Nhật lên kế hoạch phát triển tàu không người lái chở quân, sơ tán dân

Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang tính phát triển tàu vận tải tự hành dùng AI để chở quân, đạn dược ra đảo xa và sơ tán dân khi có biến, hãng tin Yomiuri đưa tin hôm thứ Hai (5/10).

Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã định hướng phát triển và đưa vào sử dụng loại tàu vận tải kết hợp AI với công nghệ tự hành, theo nhiều nguồn tin trong Chính phủ Nhật mà Yomiuri không nêu tên.

Kế hoạch nhắm đến tình huống khẩn cấp. Theo các nguồn tin, Bộ dự kiến dùng tàu tự hành để chở số lượng lớn binh sĩ Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và đạn dược ra quần đảo Tây Nam (Nansei), và đưa cư dân các đảo xa đến nơi an toàn.

Chính phủ dự kiến đưa hướng đi này vào 3 văn kiện an ninh, trong đó có Chiến lược An ninh Quốc gia, khi sửa đổi bộ văn kiện trong năm nay, các nguồn tin cho biết. Bộ Quốc phòng sẽ bắt đầu khảo sát, nghiên cứu từ năm tài khóa 2027.

Một phần kế hoạch đã có trong văn bản chính thức.

Bản tóm tắt đề nghị ngân sách năm tài khóa 2027 mà Bộ Quốc phòng Nhật Bản công bố hôm 31/8 có hạng mục nghiên cứu, khảo sát việc đưa vào sử dụng tàu vận tải gắn công nghệ tự hành, dưới dạng “hạng mục yêu cầu”, chưa ghi số tiền. Mục tiêu là giữ ổn định năng lực vận tải biển dân sự trước khó khăn tuyển thuyền viên trong tương lai. Mục này không nhắc đến AI, quần đảo Tây Nam hay việc sơ tán dân; các chi tiết đó do nguồn tin giấu tên cung cấp cho Yomiuri.

Tàu tự chọn tuyến, tự cập cảng

Hệ thống tự hành thu dữ liệu định vị từ camera, radar, vệ tinh cùng thông tin về địa hình và môi trường xung quanh, sau đó dùng AI phân tích tổng hợp để tìm ra tuyến đường tối ưu.

Con tàu có thể tự rời bến, cập cảng và tự vận hành ở cả vùng biển gần bờ lẫn xa bờ, có tính đến dòng chảy và điều kiện biển. Nhờ vậy, tàu cần ít thủy thủ hơn. Về lâu dài, Bộ Quốc phòng còn tính đến việc cho tàu chạy không người lái.

Giới tư nhân Nhật đã đi trước một bước. Quỹ Nippon (Nippon Foundation) cùng các công ty đóng tàu, vận tải biển đã phát triển tàu tự hành từ năm 2020. Từ tháng 1 năm nay, một tàu chở hàng được phát triển để tự hành đã đi vào khai thác thương mại, đạt mức tương đương tự lái cấp độ 4, theo Epoch Times.

Bộ Quốc phòng đang cân nhắc tận dụng các công nghệ dân sự này.

“Huyết mạch” của quần đảo Tây Nam

Mục tiêu của Bộ là giữ được mạng lưới vận tải đến vùng biển nguy hiểm và các đảo xa ngay cả khi xảy ra xung đột. Quần đảo Tây Nam bốn bề là biển, lại nằm trong khu vực được tính đến ở kịch bản eo biển Đài Loan có biến. Tại đây, vận chuyển ổn định đạn dược, nhiên liệu, lương thực bằng đường biển là “huyết mạch” để ngăn chặn xâm lược và tấn công, Yomiuri cho biết.

Bộ Quốc phòng cũng muốn dùng tàu tự hành để tăng sức chở, giảm số người trên mỗi chuyến, qua đó bớt rủi ro và gánh nặng cho binh sĩ làm nhiệm vụ vận tải.

Năm ngoái, Bộ Quốc phòng đã lập Đội Vận tải Biển của Lực lượng Phòng vệ, một đơn vị chung của ba lực lượng Phòng vệ Mặt đất, Hàng hải và Trên không, chuyên chở quân và hàng hóa ra các đảo xa. Lực lượng Phòng vệ cũng đang thiếu quân vì tỷ lệ sinh thấp, nên nhu cầu giảm người trên tàu càng lớn.

Nói về tàu vận tải tự hành, một quan chức cấp cao giấu tên của Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: “[Tàu] có thể hoạt động dài ngày ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt. Đây là niềm hy vọng giúp nâng cao năng lực vận tải”.