Ông Tập cam kết “thống nhất” Trung Quốc và Đài Loan trong bài phát biểu đêm Giao thừa

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cam kết “thống nhất” Trung Quốc và Đài Loan trong bài phát biểu đêm Giao thừa thường niên tại Bắc Kinh. Phát biểu một ngày sau khi kết thúc các cuộc tập trận quân sự cường độ cao của Trung Quốc xung quanh Đài Loan, ông nói: “Việc thống nhất Tổ quốc, xu thế của thời đại, là không thể ngăn cản”.

Trung Quốc coi Đài Loan, một hòn đảo tự quản, là một phần lãnh thổ của mình và từ lâu đã tuyên bố sẽ sáp nhập, kể cả bằng vũ lực nếu cần thiết.

Giới tình báo Mỹ ngày càng lo ngại về năng lực đang gia tăng của lực lượng vũ trang Trung Quốc trong việc phát động một cuộc tấn công như vậy nếu ông Tập cho rằng thời điểm đã chín muồi. Mặc dù có nhiều ý kiến cho rằng thời điểm đó rất có thể là năm 2027, tuy nhiên Tổng thống Trump từng nói ông Tập hứa sẽ không tấn công Đài Loan trong nhiệm kỳ của ông Trump.

• Báo cáo Lầu Năm Góc: ĐCSTQ đẩy nhanh xây dựng năng lực tấn công Đài Loan đến năm 2027

Tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi nhấn mạnh lại quan điểm của ông Abe rằng “Đài Loan gặp chuyện cũng chính là Nhật Bản gặp chuyện”, qua đó khẳng định tầm quan trọng sống còn của hòa bình và ổn định tại eo biển Đài Loan đối với an ninh khu vực. Phát biểu tại Quốc hội Nhật hôm 7/11/2025, bà Takaichi nói rằng nếu Trung Quốc dùng tàu chiến và lực lượng vũ trang tấn công Đài Loan, thì điều đó “có thể là một tình huống đe dọa sự tồn vong của Nhật Bản”, và theo luật hiện hành Nhật có thể kích hoạt quyền tự vệ tập thể trong trường hợp như vậy. Đây là điểm khác biệt so với các lãnh đạo Nhật trước đây, bởi bà trực tiếp nêu ra kịch bản cho phép SDF (Lực lượng Tự vệ Nhật) tham gia.

Trong 2 ngày thứ Hai và thứ Ba đầu tuần này, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật quanh Đài Loan, mô phỏng phong tỏa các cảng chính, đồng thời triển khai hải quân, không quân, lực lượng tên lửa và lực lượng hải cảnh để bao vây đảo chính Đài Loan. Cuộc tập trận mang tên “Sứ mệnh Chính nghĩa 2025” này áp sát Đài Loan hơn so với các cuộc diễn tập trước đó, với sự tham gia của ít nhất 200 máy bay quân sự trong hai ngày — con số cao nhất trong hơn một năm. Phía Đài Loan cho biết 27 tên lửa cũng đã được phóng về phía hòn đảo, trong đó một số rơi xuống vùng biển cách bờ biển Đài Loan chưa đầy 27 hải lý.

Đến thứ Tư, các cuộc tập trận đã kết thúc nhưng Đài Loan vẫn duy trì tình trạng cảnh giác cao, với 25 tàu hải quân và hải cảnh Trung Quốc còn hiện diện quanh đảo, đồng thời hai khinh khí cầu trinh sát được triển khai, trong đó có một chiếc bay qua bờ biển phía bắc Đài Loan.

Theo các nhà phân tích, các cuộc tập trận này đã được dự đoán trước khi năm cũ khép lại, đồng thời cũng được các bình luận viên Trung Quốc liên hệ với việc Chính phủ Mỹ gần đây phê chuẩn thương vụ bán vũ khí kỷ lục trị giá 11 tỷ USD cho Đài Loan.

Phát biểu tại Bắc Kinh tối thứ Tư, ông Tập nói Trung Quốc “dang rộng vòng tay đón chào thế giới”, đồng thời nêu bật một số hội nghị đa phương do Bắc Kinh đăng cai trong năm nay, bao gồm Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải hồi tháng 8, khi các nhà lãnh đạo thế giới như Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan đã tề tụ tại Thiên Tân, thành phố cảng gần Bắc Kinh.

Chương trình phát sóng bài phát biểu của ông Tập trên truyền thông nhà nước Trung Quốc được xen kẽ bằng nhiều hình ảnh của cuộc duyệt binh quân sự lớn nhất từ trước tới nay của Trung Quốc, tổ chức vào tháng 9 để kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến II. Trong cuộc duyệt binh này — được xem là màn phô diễn sức mạnh quân sự không che giấu — ông Tập, ông Putin và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã đứng cạnh nhau tại Bắc Kinh, một sự liên kết địa chính trị được gọi là “trục biến động”.

Trọng tâm trong tầm nhìn của ông Tập về một trật tự thế giới mới là việc sáp nhập Đài Loan và vận động sự ủng hộ của các quốc gia khác trong việc công nhận Đài Loan là một phần của “Một Trung Quốc” do ĐCSTQ cầm quyền tại Bắc Kinh — điều mà đa số người dân Đài Loan phản đối.

Nhiều chính phủ các nước đã chỉ trích cuộc tập trận của Trung Quốc, bao gồm Anh, Nhật Bản, Australia, Philippines, Liên minh châu Âu và Mỹ. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết đã gửi “những phản đối nghiêm khắc” đối với các phát biểu này, đồng thời đưa ra tuyên bố sai lệch rằng chính sách trong nước của các quốc gia nói trên công nhận Đài Loan là một phần của Trung Quốc.

“Đe dọa lớn nhất đối với hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan là các hoạt động ly khai của lực lượng ‘Đài Loan độc lập’ cùng với sự cấu kết và hậu thuẫn từ bên ngoài cho các hoạt động này,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Lâm Kiếm, nói hôm thứ Tư.

Trong bài phát biểu, ông Tập cũng nhấn mạnh “Ngày Đài Loan Quang phục”, một ngày kỷ niệm được lập ra vào năm 2025 nhằm đánh dấu thời điểm kết thúc sự cai trị của đế quốc Nhật Bản tại Đài Loan năm 1945. Năm nay, Đài Loan cũng đã thông qua luật công nhận ngày 25/10 là ngày nghỉ lễ quốc gia. Di sản của Thế chiến II là một chủ đề lớn trong diễn ngôn chính trị tại Trung Quốc và Đài Loan trong năm nay. Trung Quốc nhấn mạnh vai trò của mình trong việc đánh bại Nhật Bản trong cuộc chiến này — điều mà Bắc Kinh cho rằng đã bị phương Tây xem nhẹ. Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đã có một bài phát biểu mạnh mẽ trong năm nay, so sánh Đài Loan với các nền dân chủ châu Âu thập niên 1930 từng đối mặt với mối đe dọa từ Đức Quốc xã.

• Đài Loan hay Đảng Cộng Sản Trung Quốc, ai thực sự có công đánh bại Nhật trong Thế chiến II?

Trong thông điệp Ngày đầu năm mới của riêng mình vào sáng thứ Năm, Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức một lần nữa cảnh báo về “tham vọng bành trướng ngày càng gia tăng” của Trung Quốc và cam kết sẽ “kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia”.

Ông cũng kêu gọi các đảng đối lập tại Đài Loan — hiện kiểm soát quốc hội — chấm dứt việc cản trở một dự luật đặc biệt nhằm tăng ngân sách quốc phòng cho hòn đảo.

“Trước tham vọng quân sự đáng báo động của Trung Quốc, Đài Loan không có thời gian để chờ đợi, và càng không có thời gian để tự làm tiêu hao mình trong những xung đột nội bộ,” ông Lại nói.

Tổng thống Lại đề cập rằng các nước dân chủ đã nhất trí lên án các cuộc tập trận quân sự của Trung Quốc vì làm suy yếu hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan. Đa số cộng đồng quốc tế đều đồng ý rằng Trung Quốc là kẻ gây rối, phá vỡ hòa bình khu vực. Tuy nhiên, thật đáng tiếc là trong khi cộng đồng quốc tế lên án các hành động gây hấn của Trung Quốc, đảng đối lập vẫn đang bao che cho Trung Quốc. Do đó, ông hy vọng rằng đảng cầm quyền và đảng đối lập có thể đoàn kết. Chỉ bằng cách đoàn kết và tránh chia rẽ, mới có thể ngăn chặn Trung Quốc hiểu sai thông điệp mà tiến hành xâm lược Đài Loan.

Trong bài phát biểu của mình, ông Tập còn ca ngợi những tiến bộ của Trung Quốc trong phát triển công nghệ cao trong năm nay, nhắc tới các robot kickboxing và sứ mệnh thăm dò sao chổi Thiên Vấn-2 được phóng vào tháng 5. Ông cũng đề cập đến thành công toàn cầu của các sản phẩm xuất khẩu văn hóa Trung Quốc, như trò chơi điện tử Black Myth: Wukong và bộ phim hoạt hình Na Tra 2.

• “Na Tra 2” ám chỉ ‘phản Thần, chống Mỹ’? Bị chỉ trích vì nội dung độc hại
• Game “Hắc thần thoại: Ngộ Không” thu hút khách du lịch đến tỉnh lẻ Trung Quốc

Trước đó trong ngày, ông Tập đã phát biểu trước một cuộc họp của các quan chức cấp cao ĐCSTQ, cho biết Trung Quốc đang đi đúng hướng để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 5%.