Thủ tướng Canada Mark Carney hôm thứ Sáu (23/10) cho biết, Ottawa không vội ký thỏa thuận thương mại với Mỹ mà sẵn sàng chờ vài tháng, thậm chí vài năm, để có thỏa thuận có lợi cho Canada.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: Shutterstock)

Trả lời phóng viên tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ông Carney cho biết Ottawa vẫn đang làm việc với Washington để đi đến một thỏa thuận có lợi cho cả hai nước. Nếu phía Mỹ đưa ra một đề xuất cân bằng, Canada “có thể ký ngay trong chiều nay”.

“Chúng tôi vẫn sẵn sàng ngồi lại, đàm phán thiện chí để có một thỏa thuận thương mại vì lợi ích của cả hai bên,” ông nói.

Ông sẵn sàng chờ một thỏa thuận phù hợp với “lợi ích của người dân Canada, còn thời điểm thì chúng tôi không bận tâm”.

“Nếu phải vài tháng nữa hoặc lâu hơn, hay phải đến một chính quyền khác thì mới có được một thỏa thuận đúng nghĩa, chúng tôi cũng sẽ chờ,” ông nói.

Cuối ngày hôm đó, Nhà Trắng công bố đã điều chỉnh danh sách hàng hóa Canada chịu thuế 50%. Một số mặt hàng như máy móc, thùng đóng gói được rút khỏi danh sách, trong khi các sản phẩm như van và thảm được thêm vào.

Thượng nghị sĩ bang Maine Susan Collins cho biết Nhà Trắng đã đồng ý bỏ khỏi danh sách áp thuế một số sản phẩm ảnh hưởng đến bang của bà. Bà đưa ra thông báo này trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng tới.

Bà Collins, thuộc đảng Cộng hòa, đang đối mặt với cuộc đua sít sao trước đối thủ đảng Dân chủ Troy Jackson. Thuế quan là vấn đề gây tranh cãi tại bang giáp biên giới Canada này.

Nối lại đàm phán thương mại

Được hỏi thời điểm đạt thỏa thuận quan trọng đến đâu, ông Carney khẳng định Canada sẽ “gác lại mọi việc” để đàm phán thực chất với Mỹ. Tuy nhiên, theo ông, đàm phán có diễn ra trước khi bầu cử giữa kỳ kết thúc hay không là tùy chính quyền Trump, chính quyền mà ông mô tả là “hơi khó đoán”.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Nhà Trắng rằng Washington đã “rất gần” đạt thỏa thuận với Mexico, và “với Canada cũng vậy”.

“Canada đang rất nỗ lực để đạt thỏa thuận với chúng tôi,” ông Trump nói. “Tôi không muốn phải nói ra điều này, nhưng mọi quân bài đều nằm trong tay chúng tôi.”

Đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ hôm 21/8. Ngay hôm sau, Washington thực hiện lời đe dọa, áp thuế 50% lên 27,6 tỷ đô la hàng hóa Canada. Ottawa đáp trả hôm 8/9 bằng các mức thuế 15%, 25% và 50% đánh vào khoảng 27,6 tỷ đô la hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Từ ngày 29/9, chính quyền Trump còn cấm nhập khẩu từ Canada phần lớn đồ uống có cồn, xe máy và một số mặt hàng liên quan đến sữa. Ông Trump cũng đe dọa tăng gấp đôi mức thuế 25% hiện nay đối với ô tô và thép, bắt đầu từ ngày 1/1/2027.

Trước đó trong tuần, ông Carney nói với phóng viên rằng lần gần nhất ông trao đổi với ông Trump là hôm thứ Tư (21/10), về các vấn đề như thương mại và Iran.

Các thỏa thuận công bố tại Thổ Nhĩ Kỳ

Tại buổi họp báo hôm thứ Sáu, Thủ tướng Canada cho biết trước mắt ông tập trung vào quan hệ đối tác chiến lược về thương mại, quốc phòng và năng lượng mà Canada công bố cùng Thổ Nhĩ Kỳ hôm thứ Năm (22/10). Đây là một sáng kiến quan trọng nhằm mở rộng quan hệ thương mại của Canada ra ngoài nước Mỹ.

“Đó là một phần mục đích của chuyến đi này, cũng như những nỗ lực khác của chúng tôi, và chúng tôi đang thành công,” ông nói.

Thỏa thuận ông Carney ký với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdoğan gồm 3 phần: hợp tác năng lượng (khí thiên nhiên hóa lỏng, điện hạt nhân, năng lượng tái tạo), hợp tác an ninh và chính thức hóa hiệp định vận tải hàng không. Hiệp định này nhằm nâng số chuyến bay chở khách từ 12 lên 21 chuyến mỗi tuần.