Ông Trump nói việc không được trao Nobel Hòa bình để lại vết nhơ cho Na Uy

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (9/10) lại chỉ trích quyết định không trao giải Nobel Hòa bình cho ông, gọi đó là “vết nhơ không thể xóa nhòa” đối với Na Uy, nơi đặt Ủy ban Nobel.

Ông Trump phát biểu tại cuộc vận động tranh cử tại thành phố Syracuse, bang New York, vài giờ sau khi Ủy ban Nobel Na Uy trao giải năm nay cho bà Navi Pillay, luật gia Nam Phi từng là thẩm phán Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), Reuters đưa tin.

“Đây là vết nhơ không thể xóa nhòa đối với đất nước Na Uy và những người đã đưa ra một quyết định đáng hổ thẹn, đáng xấu hổ như vậy”, ông nói.

Ông gọi bà Pillay là “người bí ẩn”: “Tôi chưa từng nghe đến người này. Không ai biết cả”.

Tổng thống Mỹ kể ra một loạt cuộc xung đột mà ông nói mình đã góp phần giải quyết. Ông cũng cho rằng mình đã giúp ngăn chiến tranh nổ ra giữa hai miền Triều Tiên, giữa Nhật Bản và Triều Tiên, giữa Trung Quốc và Đài Loan.

“Giải Nobel Hòa bình đã vĩnh viễn mất uy tín vì một nhóm nhỏ những kẻ cực đoan về tư tưởng, chống dân chủ và thực sự là kẻ thù của nền văn minh. Và chúng tôi sẽ không quên đâu, Na Uy,” ông nói.

Năm nào trong nhiệm kỳ, ông Trump cũng bày tỏ thất vọng vì không đoạt giải.

Trước đó trong tuần, ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông xứng đáng nhận giải vì đã “giải quyết 8 cuộc chiến, những cuộc chiến lớn”. “Nếu tôi không được trao giải, tôi nghĩ đó sẽ là một sự mất uy tín lớn đối với họ,” ông nói khi đó, theo The Business Standard.

Trước khi giải được công bố, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết Pakistan đã đề cử ông Trump. Ông Sharif ghi nhận Tổng thống Mỹ đã giúp kéo Pakistan và Ấn Độ khỏi bờ vực xung đột và đạt được lệnh ngừng bắn.

Sau khi không đoạt giải năm ngoái, ông Trump từng nhắn tin cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre rằng vì Na Uy không trao giải cho ông, ông không còn thấy mình có nghĩa vụ chỉ nghĩ “thuần túy về Hòa bình”.

Bà María Corina Machado, lãnh đạo phe đối lập Venezuela và là người đoạt giải năm ngoái, đã tặng huy chương của mình cho ông Trump hồi tháng 1, sau chiến dịch của Mỹ bắt giữ ông Nicolás Maduro, khi đó là Tổng thống Venezuela. Ủy ban Nobel Na Uy thì cho biết giải Nobel Hòa bình không thể chuyển cho người khác sau khi đã trao.

Bài đăng chỉ trích bà Pillay trên Truth Social

Cũng trong hôm thứ Sáu, ông Trump chia sẻ lại trên Truth Social một bài đăng từ công ty luật của luật sư David Schoen, người từng bào chữa cho ông trong phiên xét xử luận tội lần hai năm 2021, Politico cho biết.

“Hôm nay, Ủy ban Nobel đã tự làm nhục mình đến mức không thể cứu vãn,” bài đăng viết. Theo bài đăng, ủy ban đã hạ thấp giải Nobel Hòa bình “từng một thời danh giá” khi trao giải cho bà Pillay.

The Business Standard dẫn tin của Forbes cho biết bài đăng còn gọi bà Pillay là người “công khai thù ghét nước Mỹ và Israel” và cáo buộc bà “tôn vinh những kẻ khủng bố và ban thưởng cho Hamas” qua một “cuộc ‘điều tra’ giả mạo” về hành động của Israel ở Gaza. Bài cũng điểm lại các thành tích của ông Trump, gồm Hiệp định Abraham, nỗ lực chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine và ngăn Iran theo đuổi tham vọng hạt nhân.

Bà Pillay từng là Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc từ năm 2008 đến 2014. Bà từng đứng đầu một ủy ban của Liên Hợp Quốc; năm ngoái, ủy ban này công bố báo cáo kết luận Israel phạm tội diệt chủng ở Gaza.

Israel bác bỏ kết luận đó.

Hôm thứ Sáu, Bộ Ngoại giao Israel lên án việc trao giải cho bà Pillay, cáo buộc Ủy ban Nobel dùng giải thưởng để hợp thức hóa điều mà bộ này gọi là sự thù ghét và định kiến chống Israel. Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu viết trên mạng xã hội: “Ủy ban giải Nobel đã đánh mất la bàn đạo đức”. Ủy ban Nobel chưa trả lời ngay đề nghị bình luận về những chỉ trích của ông Trump và ông Netanyahu.

Bà Pillay nhận tin đoạt giải khi đang dự một sự kiện tại Tòa án Nuremberg ở Đức. Giữa tràng vỗ tay của các đồng nghiệp, bà đùa: “Nếu các bạn vỗ tay thêm chút nữa, có lẽ tôi sẽ chia giải này với ông Trump”.

Vài giờ sau khi giải được công bố, chính quyền ông Trump thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt trên diện rộng nhằm vào chính ICC, nơi bà Pillay từng làm thẩm phán.