Mỹ sẽ hủy bỏ việc xếp Syria vào danh sách “quốc gia tài trợ khủng bố”

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Tư (8/7) tuyên bố sẽ đưa Syria ra khỏi danh sách “Quốc gia tài trợ khủng bố” (State Sponsors of Terrorism – SST) và đã bắt đầu các thủ tục liên quan. Trước khi ông Rubio chính thức công bố quyết định này, Tổng thống Donald Trump cũng cho biết trong cuộc gặp với Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa tại Thổ Nhĩ Kỳ rằng Mỹ sẽ chấm dứt biện pháp trừng phạt này đối với Syria.

Trong tuyên bố đăng trên trang web Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 8/7, ông Rubio cho biết chính quyền Trump đã khởi động quy trình hủy bỏ việc xếp Syria vào danh sách “Quốc gia tài trợ khủng bố”.

Tuyên bố nêu rõ, trong ngày 8/7, Tổng thống Trump đã thông báo với Quốc hội rằng chính quyền của ông có ý định hủy bỏ việc chỉ định Syria là một “quốc gia tài trợ khủng bố”. Đây là một bước đi mang tính lịch sử khác của Tổng thống Trump nhằm tạo cơ hội để người dân Syria hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Tuyên bố nhấn mạnh: “Việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Syria sẽ giúp khôi phục thương mại và đầu tư quốc tế, tạo cơ hội để Syria tái thiết và mở ra một chương mới cho người dân nước này. Một Syria ổn định, thống nhất, hòa bình với chính mình và các nước láng giềng sẽ mang lại lợi ích không chỉ cho khu vực mà còn cho toàn thế giới”.

Trước đó cùng ngày, khi được các phóng viên hỏi trong cuộc gặp với Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa tại Thổ Nhĩ Kỳ rằng liệu Mỹ có đưa Syria ra khỏi danh sách “quốc gia tài trợ khủng bố” hay không, ông Trump trả lời: “Tôi nghĩ là có.”

“Đúng vậy, tôi nghĩ tôi sẽ làm như thế. Tại sao lại không chứ? Ông ấy (al-Sharaa) đã làm rất tốt,” ông Trump nói. “Tôi cho rằng chúng ta nên làm điều đó.”

Trước đây, Mỹ từng cho biết đang xem xét lại việc xếp Syria vào danh sách “quốc gia tài trợ khủng bố”. Việc bị đưa vào danh sách này khiến Syria phải chịu các hạn chế về viện trợ của Mỹ, xuất khẩu sản phẩm quốc phòng và một số giao dịch tài chính.

Cuối tháng 6 năm ngoái, Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp chính thức chấm dứt một số chương trình trừng phạt đối với Syria nhằm ủng hộ tiến trình tái thiết hòa bình của chính phủ mới nước này. Tuy nhiên, khi đó Syria vẫn nằm trong danh sách “quốc gia tài trợ khủng bố” của Bộ Ngoại giao Mỹ.

Syria bị chính quyền Tổng thống Jimmy Carter đưa vào danh sách này từ năm 1979, trong thời kỳ Tổng thống Hafez al-Assad cầm quyền, chủ yếu vì nước này hỗ trợ các tổ chức vũ trang như Hezbollah ở Lebanon. Sau đó, chính quyền Tổng thống George W. Bush tiếp tục áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt vào năm 2004 với lý do Syria can thiệp vào tình hình chính trị Lebanon, hỗ trợ các tổ chức khủng bố và phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt. Sau khi nội chiến Syria bùng nổ năm 2011, chính quyền Tổng thống Barack Obama tiếp tục mở rộng các lệnh trừng phạt do chính quyền Syria đàn áp đẫm máu người biểu tình và vi phạm nghiêm trọng nhân quyền.

Ông al-Sharaa từng lãnh đạo một nhánh của al-Qaeda, nhưng đã cắt đứt quan hệ với tổ chức này vào năm 2016. Tháng 12/2024, ông lãnh đạo lực lượng vũ trang lật đổ chính quyền cựu Tổng thống Bashar al-Assad. Kể từ đó, ông liên tục tìm cách thúc đẩy Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Syria. Tháng 11/2025, chính phủ của ông đã ký văn kiện chính thức gia nhập Liên minh Toàn cầu chống Nhà nước Hồi giáo (ISIS) do Mỹ dẫn đầu.

Trong cuộc gặp hôm 8/7, Tổng thống Trump một lần nữa ca ngợi vai trò lãnh đạo của ông al-Sharaa.

“Ông ấy được mọi người tôn trọng, kể cả tôi,” ông Trump nói.

Khi được hỏi liệu ông có kỳ vọng Syria sẽ hỗ trợ đối phó với lực lượng Hezbollah ở Lebanon hay không, ông Trump đáp: “Họ có thể sẽ giúp. Chúng ta sẽ xem. Chúng tôi đang đạt được rất nhiều tiến triển”.