Mỹ chỉ trích Bắc Kinh sau vụ phóng thử tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân

Hôm thứ Tư (8/7), một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ trích việc Trung Quốc tiến hành vụ phóng thử tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân vào ngày 6/7 là hành động vô trách nhiệm. Quan chức này cho biết Bắc Kinh chỉ thông báo cho Mỹ trước vài giờ và thông tin cung cấp cũng không đầy đủ.

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, hôm thứ Hai, quân đội nước này đã phóng thử một tên lửa từ tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân ra Thái Bình Dương. Động thái này đã vấp phải sự chỉ trích từ Mỹ, Nhật Bản, Úc, New Zealand và Đài Loan.

Quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ nói: “Thông báo mà Trung Quốc gửi cho Mỹ chỉ được đưa ra vài giờ trước khi phóng tên lửa và không cung cấp đầy đủ thông tin. Điều này còn kém rất xa so với tiêu chuẩn mà năm thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (P5) – cũng là năm quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân được Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân công nhận – vẫn tuân thủ”.

Quan chức này nói thêm: “Vụ phóng thử diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang nhanh chóng và thiếu minh bạch mở rộng kho vũ khí hạt nhân, làm dấy lên quan ngại sâu sắc trong khu vực”.

Theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), năm quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có trách nhiệm bảo đảm mức độ minh bạch cao khi tiến hành các hoạt động liên quan đến vũ khí hạt nhân.

Trong tuyên bố gửi Reuters, quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết việc phóng một tên lửa có khả năng tấn công hạt nhân mà không thông qua cơ chế thông báo ngoại giao thông thường trước đó là “hành động vô trách nhiệm”.

Quan chức này nói: “Chúng tôi kêu gọi Bắc Kinh tiến hành các cuộc thảo luận có ý nghĩa về ổn định chiến lược và kiểm soát vũ khí.” Ông cũng nhấn mạnh Mỹ “kiên định thực hiện các cam kết quốc phòng đối với các đồng minh và đối tác”.

Hiện các thông tin công khai về loại tên lửa mà Trung Quốc phóng thử vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, phía Đài Loan nhận định đây là tên lửa Cự Lãng-2 (JL-2), một loại tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm có tầm bắn khoảng 7.000 km (4.350 dặm). Theo đánh giá này, tên lửa được phóng từ mặt biển thay vì khi tàu ngầm đang lặn.

Dữ liệu theo dõi cho thấy tên lửa được phóng từ một tàu ngầm hạt nhân và điểm rơi dường như nằm gần Quần đảo Solomon. Theo báo cáo Lầu Năm Góc trình Quốc hội Mỹ năm 2024, Trung Quốc hiện sở hữu 6 tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo, mỗi tàu có thể mang tối đa 12 tên lửa.

Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã mô tả vụ phóng là một “hoạt động thường lệ” trong chương trình huấn luyện quân sự hằng năm và khẳng định không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh đang đẩy mạnh mở rộng kho vũ khí hạt nhân và nhiều lần từ chối đề nghị của Mỹ về việc tiến hành đối thoại kiểm soát vũ khí hạt nhân. Năm 2024, Trung Quốc đã đình chỉ các cuộc đàm phán sơ bộ với Mỹ về vấn đề này để phản đối việc Washington bán vũ khí cho Đài Loan.