Biểu tình ở Pháp giảm mạnh, ông Mélenchon kêu gọi “chủ nghĩa tập thể mới”

Số người biểu tình ở Pháp hôm thứ Bảy (7/11) giảm mạnh, trong khi cảnh sát bắt giữ 232 người tại nhiều thành phố. Cùng ngày, lãnh đạo cực tả Jean-Luc Mélenchon ra mắt cương lĩnh thù địch với Washington, kêu gọi “chủ nghĩa tập thể mới”.

Ngày 7/11 đánh dấu thứ Bảy thứ tư liên tiếp người Pháp xuống đường biểu tình, nhưng số người tham gia đã giảm mạnh. Bộ Nội vụ Pháp ghi nhận 146.000 người tuần hành trên cả nước. Cùng lúc đó, lãnh đạo cực tả Jean-Luc Mélenchon tập hợp hơn 20.000 người ủng hộ tại một trung tâm triển lãm ở Le Bourget, phía bắc Paris, để giới thiệu cương lĩnh tranh cử tổng thống năm 2027 của đảng Nước Pháp Bất khuất (LFI).

Bộ này ghi nhận 46.000 người tuần hành tại Paris và 141 cuộc biểu tình, hoạt động phản đối trên khắp nước Pháp. Con số toàn quốc giảm so với các tuần trước: 320.000 người hôm 31/10, 410.000 người hôm 24/10 và 550.000 người hôm 17/10. Liên minh các công đoàn thanh niên cánh tả, bên kêu gọi biểu tình, đưa ra con số 250.000 người, trong đó 75.000 người ở thủ đô.

“Tôi đến đây vì muốn tiếp tục gây sức ép lên chính phủ. Nhưng nhiều người bạn khác của chúng tôi lại đi dự cuộc mít tinh của Nước Pháp Bất khuất,” Charlotte, sinh viên xã hội học 22 tuổi đi cùng vài người bạn, nói với The Epoch Times.

Lucas, 19 tuổi, cho biết một số bạn của anh quyết định nghỉ buổi này vì đã tuần hành hôm thứ Năm (5/11). Anh nói với The Epoch Times: “Chúng tôi đã cho mọi người thấy mình không hề hụt hơi sau ngần ấy tuần, nên thỉnh thoảng vắng mặt một buổi cũng không sao”.

Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu sẽ chủ trì một “hội nghị xã hội” với các công đoàn và giới chủ về tiền lương và sức mua vào thứ Hai (9/11). Liên minh công đoàn cho rằng hội nghị này sẽ quyết định bước tiếp theo của phong trào phản đối giá cả sinh hoạt đắt đỏ và việc cắt giảm dịch vụ công.

Tính đến 18h (giờ Pháp), cảnh sát đã bắt giữ 232 người, đồng thời tiến hành kiểm tra phòng ngừa đối với gần 40.000 người trên các tuyến đường dẫn vào trung tâm các thành phố. Bộ Nội vụ ghi nhận đụng độ ở Toulouse, Grenoble, Marseille, Nantes, Lyon, Bordeaux, Strasbourg và Dijon. Tại một số nơi, các nhóm gồm vài trăm nhà hoạt động cấp tiến và cực tả tìm cách xông vào khu vực phong tỏa, ném đồ vật và bắn pháo hoa về phía cảnh sát.

Nhiều cuộc tuần hành không được khai báo trước và ít chịu sự giám sát của công đoàn hơn những tuần trước, bộ này cho biết. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez lên án “thứ bạo lực không gì có thể biện minh”.

Trên mạng X, ông Nuñez cũng lên án “bạo lực cực độ mà lực lượng thực thi pháp luật của chúng ta phải đối mặt quá thường xuyên”, sau khi ngôi nhà của một cảnh sát ở Auch, tây nam nước Pháp, bị cố ý phóng hỏa vào rạng sáng cùng ngày và cháy rụi hoàn toàn. “Mọi dấu hiệu cho thấy hành vi phạm tội không thể chấp nhận này xảy ra vì nghề nghiệp của viên cảnh sát,” ông viết.

“Cầm vũ khí lên!”

Tại Paris, đến 14h (giờ Pháp), người biểu tình đã tập trung ở quảng trường Cộng hòa (Place de la République), một số người mang cờ antifa và cờ Palestine. Khi đoàn tuần hành xuất phát, tượng đài giữa quảng trường đã bị phủ kín bởi các hình vẽ graffiti, trong đó có những hình vẽ ủng hộ chủ nghĩa Marx, chống Israel và chống cảnh sát.

Các biểu ngữ xuất hiện khắp Paris với những lời kêu gọi nổi dậy. Một biểu ngữ viết: “Không, tôi hoàn toàn không kêu gọi bình tĩnh”. Một biểu ngữ khác viết: “Nếu đằng nào chúng ta cũng chìm trong lửa, thì cứ kéo bọn chúng theo cùng”.

Người tuần hành hô vang “Paris, ngoại ô, antifa!”, “Paris, hãy vùng lên!”, “Cầm vũ khí lên!” và “Đả đảo nhà nước, cớm và bọn phát xít”.

Bạo lực bùng phát ngay khi đoàn tuần hành tới quảng trường Nation (Place de la Nation): người biểu tình đốt đồ vật và đối đầu với cảnh sát chống bạo động. Bộ Nội vụ cho biết bản thân cuộc tuần hành ở Paris diễn ra ôn hòa, nhưng các “nhóm nguy cơ” đã gây ra nhiều sự cố khi đoàn giải tán.

“Chủ nghĩa tập thể mới”

Cách đó vài dặm về phía bắc, ông Mélenchon phát biểu trước đám đông mà ban tổ chức ước tính hơn 20.000 người, để ra mắt phiên bản mới của “L’Avenir en commun” (“Tương lai chung”). Theo đảng của ông, đây là cương lĩnh dày 212 trang với 1.069 biện pháp, công bố một ngày trước đó.

Lãnh đạo đảng Nước Pháp Bất khuất mở đầu bài phát biểu bằng chủ đề phân biệt chủng tộc. “Tất cả các bạn, hãy coi phân biệt chủng tộc là chuyện của chính mình,” ông nói với đám đông. “Khi nắm quyền, chúng tôi sẽ truy lùng nạn phân biệt chủng tộc đến từng ngóc ngách, bằng mọi biện pháp hợp pháp, bằng mọi biện pháp đã có và cả những biện pháp chúng tôi sẽ bổ sung. Các cơ cấu bị chi phối sẽ được tẩy độc một cách bài bản, từ trên xuống dưới.”

Cuộc thăm dò do viện Ifop thực hiện cho kênh tin tức LCI, được công bố trong tuần này, cho thấy ông Mélenchon đứng thứ hai với 17,5–18% ủng hộ, kém xa bà Marine Le Pen với 35–37%. Nếu kết quả này trở thành hiện thực, đây sẽ là lần đầu ông lọt vào vòng hai sau 4 lần tranh cử. Số liệu thăm dò cũng cho thấy ông sẽ thua đậm bà Le Pen ở vòng hai.

Cuộc mít tinh diễn ra hai ngày sau khi một nửa số nghị sĩ Đảng Cộng sản Pháp tại Quốc hội ký tuyên bố ủng hộ ông Mélenchon, dù lãnh đạo đảng này, ông Fabien Roussel, cũng tham gia tranh cử.

“[Tôi] rất xúc động khi được sát cánh cùng nhóm nghị sĩ Cộng sản, những người đứng bên chúng ta trong cuộc chiến đưa cánh tả vào vòng hai năm 2027,” ông Mélenchon nói.

Ông nói mình ra tranh cử để chiến thắng. Ông cũng ngụ ý rằng những dự đoán lặp đi lặp lại về việc ông sẽ thua ở vòng hai có thể là chiến thuật nhằm kéo tỷ lệ phiếu của ông ở vòng một xuống, và nhắc tới một số kết quả bầu cử gần đây ở các nước khác.

“Đấu tranh thì có kết quả! Orbán đã bị đánh bại ở Hungary! Vučić đã bị đánh bại ở Serbia! Trump đã bị đánh bại ở Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Bolsonaro đã bị đánh bại ở Brazil! Lula muôn năm!” ông nói. Ông phát biểu như vậy 4 ngày sau khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ trong cuộc bầu cử giữa kỳ.

Ông Mélenchon là bạn của Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva và từng được ông Lula chính thức ủng hộ trong chiến dịch tranh cử tổng thống Pháp năm 2022.

Khái niệm “Nước Pháp mới” của ông Mélenchon nhấn mạnh hình ảnh một nước Pháp hình thành qua các làn sóng nhập cư trong những thập niên gần đây, chủ yếu từ Bắc Phi và châu Phi cận Sahara.

Trong lời mở đầu cương lĩnh, ông Mélenchon viết: “Đã đến lúc cho một chủ nghĩa tập thể mới, một cuộc cách mạng tài khóa và một hiệp ước sản xuất đầy tham vọng”.

Những tuyên bố đề cao chủ nghĩa tập thể này được đưa ra trong bối cảnh đang có tranh cãi chính trị về quyền sở hữu tư nhân. Cuối tháng 10, trong một podcast của kênh TF1 do nhà báo kinh tế François Lenglet dẫn dắt, ông Mélenchon nói: “Sở hữu tư nhân là một quyền tự do có giới hạn của nó”. Phát biểu này khiến cánh hữu cáo buộc ông đang chuẩn bị trưng dụng tài sản.

Trên mạng X, bà Marine Le Pen chỉ trích gay gắt cương lĩnh của ông Mélenchon, gọi đó là “một dự án phá bỏ nước Pháp”.

“Dự án này đẩy tới tận cùng quá trình giải cấu trúc mà ông Emmanuel Macron theo đuổi từ khi lên nắm quyền,” bà viết.

Chống Washington, hướng về Bắc Kinh

Ông Mélenchon từng lên tiếng ủng hộ các chế độ xã hội chủ nghĩa, trong đó có Trung Quốc, Cuba và Venezuela. Ông cũng công khai thù địch với Mỹ. Cương lĩnh “Tương lai chung” viết: “Khi ngả theo Mỹ, Chính phủ Pháp đã để một cuộc diệt chủng diễn ra ở Gaza”. Cương lĩnh cũng lên án “việc châu Âu tự nguyện làm nô lệ cho Washington”.

Cương lĩnh viết tiếp rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump là hiện thân cho “một thời đại mới của chủ nghĩa đế quốc”. Ông “bắt các ‘đồng minh’ của mình phải nộp cống và đang theo đuổi chiến lược chiến tranh toàn diện để chống lại vị trí mà Trung Quốc đã giành được trong chủ nghĩa tư bản toàn cầu hóa”.

Đảng Nước Pháp Bất khuất cũng tìm cách thắt chặt quan hệ với Bắc Kinh. Bà Sophia Chikirou, nghị sĩ của đảng này, được xem là nhân vật đứng thứ hai trên thực tế. Tháng 6/2025, một báo cáo quốc hội do bà soạn đã kêu gọi “một bước xích lại gần nhau mới giữa châu Âu và Trung Quốc”, gọi Trung Quốc cộng sản là “đối tác không thể thiếu” theo tầm nhìn “toàn cầu hóa thay thế”. Báo cáo còn cho rằng gọi chế độ Trung Quốc là “độc tài” là “sai sự thật”.

Trong cương lĩnh, đảng Nước Pháp Bất khuất cho biết chính phủ do ông Mélenchon lãnh đạo sẽ “hướng tới việc hình thành một liên minh mới theo hướng toàn cầu hóa thay thế”. Chính phủ đó cũng sẽ “củng cố ‘Mặt trận Khước từ’ chống lại chiến lược hiếu chiến của Mỹ”.

Tháng 3, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte lên tiếng ủng hộ các đòn tấn công Mỹ tiến hành hồi tháng 2 nhằm loại bỏ năng lực quân sự của Tehran. Cũng trong tháng 3, ông Rutte nói với CBS News rằng Iran “rất gần” với khả năng ném bom các thành phố châu Âu. Ông đưa ra nhận định này sau khi Chính phủ Anh xác nhận Iran đã tìm cách tấn công bằng tên lửa vào Diego Garcia, hòn đảo ở Ấn Độ Dương có căn cứ quân sự của Anh.