Mỹ triển khai 2 tàu chiến tới bãi cạn Scarborough sau vụ tàu Trung Quốc va chạm

Hoa Kỳ đã triển khai 2 tàu chiến vào thứ Tư (13/8) tại một bãi cạn tranh chấp ở Biển Đông, nơi hai tàu hải quân và hải cảnh Trung Quốc đã va chạm cách đây 2 ngày khi tìm cách xua đuổi một tàu Philippines nhỏ hơn trong một sự cố trên biển được video ghi hình, theo báo cáo của AP.

Cả Trung Quốc và Philippines đều tuyên bố chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough và các thực thể khác ở Biển Đông. Việt Nam, Malaysia, Brunei và Đài Loan cũng có các tuyên bố chồng lấn tại vùng biển tranh chấp này.

Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Higgins và tàu tác chiến ven bờ USS Cincinnati đã bị một tàu hải quân Trung Quốc bám theo khi di chuyển cách bãi cạn Scarborough khoảng 30 hải lý (55 km). Không có báo cáo nào về sự cố bất thường, Chuẩn Đô đốc Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines Jay Tarriela cho biết, trích dẫn thông tin từ các quan chức Mỹ và một chuyến bay giám sát của Philippines.

Hải quân Mỹ trong nhiều năm qua đã tiến hành các hoạt động mà họ gọi là tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông để thách thức các hạn chế của Trung Quốc và yêu cầu thông báo trước khi vào gần như toàn bộ vùng biển tranh chấp mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền. Điều này đã khiến Trung Quốc tức giận, và lực lượng của họ đã nhiều lần áp sát nguy hiểm các tàu chiến và máy bay Mỹ trong các cuộc tuần tra như vậy tại vùng biển và vùng trời quốc tế. Việc triển khai diễn ra sau khi Đại sứ Mỹ tại Manila, MaryKay Carlson, vào thứ Ba đã lên án “hành động liều lĩnh mới nhất của Trung Quốc nhằm vào một tàu Philippines” ở Scarborough. Bãi cạn giàu tài nguyên thủy sản này, nằm ngoài khơi tây bắc Philippines, trong những năm gần đây đã trở thành điểm nóng đối đầu ngày càng căng thẳng giữa lực lượng bảo vệ bờ biển, tàu cá và các tàu khác của Trung Quốc và Philippines.

Philippines là đồng minh hiệp ước lâu đời nhất của Mỹ ở châu Á. Washington nhiều lần cảnh báo rằng họ có nghĩa vụ bảo vệ Philippines nếu lực lượng Philippines bị tấn công vũ trang, bao gồm cả ở Biển Đông.

Vào thứ Hai, một tàu khu trục hải quân Trung Quốc và một tàu hải cảnh Trung Quốc đã vô tình va chạm khi tìm cách chặn và xua đuổi một tàu bảo vệ bờ biển Philippines nhỏ hơn, BRP Suluan, cách bãi cạn Scarborough khoảng 10,5 hải lý (19 km). Các đoạn video do lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines công bố cho thấy tàu hải cảnh Trung Quốc phun vòi rồng công suất lớn và một số nhân viên Trung Quốc đứng ở mũi tàu ngay trước khi khu vực này bị tàu hải quân Trung Quốc rẽ gấp đâm vào.

Ngay sau vụ va chạm, video cho thấy mũi tàu hải cảnh Trung Quốc bị hư hại nặng, không còn các nhân viên Trung Quốc từng đứng trên boong trước đó. Tàu hải quân Trung Quốc bị móp sâu và xuất hiện nhiều vết xước dài trên thân tàu.

• Philippines chỉ trích ‘hành động nguy hiểm’ sau vụ va chạm tàu Trung Quốc
• ĐCSTQ tấn công tàu Philippines bằng vòi rồng, TT. Marcos lại nêu lập trường về eo biển Đài Loan

Nhật Bản, Australia và New Zealand vào thứ Tư đã bày tỏ lo ngại về các động thái nguy hiểm dẫn đến vụ va chạm ở vùng biển nhộn nhịp này, một tuyến đường thương mại toàn cầu quan trọng.

“Nhật Bản duy trì nguyên tắc thượng tôn pháp luật và phản đối bất kỳ hành động nào làm gia tăng căng thẳng. Chúng tôi quan ngại về những hành động lặp lại ở Biển Đông,” Đại sứ Nhật Bản tại Manila Endo Kazuya viết trên X.

Đại sứ quán Australia tại Manila bày tỏ quan ngại về “hành vi nguy hiểm và thiếu chuyên nghiệp của các tàu Trung Quốc gần bãi cạn Scarborough liên quan đến Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines”, và cho rằng vụ việc “nêu bật sự cần thiết của việc giảm leo thang, kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế.”

“Đây là một bài học cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa,” Chuẩn Đô đốc Tarriela của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines nói tại một cuộc họp báo ở Manila. “Trong nhiều năm, chúng tôi đã nhắc nhở họ ngừng các động thái nguy hiểm, ngừng chặn tàu mạo hiểm, tuân thủ các quy định (chống) va chạm, bởi vì nếu có khả năng tính toán sai rất cao, thì những vụ va chạm như thế này sẽ xảy ra.”

Cùng ngày thứ Tư, một máy bay chiến đấu của Trung Quốc đã “chặn” một máy bay của Philippines chở các nhà báo trong chuyến bay tuần tra trên bãi cạn Scarborough, Chính phủ Manila cho biết.

Một phóng viên Reuters có mặt trên chuyến bay của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines (PCG) đã chứng kiến máy bay chiến đấu Trung Quốc áp sát chiếc Cessna Caravan cánh quạt nhỏ. Tại một thời điểm, máy bay chiến đấu Trung Quốc đã tiến gần khoảng 200 feet (61 mét) khi cơ động phía sau, phía trên và bên cạnh máy bay, phát ngôn viên PCG Jay Tarriela cho biết.