Vụ kiện này đã được tòa án liên bang bang California (Mỹ) chấp thuận sơ bộ vào ngày 5/3. Thẩm phán cho biết nguyên đơn cáo buộc Google đã không thông báo cũng như không có sự đồng ý của người dùng, truyền một lượng lớn dữ liệu từ điện thoại Android về máy chủ của mình để trục lợi.
Vụ kiện được đệ trình từ năm 2020, một phần dựa trên nghiên cứu năm 2018. Nghiên cứu cho thấy ngay cả khi điện thoại không sử dụng, thiết bị Android trung bình vẫn gửi dữ liệu về Google khoảng 14 lần mỗi giờ, và diễn ra liên tục 24/24.
Đơn kiện cũng nêu rằng ngay cả khi không sử dụng hoặc đã tắt toàn bộ ứng dụng, điện thoại vẫn tiếp tục truyền dữ liệu. Ngoài ra, việc truyền này còn tiêu tốn dữ liệu di động của người dùng mà họ không nhận được bất kỳ khoản bồi thường nào.
Mặc dù Google phủ nhận toàn bộ cáo buộc, công ty vẫn chọn dàn xếp vụ việc. Khoảng 100 triệu người dùng đủ điều kiện có thể nhận tiền mặt chia theo tỷ lệ, tối đa 100 USD mỗi người. Tuy nhiên, số tiền thực tế có thể thấp hơn do phải trừ phí luật sư và chi phí hành chính.
Thỏa thuận này áp dụng cho những người dùng tại Mỹ đã sử dụng điện thoại Android và truy cập internet qua mạng di động sau ngày 12/11/2017, nhưng không bao gồm cư dân California đã tham gia các vụ kiện tương tự khác. Trong một vụ kiện tương tự khác do 14 triệu cư dân California khởi xướng năm 2019, bồi thẩm đoàn đã phán quyết Google phải bồi thường 314,6 triệu USD vào năm 2025, và Google hiện đang kháng cáo.
Tin tốt là người dùng đủ điều kiện không cần chủ động đăng ký vẫn có thể nhận được bồi thường. Nếu muốn rút khỏi hoặc phản đối, họ phải thực hiện trước ngày 29/5/2026. Tòa án dự kiến sẽ xét xử cuối cùng vào ngày 23/6.
Ngoài bồi thường tài chính, Google cũng cam kết tăng cường minh bạch thông tin. Trong tương lai, khi thiết lập điện thoại Android mới, công ty sẽ thông báo rõ ràng hơn rằng các dịch vụ hệ thống, ngay cả khi không sử dụng thiết bị, vẫn có thể dùng mạng và dữ liệu di động để truyền dữ liệu.
Google cũng sẽ điều chỉnh cài đặt “cho phép sử dụng dữ liệu nền”. Nguyên đơn cho rằng tùy chọn này trước đây dù đã tắt vẫn không thể thực sự ngăn chặn việc truyền dữ liệu, khiến người dùng hiểu lầm.
Ngoài ra, gần đây Google cũng đồng ý chi trả 68 triệu USD trong một vụ kiện tập thể khác liên quan đến trợ lý giọng nói bị cáo buộc ghi âm mà không có sự đồng ý và cung cấp các đoạn hội thoại cho nhà quảng cáo. Vụ này cũng dự kiến được xét xử cuối cùng vào ngày 23/6.
Bên cạnh các thỏa thuận liên quan đến rò rỉ dữ liệu cá nhân và độc quyền, gần đây tại Mỹ cũng có các phán quyết quan trọng đối với Meta (Facebook, Instagram) và Google (YouTube), liên quan đến việc thiết kế nền tảng gây nghiện và không thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ người dùng, dẫn đến tình trạng nghiện mạng xã hội và gây tổn hại cho trẻ vị thành niên. Trong đó, một vụ tại California ngày 25/3 buộc bồi thường 6 triệu USD, còn vụ tại bang New Mexico phạt tới 375 triệu USD, tổng cộng vượt 380 triệu USD.
Việc các công ty công nghệ liên tiếp đối mặt với các vụ kiện và khoản bồi thường khổng lồ không chỉ phản ánh sự nghi ngờ ngày càng tăng đối với mô hình hoạt động của các “ông lớn” công nghệ, mà còn cho thấy việc quản lý công nghệ tại Mỹ đang được siết chặt, nhằm tránh việc trẻ em trở thành “chuột bạch của thuật toán”, đồng thời yêu cầu các tập đoàn công nghệ phải chịu trách nhiệm đối với tác động đến sức khỏe tâm lý của thanh thiếu niên. Trong tương lai, việc cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và trách nhiệm đạo đức doanh nghiệp sẽ là bài toán then chốt mà các tập đoàn như Google và Meta không thể né tránh.
