Ông Lee Jae-myung: Hàn Quốc “đủ khả năng” lấy lại quyền chỉ huy thời chiến từ Mỹ

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung hôm thứ Hai (19/10) cho biết Seoul phải sớm lấy lại quyền chỉ huy thời chiến từ Mỹ và nước này “hoàn toàn đủ khả năng” làm việc đó.

“Nói thẳng ra, chúng ta phải sớm lấy lại quyền chỉ huy tác chiến thời chiến. Chúng ta hoàn toàn đủ khả năng, và các cuộc thảo luận với Mỹ về cơ bản đang diễn ra tốt đẹp,” ông Lee nói với các phóng viên tại Nhà Xanh, khu Phủ Tổng thống ở Seoul, Reuters đưa tin.

Buổi họp báo đánh dấu 500 ngày ông nhậm chức, tròn vào thứ Sáu tuần trước (16/10). Hãng tin Yonhap cho biết ông Lee nhắc lại rằng quyền chỉ huy thời chiến đối với quân đội Hàn Quốc, hiện do Mỹ nắm, cần sớm được trả về Seoul.

“Tôi nghĩ không thể cứ để nước khác nắm quyền chỉ huy tác chiến rồi trông cậy vào họ như hiện nay,” ông nói.

Ông Lee cho rằng chữ “lấy lại” hay “trả lại” phù hợp hơn chữ “chuyển giao” vẫn thường dùng, tờ The Korea Times đưa tin. Với ông, chủ quyền quân sự là yếu tố cốt lõi của một nhà nước độc lập.

“Chúng ta là một quốc gia có chủ quyền, độc lập, và phải lấy lại quyền chỉ huy tác chiến để đáp ứng những yêu cầu cơ bản của một nhà nước,” ông nói.

Nếu Hàn Quốc lấy lại quyền này, một tướng Hàn Quốc, thay vì tướng Mỹ, sẽ chỉ huy liên quân hai nước khi xảy ra chiến tranh với Triều Tiên.

Hơn 70 năm trong tay Mỹ

Hàn Quốc giao quyền chỉ huy tác chiến cho Bộ Chỉ huy Liên Hợp Quốc do Mỹ dẫn đầu trong Chiến tranh Triều Tiên 1950–1953. Năm 1978, quyền này chuyển sang Bộ Tư lệnh Liên hợp Hàn-Mỹ, lập cùng năm.

Seoul lấy lại quyền chỉ huy thời bình năm 1994, còn quyền chỉ huy thời chiến vẫn do Mỹ nắm. Năm 2007, hai nước nhất trí sẽ chuyển quyền này cho Hàn Quốc.

Mỹ hiện đóng khoảng 28.500 binh sĩ cùng khí tài tại Hàn Quốc để phòng thủ chung trước Triều Tiên, nước theo đuổi vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo. Hai miền Triều Tiên chỉ ký hiệp định đình chiến, nên về mặt kỹ thuật vẫn trong tình trạng chiến tranh.

Ông Lee thừa nhận việc này không hề đơn giản, vì quyền chỉ huy tác chiến đã nằm trong tay Mỹ suốt 70 năm. Dù vậy, ông nhấn mạnh Hàn Quốc phải tự gánh vác việc phòng thủ.

“Tất nhiên chúng ta phải tự chịu trách nhiệm về quốc phòng, và tôi tin chúng ta hoàn toàn đủ khả năng. Nếu còn thiếu gì, chúng ta phải bù đắp,” ông nói.

Seoul và Washington lệch nhau về thời điểm

Chính quyền ông Lee muốn lấy lại quyền chỉ huy thời chiến trước khi nhiệm kỳ 5 năm của ông kết thúc vào năm 2030, thậm chí sớm hơn. Theo Reuters, truyền thông Hàn Quốc đưa tin Seoul nghiêng về mốc năm 2028.

Phía Mỹ nêu một mốc khác. Hôm 22/4, tại phiên điều trần của Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, Tướng Xavier Brunson, Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc, trình bày lộ trình nhằm đáp ứng các điều kiện chuyển giao chậm nhất vào quý 1/2029.

Tuần trước, tại một sự kiện ở Washington, ông Brunson nói “điều kiện đã thay đổi”. Ông nêu các vụ phóng tên lửa gần đây của Triều Tiên và cho rằng những thay đổi đó đòi hỏi tiêu chuẩn mới cho việc chuyển giao, Yonhap cho biết.

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Hàn Quốc sau đó nói mục tiêu chuyển giao có thể không bao giờ đạt được nếu các điều kiện cứ liên tục thay đổi.

Ông Lee cảm ơn “thiện chí” của Mỹ khi Washington khẳng định sẽ kiểm tra trước năng lực tự phòng thủ và khả năng nắm quyền chỉ huy tác chiến của Seoul rồi mới trao quyền.

“Đó là điều rất đáng trân trọng, nhưng tôi nghĩ đây là việc chúng ta phải tự làm. Mọi việc sẽ suôn sẻ,” ông nói.

Ông Lee: Chi tiêu quốc phòng gấp khoảng 1,5 lần nền kinh tế Triều Tiên

Ông Lee cho biết chính phủ đang tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và thực hiện nhiều biện pháp củng cố năng lực quân sự. Ông nhấn mạnh rằng nếu không tính vũ khí hạt nhân, sức mạnh quân sự của Hàn Quốc đứng thứ 5 thế giới.

Theo ông, chi tiêu quốc phòng hằng năm của Hàn Quốc hiện gấp khoảng 1,5 lần toàn bộ sản lượng kinh tế cả năm của Triều Tiên. Ông cũng cho rằng khi so sánh quân lực hai miền, cần tính đến năng lực của vũ khí hiện đại, thay vì chỉ đếm số máy bay chiến đấu hay tàu chiến.

Ông Lee thừa nhận Bình Nhưỡng sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng cho rằng về cơ bản đó là phương sách phòng thủ cuối cùng, không phải để tác chiến.

Ông khẳng định Hàn Quốc đã xây dựng được quân đội hùng mạnh, đủ sức đối phó Triều Tiên.

Bài liên quan: