Mỹ thu hồi visa của thẩm phán Brazil vì “cuộc săn phù thủy” nhằm vào ông Bolsonaro

Tối thứ Sáu (18/7), Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo đã thu hồi visa của Thẩm phán Tòa án Tối cao Brazil Alexandre de Moraes, các đồng minh trong tòa án của ông và gia đình họ, với lý do những gì ông Rubio mô tả là một chiến dịch kiểm duyệt sâu rộng nhằm vào cả người Brazil và người Mỹ, theo The Hill.

Ông Rubio, người đồng thời là cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Donald Trump, đã đưa ra thông báo vào tối thứ Sáu qua một bài đăng trên nền tảng X, cho biết hành động này đáp lại các hành động tư pháp đang diễn ra nhằm vào cựu Tổng thống Brazil – Jair Bolsonaro.

“.@POTUS [Tổng thống Hoa Kỳ] đã làm rõ rằng chính quyền của ông sẽ tuy cứu trách nhiệm đối với những công dân nước ngoài nào có hành vi kiểm duyệt các phát ngôn được bảo vệ tại Hoa Kỳ,” ông Rubio viết.

“Cuộc săn phù thủy chính trị của Thẩm phán Alexandre de Moraes của Tòa án Tối cao Brazil nhằm vào ông Jair Bolsonaro đã tạo ra một một chuỗi các hành động đàn áp và kiểm duyệt rộng lớn đến mức không chỉ vi phạm các quyền cơ bản của người Brazil, mà còn mở rộng ra ngoài biên giới Brazil để nhắm vào người Mỹ.”

“Do đó, tôi đã ra lệnh thu hồi visa của Moraes và các đồng minh của ông ta trong tòa án, cũng như các thành viên gia đình trực tiếp của họ, có hiệu lực ngay lập tức,” ông Rubio cho biết thêm.

Vào thứ Sáu, Tòa án Tối cao Brazil đã phát hành lệnh khám xét và lệnh cấm tiếp xúc đối với Bolsonaro, cấm ông liên lạc với các quan chức nước ngoài vì cáo buộc ông đã tìm cách gây ảnh hưởng đến Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Washington đã đáp lại bằng cách áp dụng các biện pháp hạn chế visa đối với ông Moraes và các đồng minh không xác định khác.

Ông Bolsonaro bị cấm tiếp xúc với các quan chức nước ngoài, sử dụng mạng xã hội, hoặc tiếp cận các đại sứ quán, theo quyết định được đưa ra bởi ông Moraes, người đã trích dẫn “khả năng cụ thể” về việc ông Bolsonaro sẽ bỏ trốn khỏi Brazil. Nhà của ông đã bị lực lượng cảnh sát liên bang khám xét và ông phải đeo thiết bị giám sát ở cổ chân.

Trong một cuộc phỏng vấn với Reuters tại trụ sở của đảng vào thứ Sáu, ông Bolsonaro gọi ông Moraes là một “kẻ độc tài” và mô tả các lệnh tòa mới nhất là những hành động “hèn nhát.”

“Tôi cảm thấy vô cùng nhục nhã,” ông nói khi được hỏi cảm giác như thế nào khi phải đeo thiết bị giám sát cổ chân. “Tôi đã 70 tuổi, tôi đã là tổng thống nước cộng hòa trong 4 năm.”

Năm ngoái, ông Bolsonaro bị buộc tội tiến hành âm mưu để tiếp tục tại vị mặc dù đã thua cuộc bầu cử năm 2022 — một âm mưu mà công tố viên hàng đầu của Brazil cho rằng bao gồm một kế hoạch đầu độc đối thủ của ông – Luiz Inacio Lula da Silva. Ông Bolsonaro phủ nhận cáo buộc này.

Vào năm 2023, ông Bolsonaro bị cấm tái tranh cử cho đến năm 2030 sau khi một nhóm thẩm phán kết luận ông đã lạm dụng quyền lực và đưa ra những nghi ngờ vô căn cứ về hệ thống bỏ phiếu điện tử của Brazil.

Trong cuộc phỏng vấn với Reuters, Bolsonaro tự coi mình là người có thể đàm phán lại thuế quan của Hoa Kỳ, hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc và đẩy lùi phe cánh tả của Brazil. Mặc dù bị tòa án Brazil hạn chế liên lạc với các quan chức nước ngoài, ông vẫn khẳng định mong muốn gặp Tổng thống Trump.

Thông báo của ông Rubio xây dựng dựa trên lập trường cứng rắn mà ông Trump đã áp dụng đối với ngành tư pháp Brazil. Chỉ tuần trước, hôm 9/7, Tổng thống Mỹ đã đe dọa áp thuế 50% kể từ 1/8 đối với tất cả các mặt hàng nhập khẩu từ Brazil để đáp trả việc truy tố ông Bolsonaro.

Ông Trump đã viết gửi ông Bolsonaro trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình vào thứ Năm (ngày 17/7), nói rằng:

“Tôi đã chứng kiến sự đối xử khủng khiếp mà ông phải chịu dưới bàn tay của một hệ thống bất công. Phiên tòa này phải kết thúc ngay lập tức!,” ông Trump viết.

Tổng thống Brazil Lula đã ra tuyên bố vào thứ Bảy, nói rằng quyết định của Hoa Kỳ áp đặt lệnh cấm thị thực đối với các thẩm phán Brazil và các đồng minh tòa án của họ là “tùy tiện” và “vô căn cứ”, đồng thời cho biết sự can thiệp của nước ngoài vào ngành tư pháp là “không thể chấp nhận được”. Hành động này vi phạm các nguyên tắc cơ bản về tôn trọng và chủ quyền giữa các quốc gia.

Ông nói: “Tôi tin rằng không có hình thức đe dọa hay đe dọa nào từ bất kỳ ai có thể làm giảm đi sứ mệnh quan trọng nhất của các cơ quan và chính quyền Brazil, đó là bảo vệ và duy trì lâu dài nền pháp quyền dân chủ”.