Xu hướng trong âm nhạc phương Tây trong vài thế kỷ qua

Âm nhạc có nhiều chức năng, bao gồm điều hòa tâm trí và cơ thể, và đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày. Nếu bạn yêu thích âm nhạc, chắc chắn bạn sẽ không bỏ qua âm nhạc phương Tây, bởi vì âm nhạc phương Tây chiếm một vị trí then chốt trong làng nhạc thế giới, bao gồm cả nhạc cổ điển. Nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng âm nhạc phương Tây đã cho thấy một xu hướng ngày càng đơn giản và lặp đi lặp lại trong vài thế kỷ qua. Bạn có nhận thấy điều này không?

Nghiên cứu được công bố tháng trước trên tạp chí Scientific Reports cho thấy rằng âm nhạc phương Tây không chỉ ngày càng giống nhau về âm thanh mà cấu trúc của nó cũng đơn giản hơn trước. Do đó, bạn có thể thấy một số giai điệu hoặc cấu trúc trong một số bài hát mới quen thuộc, giống với những bài hát bạn đã từng nghe trước đây.

Theo truyền thống, mọi người đến các phòng hòa nhạc để nghe nhạc, nhưng những tiến bộ công nghệ đã phá vỡ những ranh giới này. Vào giữa thế kỷ 20, sự ra đời của đĩa than và băng cassette đã đưa âm nhạc trực tiếp vào tận nhà, mở rộng đối tượng khán giả và số lượng người sáng tạo âm nhạc.

Trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu từ nhiều trường đại học Ý đã tìm cách hiểu những thay đổi này đã định hình âm nhạc như thế nào qua nhiều thế kỷ. Họ coi mỗi tác phẩm âm nhạc như một bản đồ kỹ thuật số và theo dõi sự tiến hóa của các con đường giữa các nốt nhạc.

Các nhà nghiên cứu này đã phân tích hơn 20.000 tác phẩm âm nhạc để theo dõi sự phát triển của âm nhạc từ nhạc cổ điển thế kỷ 17 đến nhạc jazz thế kỷ 20, và sau đó đến các thể loại âm nhạc hiện đại cho đến năm 2021.

Họ phân tích từng bản nhạc dựa trên các thông số cụ thể, bao gồm cả các nút. Trong đồ thị đường dẫn âm nhạc này, mỗi nốt nhạc duy nhất đại diện cho một điểm. Sự chuyển tiếp giữa các nốt nhạc được biểu diễn bằng các cạnh, được vẽ mỗi khi bản nhạc chuyển từ nốt A sang nốt B.

Họ cũng đo độ dày của các cạnh, tức là số lần một sự chuyển đổi cụ thể xảy ra. Ví dụ, nếu một bản nhạc thường xuyên chuyển từ nốt C sang nốt G, thì đường dẫn sẽ trở nên tương đối dày.

Họ cũng sử dụng các công thức toán học để đo lường độ phức tạp và đa dạng của giai điệu và hòa âm, cũng như tính khó đoán và tính lặp lại của chúng.

Nghiên cứu cho thấy âm nhạc được sáng tác cách đây 400 năm, đặc biệt là nhạc cổ điển, thể hiện hiệu quả trọng số tương đối cao. Nói cách khác, loại nhạc này không được xây dựng dựa trên một vài mô típ lặp đi lặp lại, mà khám phá nhiều sự kết hợp nốt nhạc hơn, khiến nó nghe đa dạng và khó đoán hơn, đồng thời có cấu trúc phong phú hơn.

Ngược lại, các thể loại âm nhạc hiện đại như pop, rock, electronic và hip-hop, cũng như nhạc cổ điển đương đại và nhạc jazz, vốn luôn được coi là phức tạp, lại kém hiệu quả hơn. Chúng dựa nhiều hơn vào sự thay đổi nốt nhạc lặp đi lặp lại, và các đường dẫn giai điệu và hòa âm của chúng cũng được đơn giản hóa.

Những thể loại âm nhạc hiện đại này cũng thể hiện mức độ tương hỗ cao—sự chuyển đổi hai chiều nhanh chóng, lặp đi lặp lại giữa cùng hai nốt nhạc, chẳng hạn như từ Đô sang Sol, và sau đó gần như ngay lập tức quay lại Đô.

Các nhà nghiên cứu cho rằng phong cách âm nhạc phương Tây đã thay đổi đáng kể trong vài thế kỷ qua. Âm nhạc hiện đại sử dụng rộng rãi các đoạn chuyển tiếp lặp đi lặp lại, dẫn đến các giai điệu và hòa âm ít phức tạp hơn trước. Các thể loại âm nhạc khác nhau sở hữu cấu trúc giai điệu và hòa âm độc đáo riêng.

Tuy nhiên, theo thời gian, những khác biệt này bắt đầu mờ nhạt dần, dẫn đến sự đồng nhất hóa ngày càng tăng của các phong cách âm nhạc và sự mất mát dần dần những đặc điểm độc đáo của các thể loại âm nhạc khác nhau.

Các nhà nghiên cứu tin rằng cách mọi người thưởng thức âm nhạc ngày nay phụ thuộc vào công nghệ, và điều này có thể đã đóng một vai trò trong việc thúc đẩy sự thay đổi này.

Ví dụ, các thuật toán của dịch vụ phát nhạc trực tuyến và mạng xã hội có xu hướng ưu tiên những thể loại nhạc đơn giản, dễ đoán và dễ tiếp cận hơn, điều này không chỉ ảnh hưởng đến loại nhạc mà người nghe được tiếp xúc mà còn tác động đến hướng đi của xu hướng âm nhạc trong tương lai.

Lợi ích của việc nghe nhạc

Theo trang web Healthline của Mỹ, việc nghe và sáng tác nhạc có thể tác động tích cực đến cảm xúc, suy nghĩ, trải nghiệm xã hội, sức khỏe thể chất và tinh thần của con người.

Về mặt sức khỏe thể chất, âm nhạc có thể mang lại những tác động tích cực sau:

● Cải thiện sức khỏe tim mạch

Âm nhạc có thể khiến người ta muốn nhảy múa, và những lợi ích của việc khiêu vũ đã được chứng minh từ lâu. 

Các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra rằng việc nghe nhạc có thể làm thay đổi nhịp tim và huyết áp, tùy thuộc vào cường độ và nhịp điệu của âm nhạc.

● Giảm mệt mỏi

Một nghiên cứu được công bố năm 2025 cho thấy rằng nhạc vui tươi, nhạc nhẹ nhàng và nhạc theo sở thích cá nhân đều có thể giúp giảm mệt mỏi tinh thần.

Một nghiên cứu được công bố năm 2022 cũng cho thấy rằng nghe nhạc có nhịp điệu nhanh có thể giúp giảm mệt mỏi trong khi tập thể dục.

● Cải thiện thành tích thể thao

Nghiên cứu năm 2022 được đề cập trước đó cho thấy rằng âm nhạc có nhịp điệu nhanh có thể cải thiện hiệu suất thể chất và tinh thần của người chạy bộ trong khi tập luyện.

● Giảm đau

Một nghiên cứu được công bố năm 2025 kết luận rằng liệu pháp âm nhạc có thể làm giảm đau mãn tính một cách hiệu quả, nhưng hiệu quả của nó có thể khác nhau tùy thuộc vào tình trạng cá nhân và loại đau mãn tính.

Một nghiên cứu khác được công bố vào năm 2025 cho thấy 86,5% người thích giảm đau bằng cách nghe nhạc. Trong số đó, 73,1% có xu hướng chọn nhạc mà họ thích, nhưng một số người tin rằng nhạc cổ điển là lựa chọn tốt nhất để giảm đau.