Ông Trump: Greenland nên do Mỹ kiểm soát chứ không phải Đan Mạch

Hôm thứ Ba (7/7), trong lúc các nước thành viên NATO họp thượng đỉnh tại Thổ Nhĩ Kỳ, vấn đề đảo Greenland một lần nữa được đẩy lên vị trí nóng của bàn cờ địa chính trị. Trước phiên khai mạc, trong cuộc gặp với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng để đối phó mối đe dọa từ Trung Quốc và Nga, Greenland phải do Mỹ kiểm soát chứ không phải Đan Mạch.

Ông Trump thừa nhận việc châu Âu từ chối đáp ứng yêu cầu của Mỹ về quyền kiểm soát đối với Greenland đã làm tổn hại quan hệ giữa Washington và NATO. Ông một lần nữa nhấn mạnh mối đe dọa mà Trung Quốc và Nga đặt ra đối với Greenland.

“Chính vấn đề này đã làm sứt mẻ mối quan hệ của tôi với NATO. Greenland không giúp được gì cho Đan Mạch, mà Đan Mạch cũng không bỏ tiền ra để thực sự giúp Greenland. Nhưng đối với Mỹ, nó rất quan trọng. Nó đang bị tàu Trung Quốc và tàu Nga bao vây. Chúng ta sẽ không cho phép chuyện đó xảy ra – những con tàu đó – chúng ta sẽ không để điều đó diễn ra,” ông Trump nói. “Greenland đáng lẽ phải do Mỹ kiểm soát, chứ không phải Đan Mạch.”

Ông còn cảnh báo rằng Mỹ đã chi rất nhiều tiền để giúp châu Âu phòng thủ trước Nga, và nếu các đồng minh không chịu phối hợp trong vấn đề Greenland, “chúng tôi hoàn toàn có thể rút toàn bộ quân Mỹ khỏi châu Âu”.

“Chắc mọi người đều thấy rõ, châu Âu ngày nay đã hoàn toàn khác so với cách đây 20 năm,” ông nói thêm.

“Họ tốt nhất nên cẩn thận,” ông Trump nói. “Về vấn đề nhập cư và năng lượng, nếu họ không xử lý hai chuyện này một cách thận trọng, sẽ không còn cái gọi là châu Âu nữa.”

Hồi tháng 1 năm nay, phát biểu của ông Trump về việc “mua Greenland” từng gây ra căng thẳng ngoại giao ở châu Âu. Sau đó, ông có cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte và đạt được một thỏa thuận khung về Greenland. Khi ấy, ông nói: “Xung quanh vấn đề Greenland, các bên đang tiếp tục tham vấn về hệ thống ‘Vòm vàng’ (Gold Dome) – một dạng lá chắn phòng thủ tên lửa.”

Ông cho biết Phó tổng thống J.D. Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff cùng các quan chức liên quan sẽ phụ trách đàm phán và báo cáo trực tiếp với Tổng thống. Tháng 6, ông Rubio nói rằng các cuộc đối thoại giữa Mỹ với Đan Mạch và Greenland vẫn đang diễn ra đều đặn mỗi tháng.

Hồi cuối tháng trước, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết rằng ông kỳ vọng nhóm công tác sẽ tìm ra giải pháp trước cuối năm nay.

Khi nhiệt độ ở Bắc Cực tăng lên, mùa ấm kéo dài và thời gian tàu bè có thể đi qua tuyến Tây Bắc (Northwest Passage) được kéo dài, hoạt động của tàu hải cảnh và hải quân Trung Quốc, Nga ở Bắc Cực ngày càng thường xuyên, khiến Mỹ lo ngại. Bên cạnh đó, Greenland thu hút ngày càng nhiều sự chú ý quốc tế vì sở hữu trữ lượng đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác. Hòn đảo chiến lược này có ý nghĩa then chốt đối với an ninh của các quốc gia quanh Bắc Cực. Tổng thống Trump nói rõ rằng lợi ích của Mỹ tại Greenland là ngăn chặn tham vọng của Trung Quốc và Nga ở Bắc Cực.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent trước đó đã giải thích vì sao ông Trump quyết tâm “mua Greenland”. Theo ông, châu Âu quá yếu, không đủ sức bảo đảm Greenland không bị Trung Quốc và Nga xâm nhập. Một khi chiến tranh nổ ra, Mỹ theo nghĩa vụ trong Hiệp ước NATO sẽ bị kéo vào cuộc. Nếu Greenland trở thành lãnh thổ của Mỹ, sức răn đe quân sự mạnh mẽ của Mỹ sẽ giúp tránh được chiến tranh.