Ông Rubio ký thỏa thuận năng lượng hạt nhân dân sự với Hungary

Ngày 16/2, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio và Bộ trưởng Ngoại giao kiêm Thương mại Hungary Peter Szijjarto đã ký một thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự, trong đó bao gồm khả năng Hungary sẽ mua các lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ.

Ông Rubio đã ký Hiệp định Liên chính phủ Hạt nhân Dân sự Hoa Kỳ – Hungary, thỏa thuận mà theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết trong một tuyên bố, “sẽ mang lại hàng thập niên hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân” giữa Hoa Kỳ và Hungary.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết, thỏa thuận này nhấn mạnh cam kết của Hoa Kỳ trong việc biến Hungary thành một trung tâm phát triển các lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ trong khu vực — còn gọi là lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) — đồng thời khuyến khích quốc gia Trung Âu này lựa chọn công nghệ SMR của Hoa Kỳ.

Ông Szijjarto đã chia sẻ trên nền tảng X bức ảnh ông và ông Rubio ký thỏa thuận tại thủ đô Budapest của Hungary, viết rằng: “Thỏa thuận này củng cố an ninh năng lượng của Hungary và góp phần duy trì giá năng lượng cho các hộ gia đình và ngành công nghiệp Hungary ở mức thấp nhất trong dài hạn”.

Chuyến thăm Hungary của ông Rubio diễn ra sau chuyến công du Slovakia ngày 15/2, trong đó ông đã gặp Tổng thống Slovakia Peter Pellegrini và Thủ tướng Robert Fico.

Bộ Ngoại giao và Các vấn đề châu Âu Slovakia ngày 16/2 đăng trên X cho biết ông Rubio đã gặp các nhà lãnh đạo Slovakia để thảo luận hợp tác song phương, bao gồm năng lượng hạt nhân và an ninh năng lượng.

Ngày 16/1, Slovakia đã ký một thỏa thuận hợp tác hạt nhân với Hoa Kỳ.

Trong cùng tuyên bố, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết việc triển khai Hiệp định Liên Chính phủ Hoa Kỳ – Slovakia ký tháng trước “sẽ bắt đầu bằng nguồn tài trợ của Hoa Kỳ nhằm khởi động giai đoạn tiền xây dựng mang tính then chốt — tức nghiên cứu thiết kế và kỹ thuật tiền xây dựng (FEED) — cho dự án xây dựng một lò phản ứng cỡ lớn mới của Westinghouse”.

Bộ này cho biết công việc của FEED sẽ được triển khai trong khuôn khổ Chương trình Hạ tầng Nền tảng cho Việc Sử dụng Có Trách nhiệm Công nghệ Lò phản ứng Mô-đun Nhỏ, chương trình mà họ nói là giúp các quốc gia xây dựng các chương trình năng lượng hạt nhân an toàn và bảo mật.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết các thỏa thuận này thực hiện sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump mang tên “Triển khai Công nghệ Lò phản ứng Hạt nhân Tiên tiến vì An ninh Quốc gia”, tạo ra hơn 15 tỷ USD cơ hội kinh doanh cho các nhà cung cấp Hoa Kỳ và “hàng ngàn việc làm cho người lao động Mỹ”.

Bộ này nhấn mạnh: “Hoa Kỳ cam kết hỗ trợ các mục tiêu an ninh quốc gia của bạn bè và đồng minh thông qua các công nghệ năng lượng hạt nhân đổi mới, dựa trên 70 năm vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ về an toàn, an ninh và không phổ biến hạt nhân”.

Các thỏa thuận có thể giúp Hungary và Slovakia chuyển đổi nguồn cung năng lượng.

Hungary và Slovakia — đều là các quốc gia không giáp biển — phụ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt Nga, và tháng trước họ đã bỏ phiếu phản đối việc chính thức hóa lệnh cấm trong Liên minh châu Âu nhằm loại bỏ dần nhập khẩu khí đốt đường ống và khí tự nhiên hóa lỏng của Nga.

Budapest và Bratislava duy trì quan hệ gần gũi với Moscow hơn so với phần còn lại của khối và đã bảo vệ việc tiếp tục mua năng lượng Nga, cho rằng các phương án thay thế quá đắt đỏ.

Ông Rubio gặp ông Orban

Ông Rubio cũng đã gặp Thủ tướng Hungary Viktor Orban, người đang vận động tranh cử nhiệm kỳ thứ 5 liên tiếp trong cuộc bầu cử tháng Tư.

Ông Orban là một trong những nhà lãnh đạo EU ủng hộ ông Trump mạnh mẽ nhất, và ông Rubio nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa Hoa Kỳ và Hungary.

Tại họp báo ở Budapest, Ngoại trưởng Hoa Kỳ nói: “Thủ tướng và Tổng thống có mối quan hệ cá nhân và quan hệ công việc rất, rất gần gũi, và tôi nghĩ điều đó đã mang lại lợi ích cho hai quốc gia chúng ta”.

Ông nói thêm khi đề cập tới ông Orban: “Mối kết nối cá nhân mà ngài đã thiết lập với Tổng thống đã tạo nên khác biệt mang tính quyết định trong việc xây dựng mối quan hệ này”.

“Tổng thống Trump cam kết sâu sắc với thành công của ngài, bởi thành công của ngài cũng là thành công của chúng tôi.”

Ngày 13/2, ông Trump đăng thông điệp ủng hộ ông Orban trên Truth Social, gọi ông là “một nhà lãnh đạo thực sự mạnh mẽ và quyền lực, với thành tích đã được chứng minh trong việc mang lại những kết quả phi thường”.

Ông Trump viết: “Tôi đã tự hào ỦNG HỘ Viktor tái tranh cử năm 2022, và vinh dự được làm điều đó một lần nữa. Viktor Orban là một người bạn thực sự, một chiến binh và một NGƯỜI CHIẾN THẮNG, và nhận được sự Ủng Hộ Hoàn Toàn và Tuyệt Đối của tôi cho việc tái đắc cử Thủ tướng Hungary — ÔNG ẤY SẼ KHÔNG BAO GIỜ LÀM NGƯỜI DÂN VĨ ĐẠI CỦA HUNGARY THẤT VỌNG!”