Mỹ cáo buộc 4 công ty Trung Quốc âm mưu độc quyền thị trường container

Bộ Tư pháp Mỹ ngày 19/5 thông báo đã truy tố hình sự 4 công ty sản xuất container vận tải biển của Trung Quốc cùng 7 giám đốc điều hành với cáo buộc thông đồng thao túng thị trường container toàn cầu trong giai đoạn đại dịch COVID-19 và khủng hoảng chuỗi cung ứng, khiến giá container tăng vọt và người tiêu dùng Mỹ phải chịu chi phí cao hơn.

Theo cáo trạng bổ sung được công bố tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California, các doanh nghiệp bị truy tố gồm: Singamas Container Holdings, China International Marine Containers – CIMC (Tập đoàn Container Hàng hải Quốc tế Trung Quốc), Shanghai Universal Logistics Equipment (DFIC – Đông Phương Quốc tế Container) và CXIC Group Containers (Tân Hoa Xương). Bộ Tư pháp Mỹ cho biết 4 công ty này chiếm khoảng 95% thị phần container khô tiêu chuẩn trên toàn cầu.

Các công tố viên cáo buộc âm mưu độc quyền bắt đầu từ tháng 11/2019 và kéo dài ít nhất đến tháng 1/2024. Trong thời gian này, các công ty bị cho là đã phối hợp hạn chế sản lượng, kiểm soát hoạt động sản xuất và thao túng giá container, khiến giá container tiêu chuẩn toàn cầu tăng gấp đôi trong giai đoạn 2019–2021.

Giới chức Mỹ cho rằng hành vi này đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng trong đại dịch, khiến hàng hóa khan hiếm hơn, thời gian giao hàng kéo dài và người tiêu dùng Mỹ phải trả giá cao hơn cho nhiều sản phẩm nhập khẩu.

Bộ Tư pháp Mỹ cũng công bố danh sách 7 lãnh đạo cấp cao bị truy tố, trong đó có ông Mã Nam Khánh – Giám đốc marketing của Singamas – đã bị bắt tại Pháp hôm 14/4 và đang chờ dẫn độ sang Mỹ. 6 bị cáo còn lại hiện vẫn chưa bị bắt giữ, gồm các lãnh đạo cấp cao của Singamas, CIMC, DFIC và CXIC.

Theo cáo trạng, các lãnh đạo doanh nghiệp đã tổ chức các cuộc họp bí mật tại trụ sở CIMC ở Thâm Quyến từ cuối năm 2019 để thống nhất kế hoạch hạn chế sản xuất và tăng giá. Để ngăn các thành viên “phá vỡ thỏa thuận”, nhóm này còn bị cáo buộc lắp đặt tới 87 camera giám sát trên 49 dây chuyền sản xuất container nhằm kiểm soát số ca làm việc và sản lượng hàng ngày, đồng thời cam kết không xây dựng thêm nhà máy mới.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết âm mưu này đã giúp các công ty thu lợi nhuận khổng lồ. Lợi nhuận mảng container của CIMC tăng từ khoảng 19,8 triệu USD năm 2019 lên khoảng 1,75 tỷ USD năm 2021. Trong khi đó, Singamas chuyển từ mức lỗ khoảng 110 triệu USD năm 2019 sang lãi gần 187 triệu USD vào năm 2021.

Giới chức Mỹ nhấn mạnh đây là một trong những vụ thao túng giá mang tính toàn cầu nghiêm trọng nhất trong thời kỳ đại dịch. Theo Đạo luật Chống độc quyền Sherman, mỗi cá nhân vi phạm có thể đối mặt mức án tối đa 10 năm tù và 1 triệu USD tiền phạt, trong khi doanh nghiệp có thể bị phạt tới 100 triệu USD hoặc cao hơn tùy theo thiệt hại và khoản lợi bất hợp pháp thu được.