Ông Lại Thanh Đức: “Đài Loan trân quý hòa bình, nhưng sẽ không từ bỏ tự do”

Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức hôm thứ Bảy (10/10) đọc diễn văn Quốc khánh, nói Đài Loan “trân quý hòa bình, nhưng sẽ không từ bỏ tự do” và tăng đầu tư quốc phòng là để răn đe chiến tranh.

Lễ Quốc khánh lần thứ 115 của Trung Hoa Dân Quốc diễn ra sáng 10/10 tại quảng trường trước Phủ Tổng thống ở Đài Bắc. Ông Lại đặt tên bài diễn văn là “Đài Loan – thành trên đỉnh núi, muối của đất, ánh sáng của thế gian”, với thông điệp xây dựng một “thành trên đỉnh núi” dũng cảm và tự tin, Epoch Times cho biết.

Reuters cho biết cụm từ này lấy từ Bài giảng trên núi của Chúa Jesus.

“Đài Loan trân quý hòa bình, nhưng sẽ không từ bỏ tự do. Đài Loan sẵn lòng giao lưu, nhưng sẽ không chấp nhận bị hạ thấp”, ông Lại nói.

Năm nay tròn 30 năm Đài Loan bầu tổng thống trực tiếp. Ông nhắc lại 30 năm trước, dù bị tên lửa đe dọa, người dân vẫn dũng cảm đi bỏ phiếu để tự làm chủ đất nước mình.

Tăng đầu tư quốc phòng để răn đe, không phải khiêu khích

Ông Lại cho biết Trung Quốc tiếp tục gây sức ép bằng quân sự và các hoạt động “vùng xám”, nhằm thay đổi hiện trạng eo biển Đài Loan.

Để đối phó, Đài Bắc sẽ tiếp tục cải cách quốc phòng, tăng cường năng lực tác chiến bất đối xứng và phát triển công nghiệp quốc phòng tự chủ. Ông muốn biến thế mạnh về bán dẫn, công nghệ thông tin – truyền thông và chế tạo chính xác thành sức mạnh bảo vệ đất nước.

Chính quyền trung ương, chính quyền địa phương và người dân cùng chuẩn bị cho “sức chống chịu phòng vệ toàn xã hội”, để năng lượng, viễn thông, giao thông, tài chính, lương thực và y tế vẫn vận hành khi khủng hoảng xảy ra.

“Chúng ta tăng đầu tư quốc phòng không phải để khiêu khích, mà để răn đe chiến tranh. Chúng ta tăng cường tự vệ không phải để từ bỏ đối thoại, mà để bảo đảm đối thoại diễn ra trên cơ sở bình đẳng và giữ được phẩm giá”, ông nói.

Ông Lại hoan nghênh việc Mỹ và Trung Quốc quản lý cạnh tranh qua đối thoại, giảm nguy cơ xung đột và chiến tranh. Tuy nhiên, ông cho rằng muốn giữ an ninh, hòa bình và ổn định khu vực thì phải hiểu đúng lịch sử, không để ai bóp méo lịch sử Thế chiến II, và phải tôn trọng quyền sinh tồn của người dân Đài Loan. Ông kêu gọi các nền dân chủ tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương cùng nhau giữ nguyên hiện trạng hòa bình, ổn định của khu vực.

“Hòa bình không thể chỉ dựa vào mong muốn, bao dung cũng không thể trở thành cái cớ để kẻ xâm lược được đằng chân lân đằng đầu”, ông Lại nói.

Ông khẳng định Đài Loan không tìm kiếm bá quyền, không muốn chi phối ai, mà chọn làm “lực lượng ổn định đáng tin cậy” của cộng đồng quốc tế.

Bắc Kinh chưa phản hồi

Văn phòng Sự vụ Đài Loan của Đảng Cộng sản Trung Quốc chưa trả lời ngay đề nghị bình luận về bài diễn văn, Reuters đưa tin. Bắc Kinh coi Đài Loan là lãnh thổ của mình dù Đài Bắc phản đối mạnh mẽ, chưa bao giờ từ bỏ khả năng dùng vũ lực, gọi ông Lại là “kẻ ly khai” và đã bác các đề nghị đối thoại của ông.

Năm 2024, ngay sau bài diễn văn Quốc khánh đầu tiên của ông Lại trên cương vị tổng thống, Trung Quốc tổ chức tập trận quanh Đài Loan. Năm ngoái, Bắc Kinh không tập trận vào dịp này.

Tăng trưởng cao nhất 39 năm, thêm trợ cấp cho dân

Về kinh tế, ông Lại cho biết tăng trưởng nửa đầu năm đạt 14,15% và cả năm có thể vượt 11%, mức cao nhất trong 39 năm. GDP bình quân đầu người dự kiến đạt 45.332 USD, gần gấp đôi năm 2016, còn chỉ số chứng khoán Đài Loan đã lên mức 49 nghìn điểm, đưa thị trường này thành thị trường chứng khoán lớn thứ tư thế giới.

Năm nay, Đài Loan cũng lên hạng 4 trong bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh thế giới của Học viện Quản lý Lausanne (IMD, Thụy Sĩ), thứ hạng cao nhất từ trước đến nay.

Theo ông, chính phủ đang đi theo hướng “tăng lương, giảm thuế, tăng phúc lợi, giảm gánh nặng”. Từ năm sau, mỗi trẻ từ 0 đến 18 tuổi dự kiến được trợ cấp 5.000 Đài tệ mỗi tháng.

Cũng trong năm sau, trên cơ sở tài chính ổn định, chính quyền dự kiến phát cho mỗi người dân 10 nghìn Đài tệ “phúc lợi AI”. Trợ cấp cho nông dân cao tuổi tăng lên 10 nghìn Đài tệ mỗi tháng, lương hưu quốc dân là 5.000 Đài tệ mỗi tháng, 6 khoản trợ cấp xã hội lớn, trong đó có trợ cấp cho các hộ yếu thế, cũng được nâng toàn diện.

Viện Hành chính đang đẩy nhanh 13 ngành chiến lược cốt lõi, từ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp quân sự đến quang tử silicon, điện toán lượng tử và robot. “Đài Loan không thể chỉ có một ngọn núi thần hộ quốc, mà phải để trăm ngành nghề cùng trở thành dãy núi hộ quốc”, ông Lại nói.

Đài Loan không nên bị chia cắt

Đài Loan sắp bước vào cuộc bầu cử địa phương “chín trong một”. Trong bài diễn văn mà Liên Hợp Báo đăng toàn văn, ông Lại nói các đảng có thể cạnh tranh, ý kiến có thể khác nhau, “nhưng Đài Loan, nơi chúng ta đang đứng, không nên vì thế mà bị chia cắt”.

Ông cho rằng quyền lực của tổng thống đến từ sự ủy thác của người dân, còn trách nhiệm của tổng thống là gắn kết sức mạnh, đưa đất nước tiếp tục tiến lên.

Quốc khánh Đài Loan là ngày kỷ niệm cuộc khởi nghĩa năm 1911, sự kiện dẫn tới việc lật đổ triều đại phong kiến cuối cùng của Trung Quốc và thành lập Trung Hoa Dân Quốc. Năm 1949, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc rút sang Đài Loan sau khi thua phe cộng sản của Mao Trạch Đông trong cuộc nội chiến, Reuters cho biết.