Ông Trump chưa chắc chắn về việc cho phép Ukraine sản xuất tên lửa Patriot

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm (30/7) cho biết ông vẫn chưa quyết định có cho phép Ukraine sản xuất tên lửa Patriot trong bối cảnh nước này tiếp tục cuộc chiến với Nga hay không. Trả lời Financial Times, ông nói mình “chưa chắc chắn” về việc cấp giấy phép sản xuất cho Kyiv và vẫn đang xem xét đề nghị này.

Mô tả hệ thống Patriot là “một loại vũ khí rất đặc biệt”, ông Trump cho biết Mỹ phải “hết sức thận trọng” trong việc cấp giấy phép sản xuất và lưu ý rằng Washington thường không cấp phép đối với loại trang bị như vậy.

Phát biểu của ông được đưa ra chỉ vài ngày sau cuộc gặp tại Nhà Trắng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, trong đó hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về cuộc chiến và khả năng cấp phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot. Trong một bài đăng trên X sau cuộc gặp, ông Zelenskyy cho biết hai bên đã trao đổi về “giấy phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot và một số ý tưởng khác có thể giúp ích”, cũng như các nỗ lực ngoại giao và sự cần thiết phải tái khởi động tiến trình ngoại giao.

Tên lửa Patriot vẫn là một phần then chốt trong hệ thống phòng không của Ukraine và được sản xuất bởi các tập đoàn quốc phòng lớn của Mỹ.

Theo các nguồn tin, sáng kiến này đã vấp phải sự phản đối từ các nhà sản xuất quốc phòng Mỹ. Boeing được cho là không muốn chuyển giao công nghệ nhạy cảm sử dụng trong đầu dò của tên lửa đánh chặn PAC-3, trong khi Lockheed Martin sản xuất thân tên lửa còn Boeing cung cấp các bộ phận quan trọng của đầu đạn.

Những phát biểu mới nhất của ông Trump dường như trái ngược với các tuyên bố trước đó của ông tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ, khi ông nói Washington sẽ trao cho Ukraine quyền sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot và hướng dẫn Kyiv cách thực hiện. Khi đó, ông gợi ý rằng Ukraine có thể tự sản xuất tên lửa thay vì phàn nàn rằng Mỹ không cung cấp đủ số lượng cho họ.

Nỗ lực của Ukraine nhằm có thêm ít nhất 300 tên lửa để duy trì năng lực phòng không trong mùa đông cũng gặp khó khăn do tình trạng khan hiếm nguồn cung trên toàn cầu, khi Washington đã sử dụng số lượng lớn tên lửa đánh chặn trong cuộc chiến đang diễn ra với Iran.

Mặc dù ông Trump bác bỏ các thông tin cho rằng quân đội Mỹ đang thiếu đạn dược, khẳng định nước này có “nhiều tên lửa hơn rất nhiều” so với nhu cầu, truyền thông Mỹ đưa tin rằng những lo ngại về việc kho dự trữ Patriot và THAAD suy giảm đã ảnh hưởng đến quy mô và thời điểm các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran.

Ông Trump nói với Financial Times rằng ưu tiên của ông là chấm dứt cuộc chiến giữa Ukraine và Nga, thay vì cung cấp thêm vũ khí.

“Nói một cách đơn giản, chúng tôi muốn cuộc chiến giữa Ukraine và Nga chấm dứt”, ông nói. “Điều tôi hướng tới không phải là tên lửa. Điều chúng tôi tìm kiếm là hòa bình”.

Ông cũng cho biết các đặc phái viên của mình là Jared Kushner và Steve Witkoff sẽ tới Ukraine trong vài ngày tới.

Cuộc tranh luận về việc sản xuất tên lửa Patriot diễn ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục gia tăng sức ép lên Moskva. Theo các quan chức và truyền thông Ukraine, lực lượng nước này đã tấn công hai trong số những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga trong các cuộc không kích qua đêm hôm thứ Tư (29/7).

Đầu tháng này, ông Zelenskyy cảnh báo rằng Nga đã hỗ trợ Iran bằng cách cung cấp hình ảnh vệ tinh về các căn cứ quân sự của Mỹ tại vùng Vịnh, và những hình ảnh này sau đó xuất hiện tại Iran. Ông nói có “mối tương quan rõ ràng” giữa các hình ảnh đó và các cuộc tấn công sau này của Iran.

Sau đó, ông Trump đã hạ thấp tầm quan trọng của bất kỳ sự hỗ trợ nào từ Nga, cho rằng nếu điều đó thực sự xảy ra thì cũng “không có tác động đáng kể”.

Ông Zelenskyy cũng xác nhận trong tháng này rằng lực lượng Ukraine đã tấn công một con tàu trên biển Caspi mà ông cho là đang hỗ trợ Tehran.

Đáp lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên X rằng ông Zelenskyy đã tấn công một tàu thương mại của Iran khiến một thủy thủ thiệt mạng, đồng thời cảnh báo vụ việc này “không thể không bị đáp trả”.

Moskva nhiều lần cho rằng việc phương Tây tiếp tục cung cấp vũ khí chỉ kéo dài cuộc xung đột mà không làm thay đổi kết cục cuối cùng. Các quan chức Nga cũng cảnh báo rằng việc chuyển giao các công nghệ quân sự ngày càng hiện đại cho Kyiv sẽ khiến các nước NATO trở thành bên tham chiến trực tiếp trong cuộc chiến.