ông Tedros cho biết WHO đã một lần nữa yêu cầu nhà chức trách Nga cung cấp kết quả xét nghiệm trong phòng thí nghiệm của người tử vong và những người tiếp xúc, giải thích lý do cần áp dụng biện pháp cách ly, đồng thời cập nhật tình trạng sức khỏe hiện tại của những người liên quan.

Ngoài ra, trước thông tin truyền thông đưa tin một nhân viên phòng thí nghiệm thứ hai mắc bệnh viêm phổi không rõ nguyên nhân, WHO cũng yêu cầu phía Nga xác minh thông tin này.

Điện Kremlin phủ nhận che giấu thông tin, WHO nhấn mạnh tính minh bạch

Trước những nghi vấn liên tiếp từ bên ngoài, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm thứ Tư tuyên bố Nga đã thông báo cho WHO về vụ việc và tuân thủ các quy định quốc tế. Ông đồng thời cáo buộc truyền thông lan truyền thông tin sai lệch liên quan đến vụ việc.

Ông Tedros nhấn mạnh WHO sẵn sàng hỗ trợ Nga về chuyên môn trong công tác phòng chống dịch hạch và bảo đảm an toàn phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, phía Nga cần cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ và minh bạch để làm rõ những thông tin mâu thuẫn, từ đó đánh giá chính xác liệu có tồn tại nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng hay không.