Một báo cáo điều tra mới của Liên minh Quốc tế Chấm dứt Lạm dụng Ghép tạng tại Trung Quốc (ETAC) chỉ ra rằng sự kiểm soát sâu rộng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đối với hệ thống y tế là một nguyên nhân quan trọng khiến các bác sĩ nước này không dám lên tiếng về nạn cưỡng bức thu hoạch nội tạng.
Liên minh Quốc tế Chấm dứt Lạm dụng Cấy ghép Nội tạng tại Trung Quốc (ETAC) là một tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận quốc tế, quy tụ các luật sư, học giả, chuyên gia y tế, nhà nghiên cứu và những người hoạt động nhân quyền, với mục tiêu chấm dứt nạn cưỡng bức thu hoạch nội tạng tại Trung Quốc. ETAC có sự tham gia của nhiều nhân vật hoạt động trong lĩnh vực nhân quyền, trong đó có luật sư nhân quyền quốc tế David Matas, nhà báo điều tra Ethan Gutmann và cựu Quốc vụ khanh Canada David Kilgour.
Ngày 20/10/2026, ETAC công bố báo cáo đầu tiên trong loạt điều tra “Red Flags” (Những dấu hiệu cảnh báo đỏ), do nhà nghiên cứu Sarah Cook thực hiện, tập trung làm sáng tỏ một câu hỏi: Vì sao, bất chấp những bằng chứng kéo dài hơn hai thập kỷ về nạn cưỡng bức thu hoạch nội tạng từ các học viên Pháp Luân Công và gần đây là người Duy Ngô Nhĩ, hầu như không có ai trong hệ thống y tế Trung Quốc công khai lên tiếng?
Bà Sarah Cook, tác giả chính của báo cáo, là nhà nghiên cứu giàu kinh nghiệm về nhân quyền tại Trung Quốc, người sáng lập Công ty TNHH Phân tích và Tư vấn về Quyền tại Trung Quốc và tác giả bản tin UnderReported China. Bà từng giữ chức Giám đốc Nghiên cứu phụ trách Trung Quốc, Hồng Kông và Đài Loan tại tổ chức nhân quyền quốc tế Freedom House.
Dựa trên các tài liệu chính thức được công bố của Trung Quốc cùng những nghiên cứu học thuật, báo cáo mới của bà Sarah Cook cho thấy ĐCSTQ đã thiết lập một cơ chế kiểm soát sâu rộng đối với ngành y tế, từ bộ máy lãnh đạo bệnh viện đến các tổ chức quản lý hoạt động ghép tạng. Trong hệ thống này, lòng trung thành với ĐCSTQ và nghĩa vụ giữ bí mật có thể đặt các nhân viên y tế trước những áp lực lớn khi phải lựa chọn giữa việc tuân thủ mệnh lệnh chính trị và thực hiện trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp.
Một trong những phát hiện đáng chú ý của báo cáo là vai trò chi phối của các tổ chức ĐCSTQ trong bộ máy quản lý bệnh viện tại Trung Quốc. Báo cáo chỉ ra 4 điểm quan trọng khác với thông lệ quốc tế như sau:
Thứ nhất, giám đốc bệnh viện không phải người có quyền lực cao nhất như thông lệ quốc tế, mà chịu sự lãnh đạo của bí thư đảng ủy. Giám đốc bệnh viện thường đồng thời giữ chức phó bí thư đảng ủy. Điều này đồng nghĩa với việc các quyết định quan trọng trong hoạt động quản lý bệnh viện không chỉ chịu sự chi phối của những người có chuyên môn y khoa mà còn nằm dưới sự lãnh đạo trực tiếp của bộ máy chính trị.
Thứ hai, Tổ chức thu nhận nội tạng không phải pháp nhân độc lập như tại các quốc gia khác, mà hoạt động dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng trong bệnh viện. Toàn bộ hệ thống hiến và ghép tạng được điều phối bởi Ủy ban Hiến và Ghép tạng Quốc gia, cơ quan do Ủy ban Y tế Quốc gia và Hội Chữ thập đỏ Trung Quốc thành lập năm 2013, chịu sự giám sát trực tiếp của Quốc vụ viện. Theo danh sách công khai gần nhất năm 2016, ít nhất 17 trong tổng số 33 thành viên Ủy ban Hiến và Ghép tạng Quốc gia (52%) được xác nhận là đảng viên ĐCSTQ, bao gồm gần như toàn bộ các vị trí lãnh đạo cao nhất.
Thứ ba, Hội Chữ thập đỏ Trung Quốc, dù đóng vai trò xác minh “bên thứ ba” trong quy trình hiến tạng, thực chất là tổ chức chịu sự giám sát của nhà nước và lãnh đạo của ĐCSTQ, chứ không phải một tổ chức nhân đạo độc lập. Hội này được sử dụng để tạo tính chính danh và điều phối hoạt động hiến tạng, thay vì đóng vai trò “bên thứ ba” độc lập.
Thứ tư, Hiệp hội Y khoa Trung Quốc, thay vì là tổ chức nghề nghiệp độc lập có chức năng giám sát đạo đức y khoa, lại là tổ chức chịu sự chi phối của ĐCSTQ. Chủ tịch và toàn bộ 15 phó chủ tịch được bổ nhiệm năm 2021 đều là đảng viên ĐCSTQ.
Theo phân tích của báo cáo, khi những người có trách nhiệm thực hiện hoạt động ghép tạng và những người nắm quyền giám sát đều nằm trong cùng một hệ thống quyền lực chính trị, khả năng xuất hiện các tiếng nói độc lập bị hạn chế nghiêm trọng.
Cơ cấu này cũng đặt ra câu hỏi về tính độc lập của hoạt động giám sát y đức, đặc biệt trong những trường hợp có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng liên quan đến quyền con người.
Báo cáo công bố kết quả rà soát mối liên hệ giữa các nhân vật có vị trí quan trọng trong ngành ghép tạng Trung Quốc với ĐCSTQ.
Báo cáo xác định 19 bác sĩ phẫu thuật ghép tạng và lãnh đạo trung tâm ghép tạng là đảng viên ĐCSTQ, làm việc tại 18 bệnh viện thuộc 12 tỉnh và thành phố của Trung Quốc. Trong số này có nhiều người hoạt động tại các địa phương như Cát Lâm, Hắc Long Giang và Sơn Đông, những nơi mà báo cáo đề cập là có tình trạng đàn áp Pháp Luân Công đặc biệt nghiêm trọng.
Mặc dù quy mô mẫu khảo sát còn nhỏ, kết quả này vẫn cung cấp bằng chứng thực tế về sự hiện diện của các đảng viên ĐCSTQ trong những vị trí chuyên môn và lãnh đạo quan trọng của hệ thống ghép tạng Trung Quốc.
Đây cũng là một phần cơ sở để báo cáo làm rõ mối quan hệ giữa cơ cấu quyền lực chính trị và khả năng duy trì sự im lặng trước những cáo buộc vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.
Báo cáo đặc biệt nhấn mạnh nghĩa vụ trung thành của các đảng viên ĐCSTQ, trong đó có nhiều người đang hành nghề y. Các đảng viên ĐCSTQ phải tuyên thệ trung thành suốt đời và giữ bí mật cho ĐCSTQ. Những nghĩa vụ này tạo ra sự ràng buộc chính trị đối với các bác sĩ là đảng viên, ngay cả khi họ phải đối mặt với những tình huống liên quan đến đạo đức nghề nghiệp.
Báo cáo chỉ ra rằng việc vi phạm nghĩa vụ trung thành với ĐCSTQ, chẳng hạn công khai tiết lộ những hành vi sai trái, có thể kéo theo hậu quả cá nhân và nghề nghiệp nghiêm trọng hơn nhiều so với việc vi phạm các nguyên tắc đạo đức y khoa. Trong bối cảnh đó, một bác sĩ biết về những hành vi vi phạm có thể phải đối mặt với lựa chọn đầy rủi ro: lên tiếng để bảo vệ các nguyên tắc y đức, hoặc giữ im lặng để tránh những hậu quả từ hệ thống quyền lực chính trị.
ETAC xem đây là một yếu tố then chốt để lý giải tình trạng thiếu vắng những lời tố giác công khai từ bên trong ngành ghép tạng Trung Quốc. Để minh họa cho bầu không khí sợ hãi trong hệ thống y tế, báo cáo dẫn lời một cựu bác sĩ từng làm việc tại tỉnh Liêu Ninh, hiện đang sinh sống bên ngoài Trung Quốc. Người này cho biết dưới sức ép của ĐCSTQ, mọi người đều hiểu rõ cái giá phải trả nếu phá vỡ sự im lặng.
“Nếu chính anh dám lên tiếng, người biến mất tiếp theo sẽ là anh”, vị cựu bác sĩ cảnh báo. Lời kể này cho thấy nỗi sợ không chỉ gắn với nguy cơ mất việc làm hay bị kỷ luật nghề nghiệp, mà còn liên quan đến những hậu quả nghiêm trọng đối với sự an toàn cá nhân.
Theo báo cáo, sức ép chính trị và nguy cơ bị trừng phạt đã hình thành một môi trường trong đó các nhân viên y tế có thể hiểu rõ những gì đang xảy ra nhưng không dám công khai phản đối.
Bên cạnh lĩnh vực ghép tạng, báo cáo còn đề cập những trường hợp che giấu thông tin, đàn áp người tố giác và kiểm soát tiếng nói chuyên môn trong các sự kiện liên quan đến dịch SARS và COVID-19.
Những trường hợp này được nhắc lại để làm nổi bật một đặc điểm chung: khi thông tin gây bất lợi cho chính quyền, những người làm việc trong hệ thống có thể phải đối mặt với áp lực giữ im lặng thay vì công khai sự thật.
Trong lĩnh vực ghép tạng, cơ chế này đặc biệt đáng lo ngại bởi hoạt động phẫu thuật liên quan trực tiếp đến sinh mạng con người và đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt những tiêu chuẩn đạo đức y khoa.
Theo lập luận của ETAC, sự kết hợp giữa quyền lực của các tổ chức ĐCSTQ, nghĩa vụ trung thành về chính trị, nguy cơ bị trừng phạt và sự thiếu vắng cơ chế giám sát độc lập đã tạo ra những rào cản lớn đối với bất kỳ nhân viên y tế nào muốn tố giác hành vi sai trái.
Điều này có thể góp phần lý giải vì sao, sau hơn hai thập kỷ xuất hiện các bằng chứng và cáo buộc về cưỡng bức thu hoạch nội tạng từ học viên Pháp Luân Công, từ người Duy Ngô Nhĩ, nhưng số người trong hệ thống y tế Trung Quốc công khai lên tiếng vẫn rất ít.
Báo cáo đầu tiên trong loạt điều tra Red Flags của ETAC hướng sự chú ý đến một vấn đề vượt ra ngoài những cáo buộc về hành vi của từng cá nhân: vai trò của cả một cơ cấu quyền lực trong việc ngăn cản các nhân viên y tế công khai những gì họ biết.
Những thông tin được tập hợp từ nguồn chính thức của Trung Quốc, các nghiên cứu học thuật và lời kể của nhân chứng cho thấy sự kiểm soát của ĐCSTQ đối với hệ thống bệnh viện và ngành ghép tạng không chỉ là vấn đề quản lý hành chính mà còn có những hệ quả sâu sắc đối với đạo đức nghề y.
Thông qua việc làm rõ vị trí của các bí thư đảng ủy, nghĩa vụ trung thành của đảng viên, sự hiện diện của ĐCSTQ trong bộ máy lãnh đạo ngành ghép tạng và những trường hợp nhân viên y tế bị buộc phải im lặng, ETAC đưa ra lời giải thích về một nghịch lý kéo dài: trong khi những cáo buộc cưỡng bức thu hoạch nội tạng ngày càng được nêu ra trên trường quốc tế, rất ít người bên trong hệ thống y tế Trung Quốc dám công khai làm chứng.
Thông điệp xuyên suốt của báo cáo là sự im lặng của giới y khoa Trung Quốc không thể được xem xét tách rời khỏi môi trường chính trị mà họ đang làm việc. Khi việc lên tiếng có thể đe dọa sự nghiệp, tự do và thậm chí cả sự an toàn cá nhân, sự thật có nguy cơ tiếp tục bị che giấu ngay trong những cơ sở có trách nhiệm bảo vệ sinh mạng con người.
Mời xem báo cáo tại đây
Theo FalunInfo.net
Minh Nhật biên tập
Xem thêm:
Mời xem video:
Meta sẽ xóa vĩnh viễn các trang cá nhân phụ trên Facebook, Cục An ninh…
Trung Quốc muốn mọi học sinh phổ thông có hiểu biết về AI vào năm…
Kết quả sơ bộ của thử nghiệm tại Mỹ cho thấy ngủ với máy lọc…
Vườn quốc gia U Minh Hạ ở Cà Mau mời thuê 1.318,5 ha môi trường…
Hỏi mua vé số của người đàn ông khuyết tật, Đặng Xuân Trung (SN 1994,…
Học viên Pháp Luân Công vận động người dân ở New York ký tên kêu…