Mỹ siết chặt biện pháp đáp trả hành vi đàn áp Pháp Luân Công tại hải ngoại

Bộ Tư pháp Mỹ hôm 1/10 kiện đòi tước quốc tịch một người giúp Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) theo dõi học viên Pháp Luân Công, bước mới nhất trong loạt đòn đáp trả hành vi đàn áp xuyên quốc gia.

Do thám học viên Pháp Luân Công, Lý Bình bị kiện đòi tước quốc tịch Mỹ

Hôm 1/10, Bộ Tư pháp Mỹ nộp đơn kiện lên Tòa án Liên bang Khu vực Trung Florida, đề nghị hủy quốc tịch Mỹ của Lý Bình (Ping Li). Đơn kiện cho rằng ông đã vi phạm Điều 371 và Điều 951(a), Tiêu đề 18 Bộ luật Mỹ, vì âm mưu làm đặc vụ cho chính phủ nước ngoài mà không thông báo trước cho Bộ trưởng Tư pháp.

Hồ sơ của Bộ Tư pháp nêu rõ ít nhất từ năm 2012, ông Lý đã làm theo chỉ đạo của các quan chức an ninh Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), thu thập những thông tin mà chính quyền ĐCSTQ quan tâm rồi báo cáo lại cho Bộ An ninh Quốc gia. Các thông tin này liên quan đến người bất đồng chính kiến và người vận động dân chủ Trung Quốc, học viên Pháp Luân Công và các tổ chức phi chính phủ của Mỹ.

“Hành vi của ông Lý bước đầu chứng minh rằng khi nhập tịch, ông không tán thành các nguyên tắc của Hiến pháp Mỹ,” Bộ Tư pháp cho biết. Bộ này cho rằng ông cũng không có ý “giữ gìn trật tự tốt đẹp và hạnh phúc của nước Mỹ”. Vì vậy, phía Mỹ đưa ra một cáo buộc duy nhất, yêu cầu hủy quyền công dân nhập tịch của ông.

Trước đó, vào tháng 11/2024, ông Lý đã lãnh án 48 tháng tù, nộp phạt 250.000 USD và chịu 3 năm quản chế với tội danh “âm mưu làm đặc vụ không đăng ký cho nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa”.

Khi đó, Bộ Tư pháp đã công bố chi tiết việc ông Lý do thám học viên Pháp Luân Công. Hồ sơ cho thấy vào tháng 8/2012, một quan chức Bộ An ninh Quốc gia ĐCSTQ yêu cầu ông cung cấp thông tin về học viên Pháp Luân Công và người vận động dân chủ tại Mỹ. Chưa đầy một tuần sau, ông Lý đã gửi tên và thông tin cá nhân của một người có liên hệ với Pháp Luân Công sống tại St. Petersburg, bang Florida.

Pháp Luân Công là môn tu luyện theo Phật gia, lấy “Chân, Thiện, Nhẫn” làm nguyên tắc, do ông Lý Hồng Chí truyền ra tại Trường Xuân, Trung Quốc năm 1992. ĐCSTQ bắt đầu đàn áp môn tu luyện này từ năm 1999.

Vụ Lý Bình do thám học viên chỉ là một lát cắt cho thấy ĐCSTQ đã kéo cuộc đàn áp Pháp Luân Công ra tận hải ngoại.

Cuộc đàn áp lan ra hải ngoại

Từ tháng 3/2024 đến nay, đã có hơn 154 vụ đe dọa nhắm vào Pháp Luân Công bên ngoài Trung Quốc. Chẳng hạn, hôm 25/4, Trung tâm Thoái đảng Toàn cầu, tổ chức do học viên Pháp Luân Công thành lập, nhận lời đe dọa đánh bom qua mẫu liên hệ trên mạng. Trung tâm lập tức báo cho Sở Cảnh sát New York, cảnh sát sau đó sơ tán và lục soát tòa nhà văn phòng.

Một mục tiêu khác của các lời đe dọa bạo lực là Đoàn Nghệ thuật Shen Yun, đoàn múa cổ điển Trung Hoa do học viên Pháp Luân Công sáng lập. Chương trình của Shen Yun lấy múa cổ điển Trung Hoa và âm nhạc truyền thống làm chính, tái hiện các triều đại, câu chuyện lịch sử, truyền thuyết thần thoại, cùng những tiết mục về thực tế học viên Pháp Luân Công bị bức hại tại Trung Quốc.

Năm 2018, trước buổi diễn đầu tiên của Shen Yun tại Israel, Đại sứ quán ĐCSTQ đã liên hệ với giám đốc Nhà hát Opera Tel Aviv, yêu cầu hủy buổi diễn. Không thuyết phục được giám đốc nhà hát, đại sứ quán tìm cách gây sức ép qua chính quyền địa phương và Bộ Ngoại giao Israel.

Năm 2022, ngay trước khi Shen Yun biểu diễn tại Mexico, Đại sứ quán ĐCSTQ ở nước này gửi thư cho chính quyền thành phố Querétaro, yêu cầu văn phòng thị trưởng ngăn buổi diễn. Bức thư cho rằng để Shen Yun biểu diễn sẽ “tổn hại quan hệ hữu nghị Trung Quốc-Mexico”.

Từ tháng 12/2024, các lời đe dọa nhắm vào Pháp Luân Công tăng vọt, lên mức chưa từng có.

Sáng 20/2/2025, Trung tâm Kennedy ở thủ đô Washington nhận lời đe dọa đánh bom nặc danh khi nhà hát đang chuẩn bị cho loạt buổi diễn của Shen Yun. Kẻ đe dọa cảnh báo bom sẽ phát nổ nếu nhà hát cho Shen Yun biểu diễn. Các nhà hát ở San Jose, Berkeley, Waterbury (bang Connecticut), Atlanta (bang Georgia), San Antonio (bang Texas), San Juan (Puerto Rico) cùng nhiều nhà hát tại Pháp, Ý, Anh và Ba Lan cũng nhận lời đe dọa tương tự.

Ngày 29/3/2026, Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật Four Seasons ở Toronto nhận một email đe dọa đánh bom trước giờ diễn của Shen Yun. Buổi diễn hôm đó phải hủy, nhân viên sơ tán khẩn cấp. Vì lo ngại, nhà hát hủy luôn 5 suất diễn còn lại dự kiến từ ngày 1/4 đến 5/4.

Từ tháng 1/2025, các lời đe dọa còn nhắm vào cả những dân cử ủng hộ Pháp Luân Công, cùng các quan chức và cơ quan khác của Mỹ.

ĐCSTQ còn mở một chiến dịch tuyên truyền bôi nhọ Pháp Luân Công tại Mỹ. Cuối năm 2024, Tim Pool, người có ảnh hưởng thuộc phe bảo thủ với 4 triệu người đăng ký và 3 tỷ lượt xem, tiết lộ ĐCSTQ đã bỏ tiền mua chuộc những người có ảnh hưởng trên mạng để lan truyền luận điệu chống Pháp Luân Công. Ông Pool được đề nghị 200 USD để đăng một video bịa đặt các luận điệu công kích, bôi xấu Pháp Luân Công.

Mọi lời đe dọa, hoạt động ngầm và tuyên truyền đó đều do ĐCSTQ dày công dàn dựng. Tháng 12/2024, một nhóm nhà nghiên cứu ở hải ngoại chuyên theo dõi cuộc đàn áp học viên Pháp Luân Công đã công bố biên bản một cuộc họp trực tuyến do Bộ trưởng Công an ĐCSTQ Vương Tiểu Hồng chủ trì.

Biên bản cho thấy ĐCSTQ đang ấp ủ các kế hoạch, sách lược nhằm đẩy mạnh đàn áp Pháp Luân Công ở hải ngoại, nhất là tại Mỹ, với mục tiêu nêu rõ là “phá hoại quan hệ giữa Pháp Luân Công và Mỹ”.

ĐCSTQ ra luật mới về đàn áp xuyên quốc gia, Mỹ cảnh giác

Ngoài học viên Pháp Luân Công, đối tượng ĐCSTQ đàn áp xuyên quốc gia còn có người Duy Ngô Nhĩ, người Tây Tạng, người hoạt động cho phong trào Đài Loan độc lập và giới vận động dân chủ. Chiến dịch này leo thang rõ rệt từ năm 2014. Số liệu của Freedom House cho thấy từ năm 2014 đến năm 2023 đã xảy ra 214 vụ tấn công do ĐCSTQ phát động.

Một loạt luật mới của ĐCSTQ, như Luật Tình báo Quốc gia, Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông và Luật An ninh Dữ liệu (dự thảo), cũng giúp “hợp thức hóa” hoạt động đàn áp xuyên quốc gia.

Luật Tình báo Quốc gia buộc mọi tổ chức và công dân Trung Quốc ủng hộ, hỗ trợ và phối hợp với công tác tình báo nhà nước, chẳng khác gì chiếc vòng kim cô siết lên các công ty và cá nhân Trung Quốc ở nước ngoài.

Luật An ninh Dữ liệu và luật an ninh mạng buộc các thực thể trong và ngoài nước hoạt động tại Trung Quốc, hoặc có liên quan đến lợi ích Trung Quốc, phải xử lý dữ liệu theo nhu cầu an ninh quốc gia. Các luật này xếp dữ liệu thương mại vào diện bí mật nhà nước tiềm tàng, và trao cho nhà chức trách quyền rộng rãi truy cập dữ liệu, kể cả dữ liệu mã hóa.

Điều 38 Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông quy định các tội lật đổ chính quyền, kích động nổi loạn, câu kết nổi loạn… đều bị xử lý hình sự, bất kể có liên hệ với Hồng Kông hay không.

Hoạt động đàn áp xuyên quốc gia của ĐCSTQ khiến Mỹ hết sức cảnh giác. Bộ Tư pháp Mỹ định nghĩa đàn áp xuyên quốc gia là hành vi của chính phủ nước ngoài “vượt qua biên giới để làm hại, đe dọa, uy hiếp, quấy rối hoặc cưỡng ép” đối thủ chính trị, người bất đồng chính kiến, nhà hoạt động và thành viên cộng đồng kiều dân.

Tháng 8/2025, ông Michael Cunningham, cựu nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu châu Á của Quỹ Heritage, viết rằng đàn áp xuyên quốc gia không chỉ đe dọa nhân quyền mà còn đe dọa chủ quyền của Mỹ và các nước trên thế giới.

Khi ĐCSTQ ra sức đàn áp học viên Pháp Luân Công ở hải ngoại, Chính phủ Mỹ cũng mạnh tay đáp trả.

Loạt đòn của Mỹ nhằm vào đàn áp xuyên quốc gia

Hôm Chủ nhật (4/10), đặc vụ liên bang bắt bà Trương Uyển Oánh, nhà môi giới bất động sản gốc Hoa ở California, tại sân bay quốc tế Los Angeles khi bà sắp lên máy bay đi Thượng Hải. Bà bị cáo buộc làm đặc vụ cho chính phủ nước ngoài mà không thông báo cho Bộ trưởng Tư pháp Mỹ theo luật định. Bà còn bị cáo buộc theo dõi và quay lén Lại Đình Vũ, con trai Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức.

Thứ Ba (6/10) Ủy ban Đặc biệt Hạ viện Mỹ về ĐCSTQ ra tuyên bố, cho rằng vụ việc cho thấy ĐCSTQ một lần nữa ngang nhiên xâm phạm chủ quyền của Mỹ.

Trước đó, bà Vương Ái Lâm, thị trưởng thành phố Arcadia, bang California, từ chức hồi tháng 5/2026 và thừa nhận đã làm đặc vụ bất hợp pháp cho chính quyền Trung Quốc, tuyên truyền thân Bắc Kinh.

Tôn Diệu Ninh (Mike Sun), cư dân Nam California, bị Thẩm phán Liên bang R. Gary Klausner tuyên phạt 48 tháng tù liên bang hồi tháng 2/2026. Ông Tôn thừa nhận đã làm đặc vụ bất hợp pháp cho chính phủ nước ngoài mà không thông báo cho Bộ trưởng Tư pháp Mỹ.

Công tố viên cho biết ông làm việc theo chỉ đạo của quan chức ĐCSTQ để gây ảnh hưởng lên chính trường địa phương, như giúp một ủy viên hội đồng thành phố ở Nam California đắc cử và tuyên truyền luận điệu thân ĐCSTQ. Ông còn theo dõi sát nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn khi bà đến California vào tháng 4/2023.

Tháng 9/2024, Tôn Văn, cựu trợ lý cấp cao của thống đốc bang New York, bị bắt với cáo buộc làm đặc vụ không công khai cho chính quyền ĐCSTQ và đối mặt 8 tội danh liên bang. Tháng 9/2026, công tố bổ sung tội âm mưu rửa tiền vào vụ án của bà, trong khi các luật sư bào chữa lần lượt rút lui.

Tháng 8/2024, nhà chức trách bắt Đường Nguyên Tuấn, cư dân khu Queens, New York, với cáo buộc làm đặc vụ bất hợp pháp cho ĐCSTQ và khai man với quan chức liên bang. Ít nhất từ năm 2018, ông nhận chỉ thị định kỳ từ cơ quan an ninh quốc gia qua tài khoản email dùng chung, ứng dụng nhắn tin mã hóa, tin nhắn, các cuộc gọi thoại và video. Ông báo cáo lại về những cá nhân, nhóm mà ĐCSTQ coi là có thể gây hại cho lợi ích của mình.

Cùng tháng, một bồi thẩm đoàn liên bang kết luận Vương Thư Quân, cũng sống tại Queens, phạm một loạt tội, gồm làm đặc vụ bất hợp pháp cho ĐCSTQ, sử dụng trái phép thông tin nhận dạng và khai man với cơ quan thực thi pháp luật.

Ông Vương là một trong những người sáng lập một tổ chức dân chủ. Ông lợi dụng vị thế và ảnh hưởng trong cộng đồng người Hoa hải ngoại để thu thập thông tin về các nhà hoạt động, học giả và người bất đồng chính kiến nổi tiếng, rồi báo cáo cho chính quyền ĐCSTQ.

Tháng 7/2024, John Chen và Lâm Phong (Lin Feng), sống tại Los Angeles, nhận tội làm đặc vụ bất hợp pháp cho ĐCSTQ và hối lộ quan chức Sở Thuế vụ Mỹ (IRS). Hồ sơ tòa án cho thấy ít nhất từ tháng 1 đến tháng 5/2023, hai người làm theo chỉ thị của chính quyền ĐCSTQ, giúp đàn áp và quấy rối học viên Pháp Luân Công ngay trên đất Mỹ. Tháng 9/2024, Lâm Phong lãnh 16 tháng tù. Hai tháng sau, John Chen lãnh 20 tháng tù.

An Toàn Trung, cư dân Roslyn, bang New York, nhận tội làm đặc vụ bất hợp pháp cho ĐCSTQ vào tháng 5/2024. Ông cùng các thành viên văn phòng một tỉnh ủy của ĐCSTQ bị cáo buộc tham gia chiến dịch Săn Cáo của ĐCSTQ, cụ thể là kế hoạch ép một công dân Trung Quốc đang sống tại Mỹ trở về nước.

Săn Cáo là chiến dịch quốc tế do lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình phát động năm 2014, nhằm truy bắt và đưa về nước các quan chức tham nhũng, kẻ đào tẩu mang theo tài sản phi pháp. ĐCSTQ tuyên bố chiến dịch là một phần của nỗ lực chống tham nhũng. Tuy nhiên, các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ và các tổ chức nhân quyền theo dõi sát và chỉ trích chiến lược, mục tiêu và ý đồ thật sự của chiến dịch này.

FBI cho rằng Săn Cáo tạo vỏ bọc ngầm cho việc trấn áp người bất đồng chính kiến và cho những thủ đoạn cưỡng ép đe dọa chủ quyền Mỹ. Khi đưa người bị nhắm đến vào danh sách truy nã, ĐCSTQ có thể đường hoàng phát lệnh truy nã đỏ, yêu cầu Interpol giúp bắt người.

Tháng 6/2023, Bộ Tư pháp Mỹ tiếp tục truy tố 3 người tham gia chiến dịch Săn Cáo. Bồi thẩm đoàn kết luận Michael McMahon, Trịnh Thông Dĩnh và Chu Dũng phạm nhiều tội. Qua chiến dịch này, cả ba đã đe dọa, quấy rối, theo dõi và uy hiếp một nạn nhân cùng gia đình, nhằm ép người này về Trung Quốc.

Một tháng trước đó, nhà chức trách truy tố và bắt Lương Lập Đường (Litang Liang), cư dân Brighton, bang Massachusetts, vì nghi làm đặc vụ bất hợp pháp cho ĐCSTQ. Ông bị cáo buộc cung cấp ảnh và thông tin của người bất đồng chính kiến cho quan chức ĐCSTQ, và tổ chức một cuộc phản biểu tình nhằm vào những người bất đồng chính kiến ủng hộ dân chủ.

Tháng 4/2023, hai cư dân thành phố New York là Lư Kiến Vượng (Harry Lu Jianwang) và Trần Cẩm Bình (Chen Jinping) bị bắt và truy tố với cáo buộc âm mưu làm đặc vụ bất hợp pháp cho ĐCSTQ và cản trở công lý. Hai người thay mặt Sở Công an thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, thuộc Bộ Công an ĐCSTQ, lập đồn cảnh sát hải ngoại đầu tiên tại Mỹ. Một nhiệm vụ của đồn này là quấy rối, đe dọa bạo lực để ép một người bị ĐCSTQ truy bắt phải về Trung Quốc.

Mỹ cũng truy tố 34 quan chức Bộ Công an ĐCSTQ trong tháng này về tội âm mưu phát tán lời đe dọa và quấy rối xuyên bang. Cáo trạng cho biết nhóm này lập hàng ngàn danh tính giả trên mạng xã hội để quấy rối và đe dọa người bất đồng chính kiến Trung Quốc qua mạng.

Cùng tháng, Mỹ truy tố thêm 6 quan chức Bộ Công an ĐCSTQ, 2 quan chức Văn phòng Thông tin Internet Quốc gia Trung Quốc và 1 nhân viên công ty viễn thông làm việc tại Trung Quốc. Những người này đã giúp ĐCSTQ kiểm duyệt phát ngôn chính trị và tôn giáo của người sống tại Mỹ và nơi khác.

Ngoài các biện pháp thực thi pháp luật, Mỹ còn hành động bằng lập pháp ở cả cấp địa phương lẫn liên bang.

Mỹ lập pháp chống đàn áp xuyên quốc gia

Hôm 28/9, Thượng viện Mỹ nhất trí thông qua dự luật S.4009, tức Đạo luật Bảo vệ Pháp Luân Công và Nạn nhân bị Cưỡng bức Thu hoạch Nội tạng. Dự luật quy định phong tỏa tài sản và thu hồi thị thực đối với những cá nhân nước ngoài cố ý trực tiếp tham gia hoặc tiếp tay cho việc cưỡng bức thu hoạch nội tạng tại Trung Quốc.

Tại bang Texas, Đạo luật Đàn áp Xuyên quốc gia yêu cầu Sở An toàn Công cộng (DPS) xây dựng chương trình đào tạo cho cảnh sát về đàn áp xuyên quốc gia. Nội dung đào tạo gồm các chính phủ nước ngoài và tổ chức khủng bố nước ngoài thường dính líu đến loại vụ việc này, cùng những thủ đoạn mà họ sử dụng.

Tháng 3/2025, Hạ nghị sĩ Cộng hòa Gabe Evans của bang Colorado đề xuất dự luật Hỗ trợ Thực thi Pháp luật và Chống Đàn áp Xuyên quốc gia, nhằm giúp cộng đồng hiểu về đàn áp xuyên quốc gia và nâng cao nhận thức của công chúng về mối đe dọa này.

Tháng 4/2025, Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện thông qua dự luật Tăng cường Năng lực Bang và Địa phương Chống Đàn áp Xuyên quốc gia do Hạ nghị sĩ Seth Magaziner đề xuất. Dự luật nhằm đào tạo lực lượng thực thi pháp luật cấp bang và địa phương nhận diện, chống lại hoạt động đàn áp xuyên quốc gia của các chế độ độc tài.

Tháng 7/2025, Thượng nghị sĩ Merkley đề xuất dự luật Chính sách về Đàn áp Xuyên quốc gia. Sau hai lần đọc, dự luật chuyển sang Ủy ban Đối ngoại. Dự luật yêu cầu bảo vệ người sống tại Mỹ và công dân Mỹ ở nước ngoài trước những hành vi vi phạm nhân quyền được quốc tế công nhận của chính phủ nước ngoài, và khuyến khích hợp tác với các đối tác nước ngoài cùng chí hướng để giảm thiểu đàn áp xuyên quốc gia.

G7 cùng chống đàn áp xuyên quốc gia

Bàn tay đàn áp xuyên quốc gia không chỉ vươn tới Mỹ mà còn tới nhiều nước khác. Trong Báo cáo Nhân quyền Quốc gia năm 2024, Bộ Ngoại giao Mỹ mô tả các vụ đàn áp xuyên quốc gia liên quan đến chính phủ của 51 nước.

Freedom House thống kê từ năm 2014 đến năm 2025 đã có 1.375 “vụ đàn áp thân thể trực tiếp xuyên quốc gia” tại hơn 100 nước. ĐCSTQ đứng đầu danh sách thủ phạm với 319 vụ, chiếm 23%.

Để đối phó, Mỹ phối hợp với chính phủ các nước trong những nỗ lực đa phương, như ra tuyên bố chung và cùng xây dựng bộ quy tắc ứng xử quốc tế về kiểm soát xuất khẩu và nhân quyền. Mỹ tham gia nhóm công tác về đàn áp xuyên quốc gia thuộc Cơ chế Phản ứng Nhanh (RRM) của G7, cơ chế nhằm tăng cường phối hợp giữa các nước G7 trước những mối đe dọa từ bên ngoài đối với các nền dân chủ.

Trong tuyên bố tháng 6/2025, lãnh đạo G7 cam kết nhiều biện pháp chống đàn áp xuyên quốc gia, gồm nâng cao hiểu biết của thế giới về mối đe dọa này và xây dựng khung chống chịu, ứng phó với đàn áp xuyên quốc gia. Thông qua cơ chế RRM, G7 sẽ lập một cơ quan phát hiện đàn áp xuyên quốc gia trên không gian số, cung cấp kỹ năng và công cụ để G7 và các đối tác nhận diện, ứng phó với những mối đe dọa mới nhất.

G7 cũng cam kết hỗ trợ những người có thể trở thành mục tiêu của đàn áp xuyên quốc gia, cùng các thành viên xã hội dân sự đang tích cực đối phó mối đe dọa này.