Mỹ: Đảng Dân chủ giành ghế Tổng chưởng lý tại 5 bang nghiêng về Cộng hòa, gồm Texas

Đảng Dân chủ đã giành ghế tổng chưởng lý tại 5 bang nghiêng về Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ, gồm Texas, Ohio, Georgia, Iowa và Kansas. Tại Texas, tổng chưởng lý đắc cử cho biết sẽ rà soát các hành động pháp lý của người tiền nhiệm.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra hôm thứ Ba (3/11). Hãng tin Reuters hôm Chủ nhật (8/11) đưa tin cả 5 ghế này trước đó đều do Đảng Cộng hòa nắm giữ.

Tổng chưởng lý bang là quan chức thực thi pháp luật cao nhất của một bang ở Mỹ. Người giữ chức này quyết định những vấn đề cần ưu tiên trong thực thi pháp luật, đưa ra hướng dẫn pháp lý và có thể thách thức các quy định của chính phủ liên bang tại tòa án. Riêng ở Texas, văn phòng Tổng chưởng lý có hơn 4.000 nhân viên, phụ trách bảo vệ luật của bang trước tòa liên bang, bảo vệ người tiêu dùng và thi hành nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con.

“Văn phòng Tổng chưởng lý Texas bấy lâu nay hoạt động như hãng luật riêng của phong trào MAGA,” ông Nathan Johnson, Tổng chưởng lý đắc cử của Texas, nói với Reuters. “Từ nay thì không.”

Kết quả ở 5 bang

Ông Johnson, thượng nghị sĩ bang, đã đánh bại ứng viên Đảng Cộng hòa Mayes Middleton và trở thành người thuộc Đảng Dân chủ đầu tiên đắc cử chức này sau hơn 30 năm. Ông Middleton đã nhận thua.

Georgia có kết quả ngay trong tối thứ Ba: hãng tin AP xác định Dân biểu bang Tanya Miller của Đảng Dân chủ đánh bại Thượng nghị sĩ bang Brian Strickland của Đảng Cộng hòa. Khi còn khoảng 3% số phiếu chưa kiểm, bà Miller có 55,5%, còn ông Strickland có 44,5%, đài Fox 5 Atlanta cho biết. Bà sẽ là tổng chưởng lý thuộc Đảng Dân chủ đầu tiên của bang kể từ năm 2010.

Tại Iowa, đương kim Tổng chưởng lý Brenna Bird của Đảng Cộng hòa đã nhận thua ngay trong ngày thứ Ba, nhưng đến thứ Năm (5/11), AP mới xác nhận ông Nate Willems của Đảng Dân chủ thắng cử. Khi đó, hai người cách nhau khoảng 23.000 phiếu.

Kansas phải chờ lâu hơn. Đài KSAL cho biết cuộc đua phải trải qua quy trình kiểm phiếu lại do kết quả sít sao, và đến thứ Sáu (6/11), AP mới xác định ông Chris Mann của Đảng Dân chủ đánh bại đương kim Tổng chưởng lý Kris Kobach của Đảng Cộng hòa. Hai người từng đối đầu năm 2022: lần này ông Mann thắng với cách biệt hơn 1 điểm phần trăm, gần bằng cách biệt mà ông từng để thua năm 2022. Ông sẽ là người thuộc Đảng Dân chủ đầu tiên giữ chức này ở Kansas kể từ năm 2011.

Ông Keith Faber của Đảng Cộng hòa đã nhận thua ông John Kulewicz của Đảng Dân chủ ở Ohio, tờ Mercer County Outlook đưa tin hôm thứ Tư (4/11). Sau khi kiểm xong phiếu bầu sớm và phiếu bầu trong ngày bầu cử, ông Kulewicz có 50,31%, còn ông Faber có 49,69%. Theo đài WEAR, khi đó phiếu vắng mặt và phiếu tạm thời vẫn đang được kiểm. Đến Chủ nhật (8/11), Reuters gọi ông Kulewicz là Tổng chưởng lý đắc cử.

Ông Johnson sẽ rà soát các hành động pháp lý của ông Paxton

Ông Johnson cho biết sẽ rà soát các hành động pháp lý do người tiền nhiệm Ken Paxton khởi xướng. Trong đó có các biện pháp nhằm vào những đơn vị cung cấp dịch vụ phá thai ngoài bang, các cáo buộc về mối liên hệ giữa thuốc không kê đơn và chứng tự kỷ, cùng các vụ kiện liên quan đến hiệu quả của vaccine.

Ông Johnson cũng chỉ trích sự hợp tác hiện nay giữa bang với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), đồng thời cho biết sẽ xem xét có nên tiếp tục hay không.

“Văn phòng Tổng chưởng lý Texas chưa bao giờ được lập ra để làm cánh tay nối dài của hoạt động thực thi luật di trú liên bang,” ông nói. “Nếu những việc đó làm văn phòng sao nhãng chức năng vốn có của mình, chúng tôi sẽ đổi kế hoạch.”

Ông sẵn sàng tham gia các vụ kiện do nhiều bang cùng khởi xướng để chống điều ông gọi là sự lạm quyền của liên bang. Ông nhắc tới khả năng tranh chấp về quy định với Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ do ông Robert F. Kennedy Jr. đứng đầu. Ông cũng muốn xây dựng lại đội ngũ nhân viên và đưa văn phòng tập trung trở lại vào việc chống độc quyền, bảo vệ người tiêu dùng.

The Epoch Times đưa tin ông Paxton, đương kim Tổng chưởng lý Texas, đã thua ứng viên Đảng Dân chủ James Talarico trong cuộc đua vào Thượng viện Mỹ cùng kỳ bầu cử.

Những người đắc cử ở các bang khác định làm gì

Tại Iowa, ông Willems cam kết truy tố các doanh nghiệp gây ô nhiễm và khôi phục bộ phận bảo vệ người tiêu dùng của văn phòng.

Ông Kulewicz ở Ohio tranh cử với cam kết kiềm chế việc doanh nghiệp tăng giá quá mức. Bà Miller ở Georgia đã tỏ rõ ý định cùng các tổng chưởng lý thuộc Đảng Dân chủ khác khởi kiện để phản đối các chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump, hãng luật Foley Hoag cho biết.

Ông Mann muốn văn phòng ở Kansas không thiên về đảng phái nào, vì bang này đang rất chia rẽ. “Tôi muốn chuyển trọng tâm của văn phòng ra khỏi các mục tiêu chính trị,” ông nói. Ông cũng lo ngại về các đợt truy quét của ICE ở một số vùng trong bang, và sẽ rà soát mọi vụ kiện của ông Kobach, trong đó có vụ kiện phản đối việc tiếp cận thuốc phá thai mifepristone.

Luật sư bảo thủ Mike Davis: Đây là “bước lùi lớn”

“Các văn phòng tổng chưởng lý bang của Đảng Cộng hòa là mũi nhọn của phong trào pháp lý bảo thủ,” ông Mike Davis, một luật sư có ảnh hưởng trong giới bảo thủ, nói. “Mất các văn phòng này là một bước lùi lớn đối với những mục tiêu then chốt của phe bảo thủ.”

Đảng Cộng hòa vẫn giữ ghế này ở Florida, nơi Tổng chưởng lý James Uthmeier vừa thắng sát nút ứng viên Đảng Dân chủ José Javier Rodríguez. Đề cập đến các cuộc đấu tranh pháp lý của phe bảo thủ, ông Uthmeier cho biết trong một tuyên bố: “Văn phòng này đã dẫn đầu các cuộc đấu tranh đó từ ngày tôi nhậm chức, và chúng tôi sẽ tiếp tục dẫn đầu”. Trả lời Fox News, ông cam kết văn phòng của mình sẽ là tuyến phòng thủ cuối cùng trước các chính sách của Đảng Dân chủ. Tuy nhiên, văn phòng của ông chỉ có quy mô khoảng một phần ba văn phòng ở Texas.

Bộ Tư pháp Mỹ không trả lời đề nghị bình luận. Nhà Trắng nhắc lại các phát biểu trước đó của ông Trump rằng Đảng Cộng hòa thua vì ông không có tên trên lá phiếu. Trong bài đăng trên Truth Social tối thứ Ba, ông viết: “Tôi không có tên trên lá phiếu, nếu có thì chúng ta đã thắng áp đảo!”