Ngoại trưởng Rubio chủ trương tách đàm phán Israel–Lebanon khỏi đàm phán Mỹ–Iran

Mặc dù Iran nhiều lần khẳng định rằng các vấn đề Israel–Lebanon cần được đưa vào đàm phán Mỹ–Iran, tuy nhiên Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Ba (23/6) vẫn nhấn mạnh quan điểm rằng hai tiến trình đàm phán này phải được tách biệt.

Ông Rubio đang thực hiện chuyến thăm khu vực Vịnh Ba Tư, bao gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait và Bahrain, nhằm đảm bảo rằng ý kiến của các đồng minh được xem xét trong quá trình thúc đẩy đàm phán Mỹ–Iran.

“Đây là hai vấn đề khác nhau, bởi Lebanon là một quốc gia có chủ quyền,” ông Rubio nói khi đến UAE. “Về Lebanon và tình hình nội bộ của nước này, chúng tôi sẽ trực tiếp làm việc và đàm phán với Chính phủ Lebanon.”

“Dĩ nhiên, trong vấn đề Lebanon có yếu tố liên quan đến Iran,” ông nói thêm, “đó là sự hỗ trợ và tài trợ của họ dành cho Hezbollah.”

“Yếu tố này chắc chắn sẽ được đề cập trong các cuộc đối thoại với phía Iran, nhưng tương lai của Lebanon thuộc về người dân Lebanon, thông qua chính phủ hợp pháp do họ bầu ra. Và đó cũng là đối tác mà chúng tôi sẽ hợp tác,” ông Rubio nhấn mạnh.

Hiện vòng đàm phán mới giữa Israel và Lebanon đang diễn ra tại Bộ Ngoại giao Mỹ. Iran nhiều lần đe dọa rút khỏi đàm phán Mỹ–Iran, với lý do Israel đã tiến hành các cuộc tấn công vào Lebanon trong thời gian “ngừng bắn trên danh nghĩa”. Trong khi đó, Israel khẳng định các hành động này là tự vệ nhằm vào Hezbollah.

Thỏa thuận ghi nhớ Mỹ–Iran ký ngày 17/6 đã chính thức có hiệu lực.

Phát biểu về tình hình Trung Đông hôm thứ Ba, ông Rubio cho rằng chương trình tên lửa của Iran và việc nước này hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm là một vấn đề then chốt của khu vực, “chắc chắn sẽ xuất hiện trong các cuộc đối thoại này”.

“Nếu đọc kỹ bản ghi nhớ (MOU), có thể thấy rằng khi nói đến việc chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch trong khu vực, thì trên thực tế là không thể bỏ qua những vấn đề này. Chừng nào các lực lượng ủy nhiệm của Iran còn tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái từ Iraq, và còn tham gia các hoạt động như Hamas hay Hezbollah, thì xung đột trong khu vực sẽ không thể kết thúc. Vì vậy, tôi cho rằng vấn đề này nằm trong phạm vi của bản ghi nhớ và cũng sẽ được xử lý trong quá trình đàm phán khi thích hợp,” Ngoại trưởng Mỹ nói.

Về mục đích chuyến công du, ông Rubio cho biết: “Chuyến đi của chúng tôi chủ yếu là để lắng nghe ý kiến của họ, chứ không phải để đưa ra tuyên bố”. Ông nói thêm rằng ông muốn hiểu rõ các quan ngại của đồng minh về kinh tế và an ninh.

“Chúng tôi muốn lắng nghe quan điểm của họ, đặc biệt sau các cuộc hội đàm ở Thụy Sĩ cuối tuần qua; chúng tôi muốn đảm bảo rằng mọi quyết định được đưa ra đều xem xét quan điểm của họ, bởi họ là đối tác của chúng tôi,” ông nói. Trong chuyến thăm kéo dài 3 ngày, ông cũng sẽ gặp Hội đồng Hợp tác các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh (GCC).

Ông Rubio nhấn mạnh rằng tất cả các đồng minh đều “ủng hộ hòa bình”, nhưng nói thêm: “Rõ ràng, tất cả phụ thuộc vào chi tiết của kế hoạch hòa bình được xác định trong quá trình triển khai”.

“Công việc này vẫn đang tiếp tục,” ông nói. “Tôi cho rằng trong 72 giờ qua đã đặt được nền tảng tốt, nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm.”

Rubio cũng cho biết ông sẽ không yêu cầu các đồng minh đóng góp cho quỹ tái thiết Iran trị giá 300 tỷ USD, nói rằng đây là vấn đề “còn quá sớm để bàn tới”.