Mỹ cấm bộ định tuyến sản xuất ở nước ngoài vì lo ngại an ninh quốc gia

Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (Federal Communications Commission – FCC) ngày 23/3 đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu toàn bộ các mẫu bộ định tuyến (router) thương mại sản xuất ở nước ngoài, động thái được cho là nhắm vào các thương hiệu có liên hệ với Trung Quốc do rủi ro an ninh quốc gia.

Chủ tịch FCC Brendan Carr viết trên mạng xã hội X rằng “FCC đã có thêm hành động nhằm bảo vệ người dân Mỹ và các mạng lưới liên lạc mà chúng ta phụ thuộc”. Theo ông, quyết định này đồng nghĩa các mẫu router sản xuất ở nước ngoài sẽ không còn đủ điều kiện được tiếp thị hoặc bán tại Mỹ.

Quyết định được đưa ra sau một báo cáo ngày 20/3 của một cơ quan liên ngành thuộc nhánh hành pháp, trong đó kết luận các router thương mại – thiết bị kết nối internet cho máy tính, điện thoại và thiết bị thông minh – gây ra “rủi ro không thể chấp nhận” đối với Mỹ.

Báo cáo nêu rõ: “Việc để các router sản xuất ở nước ngoài chi phối thị trường Mỹ tạo ra rủi ro về kinh tế, an ninh quốc gia và an ninh mạng”.

Hiện phần lớn router tại các hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ đều được sản xuất ở nước ngoài. Trong khi đó, đây là thiết bị hạ tầng thiết yếu đối với nền kinh tế và quốc phòng, khiến Mỹ “không thể tiếp tục phụ thuộc vào nước ngoài trong sản xuất router”, theo báo cáo.

Tuy nhiên, FCC cho biết lệnh cấm không áp dụng với các thiết bị người tiêu dùng đã mua trước đó; các router hiện có vẫn được phép tiếp tục sử dụng.

Giới chuyên gia hoan nghênh quyết định này. Ông Chris McGuire, chuyên gia cấp cao tại Council on Foreign Relations, cho rằng nếu chính sách được triển khai tương tự quy định hạn chế thiết bị bay không người lái trước đây, Mỹ có thể loại bỏ các sản phẩm từ doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời cho phép thiết bị từ các quốc gia đồng minh.

Một trong những doanh nghiệp bị chú ý là TP-Link – hãng sản xuất router Wi-Fi lớn nhất thế giới, chiếm thị phần đáng kể tại Mỹ.

Theo báo cáo, khoảng 96% người Mỹ sử dụng router làm phương tiện chính để truy cập internet. Các thiết bị này cũng đóng vai trò quan trọng trong vận hành hạ tầng và dịch vụ khẩn cấp.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng gia tăng, đặc biệt từ các nhóm do nhà nước hoặc phi nhà nước hậu thuẫn, router sản xuất ngoài nước Mỹ được xem là “mục tiêu ưu tiên” của tin tặc, từng bị lợi dụng trong nhiều vụ xâm nhập hệ thống gần đây.

Chuyên gia an ninh mạng Rob Joyce, cựu lãnh đạo tại Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA), từng cảnh báo trước Quốc hội rằng TP-Link chiếm hơn 60% thị trường bán lẻ và có thể gây lo ngại lớn về an ninh. Tuy nhiên, phía TP-Link bác bỏ, cho rằng họ chỉ nắm khoảng 37% thị phần và không chịu sự kiểm soát của công nghệ Trung Quốc.

Đại diện công ty, bà Ricca Silverio, khẳng định các sản phẩm của hãng đảm bảo an toàn, song thừa nhận quyết định của FCC có thể ảnh hưởng đến toàn bộ ngành sản xuất router, bởi “gần như tất cả thiết bị đều được sản xuất bên ngoài nước Mỹ”, kể cả của các công ty Mỹ.

Theo Luật Bảo đảm An toàn và Đáng tin cậy cho Mạng lưới Thông tin (2019), FCC có quyền xác định các thiết bị viễn thông là mối đe dọa an ninh quốc gia. Những thiết bị có khả năng chuyển hướng dữ liệu hoặc tồn tại “cửa hậu” cho phép truy cập từ xa có thể bị đưa vào danh sách cấm và bị loại khỏi thị trường.

Một báo cáo của Viện Hudson năm 2024 cảnh báo: “Các đối tượng xấu có thể lợi dụng router không dây để xâm nhập hàng triệu mạng gia đình, đánh cắp thông tin, phát tán tin giả hoặc gây gián đoạn hệ thống”.

Quy định mới vẫn cho phép ngoại lệ đối với các thiết bị được Bộ Chiến tranh hoặc Bộ An ninh Nội địa Mỹ phê duyệt có điều kiện, sau khi xác định không gây rủi ro đáng kể.

Trước đó, năm 2024, Chủ tịch Ủy ban Hạ viện về Trung Quốc John Moolenaar và nghị sĩ Raja Krishnamoorthi đã kêu gọi điều tra các router Wi-Fi do Trung Quốc sản xuất đang được sử dụng tại Mỹ, do lo ngại nguy cơ bị khai thác để thu thập dữ liệu và tấn công mạng.