Mỹ bỏ trừng phạt ngăn Nga xây dựng nhà máy điện hạt nhân quan trọng ở Hungary

Hoa Kỳ đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt cấm các giao dịch tài chính thông qua ngân hàng Gazprombank của Nga liên quan đến việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân mới Paks-2 của Hungary. Hôm thứ Sáu (27/6), Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài của Hoa Kỳ (OFAC) đã ban hành một giấy phép chung cho phép Gazprombank và các ngân hàng Nga khác thực hiện các giao dịch tài chính “liên quan đến năng lượng hạt nhân dân sự”. 

Nhà máy Paks-2, được triển khai vào năm 2014 theo một thỏa thuận song phương Nga-Hungary, bao gồm hai lò phản ứng hạt nhân do Tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Rosatom của Nga xây dựng. Theo thỏa thuận, Nga sẽ cung cấp cho Hungary khoản vay 10 tỷ euro (khoảng 11,7 tỷ đô la) để trang trải phần lớn chi phí cho dự án ước tính trị giá khoảng 12,5 tỷ euro. 

Dự án Paks-2, được coi là rất quan trọng đối với an ninh năng lượng của Hungary, vốn dự kiến sẽ khởi công vào năm 2024 tại địa điểm gần nhà máy điện hạt nhân hiện tại Paks của Hungary. Paks là nhà máy điện hạt nhân duy nhất của Hungary hiện đang cung cấp khoảng một nửa lượng điện tiêu thụ của quốc gia này.

Dự án Paks-2 được Nga tài trợ thông qua ngân hàng Gazprombank. Các lệnh trừng phạt  của Hoa Kỳ đối với Gazprombank đã buộc dự án này phải tạm dừng xây dựng. Budapest đã nhiều lần kêu gọi Washington miễn trừ cho dự án này.

Hôm Chủ Nhật (29/6), Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto xác nhận rằng Hoa Kỳ hiện đã dỡ bỏ các biện pháp hạn chế đối với việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Paks-2. 

Trong một thông báo, Ngoại trưởng Szijjarto chỉ trích chính quyền Biden: “Hoa Kỳ đã đưa ra nhiều quyết định vì lý do chính trị khiến đất nước chúng tôi rơi vào tình huống cực kỳ khó khăn. Một trong những quyết định này là nhằm phá hoại nguồn cung năng lượng của Hungary bằng cách áp đặt các biện pháp hạn chế đối với việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Paks-2, khiến việc xây dựng nhà máy gần như không thể tiếp tục”. 

Đồng thời vị quan chức ngoại giao hàng đầu của Hungary ca ngợi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump: “May mắn thay, kể từ tháng Một, đã có một vị tổng thống ở Washington coi Hungary là bạn”. 

Ngoại trưởng Szijjarto cho biết: “Bởi vì điều này, chính phủ Hoa Kỳ đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan đến khoản đầu tư vào nhà máy điện hạt nhân Paks”. Ông nhấn mạnh rằng nhà máy Parks-2 “đảm bảo nguồn cung năng lượng an toàn cho Hungary”, và sẽ cho phép quốc gia này đáp ứng hầu hết nhu cầu điện của mình trước giữa những năm 2030.

Budapest đã phản đối các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với năng lượng của Nga kể từ khi cuộc xung đột Nga – Ukraine leo thang vào năm 2022, với lý do nhập khẩu năng lượng từ Nga là cần thiết cho an ninh quốc gia của Hungary. Budapest vẫn duy trì thỏa thuận khí đốt dài hạn với gã khổng lồ khí đốt Gazprom của Nga. 

Hungary nhập khẩu một lượng lớn dầu và khí đốt từ Nga theo các miễn trừ giúp nước này thoát khỏi các biện pháp hạn chế của EU áp đặt lên năng lượng của Nga. Budapest gần đây đã chặn một đề xuất của Ủy ban châu Âu (EC) về việc loại bỏ dần nhập khẩu khí đốt của Nga trước năm 2027, cảnh báo rằng động thái này sẽ “phá hủy an ninh năng lượng của Hungary” và làm tăng mạnh chi phí.

Giấy phép của OFAC cũng dỡ bỏ các biện pháp hạn chế đối với các giao dịch tài chính liên quan đến hạt nhân dân sự thông qua Ngân hàng Trung ương Nga và ngân hàng cho vay lớn nhất của Nga Sber Bank, cùng với Vnesheconombank, Alfa-Bank, VTB, Otkritie, Rosbank, và một số ngân hàng khác. Động thái này của Hoa Kỳ diễn ra sau khi quan hệ giữa Moskva và Washington ấm lên trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao của hai bên hướng tới một giải pháp hòa bình cho cuộc chiến tranh Nga – Ukraine.