Ông Rubio: Vấn đề Đài Loan sẽ được thảo luận trong cuộc gặp Trump – Tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ thăm Trung Quốc vào ngày 14-15 tháng 5 để gặp lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình. Hôm thứ Ba (5/5), Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng rằng ông tin vấn đề Đài Loan sẽ là một trong những chủ đề được thảo luận trong cuộc gặp Trump – Tập, và cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều không muốn tình trạng bất ổn ở eo biển Đài Loan hay khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Hôm thứ Ba, ông Rubio nói với các phóng viên tại Nhà Trắng: “Tôi tin rằng vấn đề Đài Loan sẽ là một chủ đề thảo luận (giữa ông Trump và ông Tập). Điều này luôn luôn là như vậy. Như các bạn biết, chúng tôi hiểu, và phía Trung Quốc cũng hiểu lập trường của chúng tôi về vấn đề này. Chúng tôi cũng hiểu lập trường của họ”.

Đài Loan đang phải đối mặt với áp lực quân sự, chính trị và kinh tế ngày càng gia tăng từ Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Mặc dù ĐCSTQ chưa bao giờ cai trị Đài Loan dù chỉ một ngày, nhưng họ luôn khẳng định chủ quyền đối với Đài Loan dân chủ. Tuy nhiên, Đài Loan tin rằng tương lai của mình nên do chính người dân Đài Loan quyết định.

Mặc dù Hoa Kỳ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng nước này là bên ủng hộ quốc tế quan trọng nhất và là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Đài Loan. Các thành viên của cả hai đảng trong Quốc hội Hoa Kỳ cũng thường xuyên đến thăm Đài Loan để bày tỏ sự ủng hộ, điều này khiến chính quyền Trung Quốc khó chịu.

“Tôi nghĩ cả hai nước đều hiểu rằng bất cứ điều gì gây bất ổn cho khu vực đều không có lợi cho chúng ta”, ông Rubio nói với các phóng viên.

“Chúng tôi không muốn bất kỳ sự kiện gây bất ổn nào xảy ra ở Đài Loan hoặc khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, điều mà tôi tin là sẽ có lợi cho cả Hoa Kỳ và Trung Quốc”, Ngoại trưởng nói.

Ông Trump sẽ thăm Bắc Kinh vào tuần tới, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của ông vào năm 2017.

Ông Rubio chưa từng đến Trung Quốc. Trong thời gian làm thượng nghị sĩ, ông thường xuyên chỉ trích hồ sơ nhân quyền của Trung Quốc và tích cực thúc đẩy các dự luật. Năm 2020, ông Rubio bị Đảng Cộng sản Trung Quốc trừng phạt vì những phát ngôn về Hồng Kông và Tân Cương. Do đó, việc ông Rubio có tháp tùng ông Trump trong chuyến thăm Trung Quốc hay không, và cách chính quyền Trung Quốc xử lý vấn đề trừng phạt này, đang được theo dõi sát sao.

Tờ South China Morning Post đưa tin ngày 13 tháng 3 rằng ông Rubio dự kiến sẽ tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến thăm Trung Quốc. Tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 16/3, khi được giới truyền thông hỏi liệu các lệnh trừng phạt của Trung Quốc có ảnh hưởng đến chuyến thăm của ông Rubio hay không, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm đã ám chỉ rằng các lệnh trừng phạt này không còn hiệu lực.

“Các lệnh trừng phạt của Trung Quốc nhằm vào những phát ngôn và hành động của ông Rubio liên quan đến Trung Quốc trong thời gian ông làm Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ,” ông nói vào thời điểm đó.

Bên cạnh vấn đề Đài Loan, cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập dự kiến cũng sẽ thảo luận về thương mại Mỹ-Trung và vấn đề Iran.

Khi được hỏi liệu ông Trump có nêu vấn đề nhân quyền trong chuyến thăm Trung Quốc hay không, Rubio nói: “Tôi nghĩ chúng ta đã chứng minh rằng, trong những tình huống nhất định và vào những dịp thích hợp, việc nêu ra những vấn đề này là điều hiệu quả nhất. Nhưng chúng ta sẽ luôn luôn nêu ra những vấn đề này”.

Trước đó vào thứ Ba, ông Trump tuyên bố tại Nhà Trắng rằng Iran sẽ là chủ đề thảo luận giữa ông và ông Tập Cận Bình. Ông khẳng định rằng Hoa Kỳ không bị “thách thức bởi Trung Quốc” về vấn đề Iran, và bất chấp căng thẳng leo thang ở eo biển Hormuz, ông Tập “rất tôn trọng” Hoa Kỳ.

Khi được hỏi ông hy vọng đạt được điều gì với ông Tập Cận Bình về vấn đề Iran, Trump nói với các phóng viên: “Chúng tôi có rất nhiều giao dịch kinh doanh với Trung Quốc, chúng tôi đã kiếm được rất nhiều tiền. Chúng tôi đã kiếm được rất nhiều tiền. Mọi thứ không còn như trước nữa, nhưng tôi sẽ nói về điều đó – đó sẽ là một trong những chủ đề được thảo luận”.

“Nhưng ông ấy (lãnh đạo Trung Quốc) luôn rất lịch sự về vấn đề này (Iran). Công bằng mà nói, khoảng 60% lượng dầu của ông ấy (Trung Quốc) đến từ eo biển Hormuz. Và tôi nghĩ ông ấy luôn tôn trọng chúng tôi,” tổng thống nói thêm. “Trung Quốc chưa từng thách thức chúng tôi. Họ cũng chưa từng thách thức chúng tôi. Ông ấy sẽ không làm vậy. Tôi không nghĩ ông ấy làm vậy vì tôi. Tôi nghĩ ông ấy luôn tôn trọng chúng tôi”.