Ông Trump dự kiến thảo luận về Đài Loan và trường hợp ông Lê Trí Anh với Bắc Kinh

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (11/5) cho biết ông sẽ nêu các vấn đề liên quan đến Đài Loan và vụ án của ông trùm truyền thông Hồng Kông Jimmy Lai (Lê Trí Anh) trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới và cuộc gặp với lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình.

Phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông Trump nói rằng ông tin phía Trung Quốc sẽ chủ động đề cập nhiều hơn đến vấn đề Đài Loan trong các cuộc hội đàm diễn ra vào thứ Năm và thứ Sáu tuần này.

“Tôi nghĩ ông ấy sẽ nhắc đến vấn đề Đài Loan nhiều hơn tôi”, ông Trump nói với các phóng viên.

Khi được hỏi liệu Mỹ có nên tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan hay không, ông Trump cho biết vấn đề này sẽ được đưa ra thảo luận trực tiếp với ông Tập Cận Bình.

Bắc Kinh từ lâu tuyên bố Đài Loan là một phần lãnh thổ của Trung Quốc và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất hòn đảo. Tuy nhiên, Đảng Cộng sản Trung Quốc chưa từng kiểm soát Đài Loan trong lịch sử hiện đại.

Về phía Mỹ, Washington không chính thức công nhận Đài Loan độc lập nhưng phản đối mọi nỗ lực thay đổi hiện trạng bằng vũ lực. Theo luật pháp Mỹ, Washington cũng có nghĩa vụ tiếp tục cung cấp các loại vũ khí mang tính phòng vệ cho Đài Loan.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trước đó cho biết ông “tin chắc” vấn đề Đài Loan sẽ là một trong những nội dung trọng tâm tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Trung lần này.

Đây sẽ là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa ông Trump và ông Tập kể từ cuộc gặp tại Hàn Quốc vào tháng 10/2025, đồng thời là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tổng thống Mỹ đương nhiệm trong gần 9 năm.

Chuyến công du diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Trung tiếp tục căng thẳng trên nhiều lĩnh vực như thương mại, công nghệ, quốc phòng và địa chính trị.

Ngoài vấn đề Đài Loan, ông Trump cho biết ông cũng sẽ tiếp tục gây sức ép với Bắc Kinh liên quan đến trường hợp của ông Jimmy Lai — nhà sáng lập tờ báo Apple Daily đã ngừng hoạt động.

“Người dân muốn ông ấy được thả. Tôi cũng muốn điều đó”, ông Trump nói. “Vì vậy, tôi sẽ tiếp tục nêu vấn đề này”.

Ông Trump cho biết ông từng đề cập vụ việc của ông Jimmy Lai trong cuộc gặp với ông Tập tại Hàn Quốc năm ngoái.

Ông Jimmy Lai, 78 tuổi, là một trong những nhân vật nổi bật của phong trào dân chủ Hồng Kông. Ông bị chính quyền Hồng Kông kết án 20 năm tù hồi tháng 2 với các cáo buộc bao gồm “thông đồng với thế lực nước ngoài” và “phát tán tài liệu kích động”.

Bên cạnh đó, ông Trump cũng nói sẽ đề cập trường hợp của một mục sư người Mỹ đang bị giam giữ tại Trung Quốc. Truyền thông và giới quan sát cho rằng người được nhắc đến nhiều khả năng là Mục sư Ezra Jin thuộc Nhà thờ Zion ở Bắc Kinh.

Ủy ban Điều hành Quốc hội Mỹ về Trung Quốc (CECC) hôm 7/5 cũng đã gửi thư tới ông Trump, kêu gọi Tổng thống Mỹ nêu các trường hợp nhân quyền này trong cuộc gặp với lãnh đạo Trung Quốc.

Trong khi đó, chuyến thăm còn diễn ra đúng thời điểm tình hình Trung Đông tiếp tục bất ổn. Mỹ gần đây đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với nhiều cá nhân và công ty bị cáo buộc hỗ trợ Iran vận chuyển dầu sang Trung Quốc, trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn hoạt động thương mại, gây áp lực lên giá năng lượng toàn cầu.