Mỹ điều tra 9 đại học, gồm Harvard, Stanford, MIT, nghi lạm dụng thị thực J-1

Bảo Minh
•
Thứ Sáu, 09/10/2026

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm thứ Năm (8/10) công bố điều tra 9 đại học, gồm Harvard, Yale, Stanford và MIT, vì cho rằng các trường lạm dụng thị thực J-1 để hạ lương người Mỹ.

Ngày 23/5/2025, Đại học Harvard tại thành phố Cambridge, bang Massachusetts. (Ảnh: Lưu Cảnh Diệp/The Epoch Times)

Ông Vance đưa ra thông tin này tại cuộc họp báo về gian lận và lạm dụng các chương trình thị thực lao động, tổ chức tại Tòa nhà Văn phòng Điều hành Eisenhower trong khuôn viên Nhà Trắng. Danh sách gồm Harvard, Yale, Stanford, Brown, Đại học Pittsburgh, Đại học Bang Arizona, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Viện Công nghệ California (Caltech) và Đại học California tại Davis (UC Davis).

Trong đó có 3 trường thuộc nhóm Ivy League, Epoch Times cho biết.

“Các trường đại học tinh hoa đưa người nước ngoài vào để ép lương người dân Mỹ,” ông Vance nói. “Chúng tôi cho rằng có 9 trường đặc biệt đáng điều tra.”

Ông cho biết tỷ lệ người giữ thị thực J-1 trong các dự án nghiên cứu do liên bang tài trợ tại 9 trường lên tới 61%, trong khi mức trung bình cả nước là 38%. Ông Vance còn nêu một con số khác: người Mỹ được tuyển làm nghiên cứu sinh kiêm nhà nghiên cứu nhận lương cao hơn khoảng 20 nghìn USD so với người sang Mỹ theo diện J-1.

“Có điều gì đó bất thường đang diễn ra tại các trường này. Họ dùng loại thị thực này quá nhiều, dùng nó để ép lương nghiên cứu sinh và nhà nghiên cứu Mỹ, và việc này buộc phải chấm dứt,” ông nói.

Theo Forbes, thị thực J-1 cho phép người nước ngoài sang Mỹ học tập, giảng dạy hoặc nghiên cứu ngắn hạn qua các chương trình trao đổi do Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt.

Trát đòi tài liệu đã đến cả 9 trường

Tổng Thanh tra Bộ Lao động Mỹ Anthony D’Esposito cho biết văn phòng ông đã gửi trát đòi tài liệu đến 9 trường và cuộc điều tra đã bắt đầu. Bộ Lao động đang lập một tổ đặc nhiệm chống gian lận thị thực, New York Post đưa tin.

Các điều tra viên sẽ xem xét liệu “ảnh hưởng nước ngoài, quan hệ tài chính không đúng đắn hay lạm dụng thị thực” có đang gây hại cho các dự án nghiên cứu do liên bang tài trợ hay không. Họ cũng kiểm tra việc các trường sử dụng những chương trình do tiền thuế tài trợ để chi trả thị thực, cũng như việc tiền liên bang có bị chi sai quy định không.

“Tôi không quan tâm một trường đại học tự cho mình danh giá đến đâu. Hễ vi phạm pháp luật và làm hại người dân Mỹ là tôi sẽ đích thân còng tay các vị ngay giữa sân trường,” ông D’Esposito nói.

Ông nói thêm: “Tôi không quan tâm quỹ tài trợ của các vị lớn cỡ nào, cựu sinh viên quyền thế ra sao hay các vị có thể gọi ngay cho bao nhiêu chính khách”.

Mối lo về Trung Quốc

Ông D’Esposito cũng nêu lo ngại các nước như Trung Quốc lợi dụng chương trình thị thực để đánh cắp thành quả nghiên cứu và đổi mới của Mỹ.

“Nếu một trường đại học Mỹ vi phạm pháp luật để tiết kiệm 1 USD, trong khi để lộ nghiên cứu của Mỹ cho một đối thủ nước ngoài, thì đó không phải là xuất sắc về học thuật. Đó là sự phản bội của chính nhà trường,” ông nói.

Ông còn cảnh báo: “Đảng Cộng sản Trung Quốc chẳng cần phá cửa các phòng thí nghiệm của Mỹ, nếu chính các cơ sở của chúng ta sẵn sàng mở toang cửa”.

Hiện có khoảng 39 nghìn công dân Trung Quốc mang thị thực J-1 tại Mỹ, theo số liệu của Diễn đàn Di trú Quốc gia mà New York Post nêu.

Các trường lên tiếng

MIT xác nhận với New York Post rằng trường nhận trát vào sáng thứ Năm và đang xem xét văn bản mà trường gọi là “trát đòi tài liệu phạm vi rất rộng”. Người phát ngôn Kimberly Allen khẳng định mỗi người giữ thị thực J-1 tại MIT “đều đã được Chính phủ Mỹ thẩm tra và cho phép đến đây”, theo Forbes.

Đại học Brown xác nhận đã nhận trát. Theo trường, các học giả, sinh viên và nhân viên quốc tế có “đóng góp thiết yếu” cho trường, kể cả trong giảng dạy và nghiên cứu thúc đẩy đổi mới, năng lực cạnh tranh và sức sống kinh tế của Mỹ.

Đại học Bang Arizona thì nhấn mạnh trường đào tạo nhiều sinh viên ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) nhất nước Mỹ. Trường khẳng định đã tuyển nhân lực “hoàn toàn tuân thủ chính sách và luật pháp hiện hành của Mỹ”.

Stanford cho biết trường tuân thủ mọi luật thị thực hiện hành và sẽ hợp tác với cuộc điều tra. Người phát ngôn của Yale nói trường “cam kết tuân thủ đầy đủ các quy định liên bang về thị thực, kể cả các yêu cầu đối với thị thực J-1” và sẽ xem xét tài liệu khi nhận được.

Năm ngoái, Bộ An ninh Nội địa Mỹ từng gửi trát cho Harvard về cáo buộc sinh viên quốc tế có hành vi sai phạm và việc trường tuân thủ luật di trú. Harvard khi đó gọi trát này là “sự trả đũa vô căn cứ” nhưng cho biết sẽ tuân thủ trong phạm vi luật định, Reuters đưa tin.

Microsoft, Adobe bị đình chỉ khỏi chương trình PERM

Cùng ngày, chính quyền Trump đình chỉ Microsoft, Adobe và 6 công ty công nghệ thông tin khỏi chương trình chứng nhận lao động thường trú (PERM), bước mà phần lớn hồ sơ thẻ xanh diện việc làm phải qua.

Bộ trưởng Lao động Keith Sonderling cho biết bộ sẽ không nhận hồ sơ mới và không xử lý hồ sơ đang chờ liên quan đến các công ty này.