Mỹ – Nga nối lại liên lạc quân sự cấp cao

Vào thứ Năm (ngày 5/2), Hoa Kỳ chính thức tuyên bố đã đạt được thỏa thuận với Nga nhằm khôi phục các tiếp xúc quân sự cấp cao, vốn bị gián đoạn không lâu sau khi chiến tranh Nga–Ukraine bùng nổ. Đột phá ngoại giao quan trọng này đạt được trong khuôn khổ các cuộc đàm phán đa phương diễn ra tại Abu Dhabi, và được xem là tín hiệu quan trọng cho thấy quan hệ Mỹ–Nga đang tiến tới bình thường hóa một phần.

Theo các hãng tin Bloomberg và Reuters, thỏa thuận này là kết quả của các cuộc tham vấn dày đặc giữa ba bên Mỹ, Nga và Ukraine tại Abu Dhabi. Các cuộc đàm phán do đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Steve Witkoff cùng với con rể của ông, Jared Kushner, dẫn dắt, với mục tiêu tìm kiếm giải pháp chấm dứt cuộc xung đột đẫm máu nhất tại châu Âu kể từ sau Thế chiến II.

Bộ Tư lệnh Quân đội Mỹ tại châu Âu (US European Command) cho biết trong một tuyên bố rằng Tư lệnh Alexus Grynkewich đã trực tiếp tham gia các cuộc thảo luận với lãnh đạo quân sự cấp cao của Nga và Ukraine.

Tướng Grynkewich đồng thời giữ chức Tư lệnh Tối cao Đồng minh châu Âu của NATO (SACEUR), và đã được trao quyền khôi phục đối thoại trực tiếp với Tổng Tham mưu trưởng Nga, Tướng Valery Gerasimov. Trong tuyên bố, phía quân đội Mỹ nhấn mạnh: “Duy trì đối thoại giữa hai quân đội là yếu tố quan trọng đối với sự ổn định và hòa bình toàn cầu, và điều này chỉ có thể đạt được thông qua sức mạnh”. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao tính minh bạch, tránh những tính toán sai lầm về mặt chiến thuật trong bối cảnh căng thẳng cao độ, qua đó ngăn ngừa nguy cơ leo thang xung đột ngoài ý muốn.

Cũng trong ngày thứ Năm, hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân chủ chốt cuối cùng giữa Mỹ và Nga – Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) – đã chính thức hết hiệu lực.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, nếu phía Mỹ có phản hồi mang tính xây dựng đối với các đề xuất của Nga về việc gia hạn các giới hạn, Moscow sẵn sàng tiến hành thêm các cuộc đối thoại liên quan đến lực lượng hạt nhân chiến lược.

Hiện nay, Mỹ, Nga và Ukraine đang tiến hành các cuộc đàm phán sâu rộng xoay quanh một khuôn khổ hòa bình bao gồm kế hoạch 20 điểm, cũng như các bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Kể từ khi chiến tranh nổ ra vào năm 2022, dù Mỹ và Nga vẫn duy trì một “đường dây nóng giảm xung đột” nhằm tránh va chạm quân sự trực tiếp, nhưng các kênh liên lạc chiến lược cấp cao đã bị đóng băng trong thời gian dài. Trong bối cảnh Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin gần đây đã nhiều lần trực tiếp điện đàm, việc khôi phục đối thoại giữa lãnh đạo quân sự hai nước được xem là một mắt xích then chốt trong tiến trình hòa bình do Tổng thống Trump thúc đẩy.