Mỹ đề xuất giới hạn thời gian lưu trú của du học sinh còn tối đa 4 năm: Ảnh hưởng thế nào?

Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) đã đề xuất một quy định mới, theo đó thời gian lưu trú của du học sinh tại Mỹ sẽ được ấn định tối đa 4 năm, thay thế chế độ “D/S” (Duration of Status – được phép lưu trú trong suốt thời gian còn duy trì tình trạng học tập hoặc làm việc hợp lệ) đã được áp dụng hơn 3 thập kỷ qua.

Theo Bloomberg, đề xuất này hiện đã được Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng (OMB) phê duyệt. Dự kiến quy định sẽ được công bố trên Công báo Liên bang (Federal Register) và có thể được áp dụng sau 30–60 ngày kể từ khi thông báo cuối cùng được ban hành.

Nếu được ban hành, quy định mới sẽ áp dụng đối với người mang thị thực du học F-1, thị thực trao đổi học giả J-1 và những người mang các loại thị thực học tập khác. Trong tương lai, sau khi thời hạn lưu trú kết thúc, nếu muốn tiếp tục ở lại Mỹ, họ sẽ phải nộp đơn chính thức lên Sở Di trú để xin gia hạn thời gian cư trú.

Theo quy định hiện hành về “D/S”, chỉ cần duy trì tình trạng hợp lệ thì du học sinh có thể ở lại Mỹ trong toàn bộ thời gian học tập mà không có ngày hết hạn cố định.

Quy định mới khác gì quy định hiện hành?

Theo Bloomberg, đề xuất mới quy định rằng dù chương trình học kéo dài bao lâu, du học sinh cũng chỉ được phép lưu trú tại Mỹ tối đa khoảng 4 năm. Quy định này áp dụng đối với thị thực du học F-1, thị thực trao đổi J-1 và các loại thị thực học tập liên quan khác. Nếu chương trình học kéo dài quá 4 năm, người học sẽ phải chính thức nộp đơn xin gia hạn với Sở Di trú.

Trong khi đó, theo quy định hiện hành về “D/S”, chỉ cần là sinh viên học toàn thời gian, duy trì tình trạng du học hợp lệ và tuân thủ các điều kiện của thị thực thì người học có thể lưu trú tại Mỹ mà không bị giới hạn bởi một ngày hết hạn cụ thể.

Theo quy định hiện nay, dù kéo dài thời gian học, chuyển trường hoặc chuyển ngành, học tiếp từ bậc cử nhân lên cao học, hay tham gia chương trình Đào tạo Thực hành Tùy chọn (OPT) và OPT dành cho các ngành STEM – 4 lĩnh vực cốt lõi: Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật), và Mathematics (Toán học), du học sinh đều có thể thực hiện linh hoạt.

Những thay đổi của quy định mới

Nếu quy định mới có hiệu lực, những thay đổi chính sẽ gồm:

• Du học sinh sẽ không còn tự động được phép lưu trú chỉ dựa trên tình trạng đăng ký học tại trường.
• Muốn gia hạn thời gian lưu trú phải nộp đơn lên Sở Di trú.
• Có thể phải bổ sung hồ sơ và thực hiện lấy dữ liệu sinh trắc học.
• Việc chậm trễ trong quá trình xét duyệt có thể ảnh hưởng đến tiến độ học tập.
• Nếu lưu trú quá hạn mà chưa được chấp thuận sẽ có thể phải đối mặt với hậu quả pháp lý.

Điều này đồng nghĩa với việc sau khi quy định mới được áp dụng, việc có được tiếp tục học tập tại Mỹ hay không sẽ phụ thuộc vào việc cơ quan di trú định kỳ chấp thuận gia hạn, chứ không chỉ đơn thuần dựa trên việc đăng ký nhập học.

Vì sao chính phủ đề xuất quy định mới?

Bộ An ninh Nội địa cho rằng theo quy định hiện hành, việc theo dõi tình trạng tuân thủ thị thực và phát hiện người lưu trú quá hạn gặp nhiều khó khăn.

Việc áp dụng thời hạn lưu trú cố định sẽ giúp:

• Tăng cường quản lý việc lưu trú của du học sinh.
• Nâng cao hiệu quả thực thi luật di trú.
• Thống nhất tiêu chuẩn quản lý đối với các loại thị thực khác nhau.

Du học sinh Ấn Độ chịu ảnh hưởng lớn nhất

Ấn Độ hiện là quốc gia có số lượng du học sinh lớn nhất tại Hoa Kỳ.

Theo Báo cáo Open Doors 2024, trong năm học 2023–2024, các trường đại học Mỹ có hơn 331.000 sinh viên Ấn Độ, chiếm gần 30% tổng số du học sinh quốc tế.

Trong đó, rất nhiều người theo học các chương trình kéo dài hơn 4 năm, bao gồm:

• Chương trình tiến sĩ và nghiên cứu tiến sĩ.
• Các chương trình thạc sĩ dài hạn.
• Các chương trình kỹ thuật và đào tạo nghề.

Nếu quy định mới có hiệu lực, những sinh viên này có thể phải đối mặt với việc:

• Phải nhiều lần nộp đơn xin gia hạn.
• Quy trình xét duyệt của cơ quan di trú sẽ chặt chẽ hơn.
• Mức độ không chắc chắn cao hơn trong việc lập kế hoạch học tập dài hạn.

Hiệp hội các trường Đại học Hoa Kỳ (AAU), Hội đồng Giáo dục Hoa Kỳ (ACE) và NAFSA cho rằng việc áp dụng thời hạn lưu trú cố định sẽ làm tăng gánh nặng hành chính; khiến các chương trình nghiên cứu gặp nhiều bất ổn hơn; gây khó khăn hơn trong việc duy trì tình trạng hợp pháp đối với các chương trình học dài hạn; đồng thời làm cho quá trình chuyển tiếp sang làm việc thông qua chương trình OPT trở nên phức tạp hơn.

Hậu quả khi thời hạn thị thực kết thúc

Sau khi quy định mới có hiệu lực, khi thời hạn lưu trú kết thúc:

• Thời gian lưu trú trái phép sẽ bắt đầu được tính ngay sau khi hết hạn.
• Nếu việc xin gia hạn bị chậm trễ có thể phát sinh rủi ro pháp lý.
• Các hình phạt về di trú có thể ảnh hưởng đến khả năng nhập cảnh Hoa Kỳ trong tương lai.

Ảnh hưởng đối với chương trình OPT

Hiện nay, tác động cụ thể của quy định mới đối với chương trình OPT vẫn chưa rõ ràng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng quy định mới sẽ khiến quá trình chuyển từ học tập sang làm việc của du học sinh trở nên phức tạp hơn, làm phát sinh thêm các thủ tục trước khi được cấp phép làm việc và gia tăng áp lực trong quá trình xử lý hồ sơ đối với sinh viên các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).

Thời gian ân hạn

Phiên bản ban đầu của dự thảo từng đề xuất rút ngắn thời gian ân hạn dành cho sinh viên F-1 sau khi tốt nghiệp từ 60 ngày xuống còn 30 ngày.

Trong thời gian ân hạn này, du học sinh có thể:

• Nộp đơn xin OPT.
• Chuyển trường.
• Thay đổi tình trạng thị thực.
• Chuẩn bị rời khỏi Hoa Kỳ.

Khi nào quy định mới có hiệu lực?

Hiện việc xem xét của OMB đã hoàn tất và quy định vẫn đang chờ được công bố chính thức trên Công báo Liên bang.

Việc triển khai có thể bắt đầu sau 30–60 ngày kể từ khi công bố.

Các chuyên gia dự đoán quy định có thể được thực hiện vào cuối năm nay.

Du học sinh nên làm gì?

Trong giai đoạn hiện tại, quy định mới chưa có hiệu lực nên chưa ảnh hưởng đến các du học sinh đang theo học hoặc sắp nhập học.

Hiện nay, điều du học sinh cần làm là:

• Tiếp tục tuân thủ các quy định thị thực hiện hành.
• Theo dõi sát các thông báo mới nhất từ Bộ An ninh Nội địa và Sở Di trú Hoa Kỳ.
• Giữ liên lạc với văn phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế của trường đại học.

Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo?

Hiện quy định mới vẫn chưa có hiệu lực. Trước khi chính thức trở thành luật, quy định này còn phải được công bố theo đúng trình tự, sau đó chính phủ sẽ công bố lộ trình thực hiện.

Trước thời điểm đó, chế độ lưu trú theo “D/S” vẫn tiếp tục được duy trì. Chỉ cần tuân thủ các điều kiện của thị thực, du học sinh vẫn có thể ở lại Hoa Kỳ cho đến khi hoàn thành toàn bộ chương trình học của mình.