Nhật Bản–Anh thúc đẩy hợp tác khoáng sản và an ninh trong bối cảnh địa chính trị biến động

Sau cuộc hội đàm hôm thứ Bảy (31/1) tại Tokyo, lãnh đạo Nhật Bản và Anh nhất trí rằng trước tình trạng chuỗi cung ứng toàn cầu bất ổn và rủi ro địa chính trị gia tăng, hai nước cùng các đối tác cùng chí hướng cần tăng cường hợp tác về chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng nhằm nâng cao sức chống chịu về kinh tế và an ninh.

Theo Kyodo và các hãng tin Nhật, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết hai bên đồng ý chiến lược hóa hợp tác trong các lĩnh vực tiên tiến như an ninh mạng và không gian vũ trụ, đồng thời thiết lập cơ chế tham vấn mới để đưa các hình thức phối hợp này vào khuôn khổ thường trực. Bà cũng nói thêm, hai nước sẽ tổ chức trong năm nay đối thoại an ninh “2+2” giữa ngoại trưởng và bộ trưởng quốc phòng, qua đó siết chặt hơn nữa việc phối hợp chính sách an ninh.

Song hành an ninh và hợp tác công nghiệp

Bà Takaichi nhấn mạnh hợp tác Nhật – Anh đang bước vào giai đoạn tăng cường mới, thời gian tới sẽ được mở rộng trên cả trụ cột an ninh truyền thống lẫn công nghệ mới nổi để ứng phó môi trường an ninh đang thay đổi nhanh chóng.

Bên cạnh sắp xếp song phương, Nhật Bản, Anh và Ý sẽ đẩy nhanh chương trình hợp tác phát triển tiêm kích thế hệ kế tiếp, với mục tiêu đưa vào biên chế trước năm 2035; dự án này được xem là cột mốc quan trọng trong hợp tác công nghiệp quốc phòng giữa ba nước.

Tại họp báo, ông Starmer liên hệ trực tiếp vấn đề an ninh chuỗi cung ứng với đời sống dân sinh, cho rằng doanh nghiệp nhỏ và người lao động bình thường là những đối tượng dễ tổn thương nhất trước các cú sốc đứt gãy nguồn cung và biến động thị trường. Ông nói Anh và Nhật phải có phản ứng “rõ ràng và kiên quyết” trước các thách thức, bằng cách tăng cường sức bền, năng lực và quan hệ đồng minh để phục vụ người dân tốt hơn.

Tính toán chiến lược trong bối cảnh địa chính trị

Ông Starmer đồng thời khẳng định Anh có lợi ích rõ ràng trong việc duy trì một hệ thống thương mại tự do, có thể dự đoán được và một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương “tự do và cởi mở”, nhằm bảo đảm doanh nghiệp Anh vẫn có thể phát triển trong môi trường quốc tế đầy biến động.

Chuyến đi này là lần đầu ông Starmer thăm Nhật kể từ khi nhậm chức tháng 7/2024. Trước đó, ông vừa kết thúc chuyến công du bốn ngày tại Trung Quốc và đã hội kiến Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình ở Bắc Kinh. Sau chuyến thăm Trung Quốc, ông Starmer lập tức bay sang Tokyo để tiến hành các cuộc tiếp xúc cấp cao. Phân tích của Nikkei Asia cho rằng điều này cho thấy Anh đang song song triển khai chiến lược “vừa tiếp xúc với Bắc Kinh, vừa phối hợp với đồng minh”.

Mở rộng sang kinh tế và các khuôn khổ đa phương

Là thành viên G7 và đồng minh thân cận của Mỹ, cả Nhật Bản và Anh đều cảnh giác trước vị thế thống lĩnh của Trung Quốc trong các chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược như đất hiếm, cũng như trước việc Bắc Kinh sử dụng thương mại làm công cụ gây sức ép kinh tế.

Trong bối cảnh đó, Tokyo và London những năm gần đây đẩy mạnh hợp tác quốc phòng, đồng thời chia sẻ quan điểm rằng an ninh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương gắn bó chặt chẽ với an ninh châu Âu – Đại Tây Dương, nhận thức càng được củng cố sau khi Nga xâm lược Ukraine.

Về kinh tế, sau Brexit, hợp tác giữa Anh và Nhật gia tăng đáng kể. Năm 2024, Anh chính thức trở thành thành viên thứ 12 của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), hiệp định do Nhật Bản dẫn dắt và có hiệu lực từ năm 2018; Anh là thành viên châu Âu duy nhất và là nền kinh tế lớn thứ hai trong khối sau Nhật Bản.

Trí Đạt (theo Epoch Times)