Mỹ thử nghiệm công nghệ nhằm tăng khả năng phát hiện vụ nổ hạt nhân công suất thấp

Mỹ đã tiến hành một thử nghiệm bằng chất nổ hóa học dưới lòng đất tại Nevada nhằm cải thiện khả năng phát hiện các vụ nổ hạt nhân công suất thấp. Thử nghiệm tập trung vào các vụ nổ kiểu “giảm liên kết địa chấn (decoupled)”, vốn có thể tạo tín hiệu địa chấn yếu và khó bị phát hiện hơn. Dữ liệu thu được sẽ giúp Mỹ kiểm chứng mô hình khoa học và nâng cấp các hệ thống giám sát hạt nhân.

Thử nghiệm được NNSA thực hiện ngày 30/9/2026 tại Khu An ninh Quốc gia Nevada (Nevada National Security Site), cụ thể ở P Tunnel, Khu vực 12. Thay vì một vụ nổ hạt nhân thực sự, Mỹ sử dụng chất nổ hóa học công suất lớn và chất đánh dấu phóng xạ (radiotracers) để thu thập dữ liệu.

Mục tiêu chính là cải thiện khả năng phát hiện các vụ nổ hạt nhân công suất thấp, đặc biệt là dạng “vụ nổ giảm tín hiệu địa chấn (decoupled explosion)”—trong đó cách bố trí vụ nổ có thể làm giảm tín hiệu địa chấn truyền vào lòng đất, khiến việc phát hiện bằng các trạm địa chấn trở nên khó khăn hơn.

Bộ Năng lượng Mỹ cho biết dữ liệu thu được sẽ được dùng để kiểm chứng các mô hình khoa học và cải tiến các thuật toán phục vụ hệ thống phát hiện vụ nổ hạt nhân của Mỹ.

Bối cảnh của cuộc thử nghiệm liên quan đến căng thẳng Mỹ–Trung về kiểm soát vũ khí. Washington trước đó cáo buộc Trung Quốc đã tiến hành một vụ thử hạt nhân bí mật vào tháng 6/2020 nhằm làm giảm hiệu quả của hệ thống giám sát địa chấn; Trung Quốc bác bỏ cáo buộc này là không có căn cứ và cho rằng Mỹ đang tìm lý do để nối lại thử nghiệm hạt nhân.

Vân Thiên, theo The Economic Times, U.S. Department of Energy/NNSA, MarketScreener, Internazionale