Ông Mamdani tuyên thệ nhậm chức vào nửa đêm, trở thành thị trưởng Hồi giáo đầu tiên của New York

Khi kim đồng hồ điểm 00:00 ngày 1/1/2026, Thị trưởng đắc cử Zohran Mamdani chính thức tuyên thệ nhậm chức Thị trưởng thành phố New York, trở thành nhà lãnh đạo mới của thành phố 8,5 triệu dân này. Ông đồng thời ghi dấu một cột mốc lịch sử: là thị trưởng New York đầu tiên dùng Kinh Qur’an trong lễ tuyên thệ, cũng là vị thị trưởng Hồi giáo đầu tiên trong lịch sử thành phố.

Hai lễ tuyên thệ: nửa đêm dưới lòng đất và buổi chiều tại Tòa thị chính

Theo kế hoạch, ông Mamdani tổ chức hai lễ tuyên thệ trong ngày 1/1: một buổi quy mô nhỏ bên gia đình tại nhà ga Old City Hall vào đúng thời khắc bước sang năm mới 2026, và một buổi lễ công khai quy mô lớn trên bậc thềm Tòa thị chính vào buổi chiều, kèm theo lễ hội đường phố.

Lễ tuyên thệ lúc nửa đêm do Tổng Chưởng lý bang New York Letitia James chủ trì, trong khi buổi lễ công khai ban ngày sẽ do Thượng nghị sĩ liên bang Bernie Sanders (bang Vermont) dẫn đọc lời tuyên thệ – cả hai đều là những đồng minh chính trị quan trọng của ông Mamdani.

Luật bang New York quy định nhiệm kỳ 4 năm của thị trưởng bắt đầu từ ngày 1/1 năm sau cuộc bầu cử. Để bảo đảm việc chuyển giao quyền lực diễn ra đúng thời điểm, nhiều đời thị trưởng đã duy trì thông lệ tổ chức một nghi thức tuyên thệ mang tính biểu tượng vào đúng thời khắc bước sang năm mới. Đương kim thị trưởng Eric Adams trước đây tuyên thệ ngay tại Quảng trường Thời Đại sau khi quả cầu pha lê hạ xuống, còn người tiền nhiệm Bill de Blasio lần đầu tuyên thệ tại nhà riêng ở Brooklyn.

Ga “Tòa thị chính cũ”: biểu tượng của lao động và hạ tầng công cộng

Ga Old City Hall – nơi ông Mamdani chọn cho buổi lễ nửa đêm – là một trong những biểu tượng quan trọng của hệ thống tàu điện ngầm New York thời kỳ đầu, nổi tiếng với các vòm ngói tinh xảo và trần vòm cao, nhưng đã ngừng phục vụ từ năm 1945 và chỉ mở cửa trong một số tour tham quan lịch sử giới hạn.

Nhóm chuyển giao của ông Mamdani cho biết lựa chọn này nhằm gửi đi thông điệp coi trọng “những lao động tuyến đầu và nhân viên dịch vụ công cộng âm thầm vận hành thành phố mỗi ngày”. Trong tuyên bố, ông gọi nhà ga này là minh chứng cho một New York từng “dám xây dựng những công trình vừa đẹp đẽ vừa làm thay đổi đời sống tầng lớp lao động”, và khẳng định khát vọng đó không nên chỉ là ký ức của quá khứ.

Từ dân biểu cánh tả đến thị trưởng Hồi giáo đầu tiên

Là thành viên Dân chủ Xã hội (DSA), ông Mamdani trong quá trình vận động tranh cử không né tránh việc công khai niềm tin tôn giáo của mình. Ông nhiều lần nhấn mạnh một trong các giá trị cốt lõi của mình là bảo đảm mọi cư dân New York, bất kể tôn giáo hay xuất thân, đều không bị đối xử phân biệt.

Theo truyền thông Mỹ, tại các lễ tuyên thệ ông sẽ đặt tay lên nhiều bản Kinh Qur’an khác nhau, trong đó có cuốn của ông nội và một bản từng thuộc sở hữu của nhà văn – sử gia da màu Arturo Schomburg, do Thư viện Công cộng New York cho mượn, càng làm nổi bật tầng ý nghĩa biểu tượng về đa chủng tộc và đa tôn giáo của thành phố.

Lễ nhậm chức công khai và kỷ lục gây quỹ

Lễ nhậm chức công khai buổi chiều dự kiến diễn ra trên các bậc thềm và quảng trường trước Tòa thị chính, với khoảng 4.000 khách mời tham dự; người dân cũng có thể theo dõi từ các khu vực dọc tuyến phố Broadway gần đó hoặc qua truyền hình và phát trực tuyến.

Theo số liệu chính thức, ủy ban chuyển giao và nhậm chức của ông Mamdani đã gây quỹ được khoảng 2,6 triệu đô la Mỹ từ gần 30.000 nhà tài trợ, lập kỷ lục mới của thế kỷ này về số tiền quyên góp cho hoạt động chuyển giao – nhậm chức của thị trưởng New York. Sau lễ tuyên thệ, ông sẽ rời căn hộ thuê ổn định giá tại Astoria (Queens) để chuyển vào Gracie Mansion – dinh thự lịch sử trên Upper East Side vốn là nơi ở chính thức của các đời thị trưởng.

Ý nghĩa chính trị và xã hội

Giới phân tích chính trị nhận định việc ông Mamdani nhậm chức không chỉ đánh dấu sự chuyển giao thế hệ trong chính trường New York, mà còn phản ánh sâu sắc thực tế đa sắc tộc, đa tôn giáo và đa văn hóa của thành phố.

Trí Đạt (t/h)