Ông Trump nói Iran muốn đàm phán khi Mỹ triển khai tàu sân bay

Một lực lượng tác chiến hải quân Mỹ do một tàu sân bay dẫn đầu đã có mặt tại vùng biển Trung Đông hôm thứ Ba (27/1), trong bối cảnh Iran tuyên bố sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào và Tổng thống Donald Trump nói rằng ông tin Cộng hòa Hồi giáo này vẫn muốn đàm phán.

Washington chưa loại trừ khả năng can thiệp quân sự mới nhằm vào Tehran liên quan đến chiến dịch trấn áp biểu tình, mà theo các tổ chức nhân quyền đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng chỉ trong vài ngày.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết một nhóm tác chiến do tàu USS Abraham Lincoln dẫn đầu hiện đã đến vùng biển Trung Đông, nhưng không tiết lộ vị trí chính xác.

Kể từ khi Iran đầu tháng này phát động chiến dịch trấn áp biểu tình kèm theo việc phong tỏa internet trên diện rộng, ông Trump đã đưa ra những tín hiệu trái chiều về khả năng can thiệp — điều mà một số người phản đối giới lãnh đạo giáo sĩ xem là cách duy nhất để tạo ra thay đổi.

“Chúng tôi có một hạm đội lớn bên cạnh Iran. Lớn hơn Venezuela,” ông Trump nói với Axios, vài tuần sau khi hành động quân sự của Mỹ dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Nhưng ông nói thêm: “Họ muốn đạt được một thỏa thuận. Tôi biết điều đó. Họ đã gọi nhiều lần. Họ muốn nói chuyện”.

Axios cho biết ông Trump từ chối thảo luận về các phương án mà đội ngũ an ninh quốc gia đã trình lên, cũng như phương án nào ông muốn.

Các nhà phân tích nói rằng các lựa chọn bao gồm tấn công các cơ sở quân sự hoặc đánh trúng mục tiêu nhằm vào giới lãnh đạo dưới quyền Đại giáo chủ Ali Khamenei trong một nỗ lực toàn diện nhằm lật đổ hệ thống đã cai trị Iran kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ Shah.

Theo Middle East Eye (MEE), một tờ báo thân Hồi giáo chính trị, Mỹ đang cân nhắc tiến hành các cuộc tấn công chính xác nhằm vào các quan chức và chỉ huy quân sự Iran mà Washington cho là phải chịu trách nhiệm về cái chết của những người biểu tình trong các cuộc phản đối chính phủ tại nước này, dẫn lời một quan chức vùng Vịnh ẩn danh.

Tờ New York Times thì đưa tin, ông Trump đã nhận được nhiều báo cáo tình báo Mỹ “cho thấy lập trường của Chính phủ Iran đang suy yếu” và cho thấy quyền lực của họ “đang ở mức yếu nhất” kể từ khi Quốc vương Shah sụp đổ.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa bang South Carolina) nói với tờ báo rằng ông đã trao đổi với ông Trump trong những ngày gần đây về Iran và rằng “mục tiêu là chấm dứt chế độ”.

“Họ có thể ngừng giết người hôm nay, nhưng nếu tháng sau họ vẫn cầm quyền, họ sẽ lại giết,” ông nói thêm.

Trong những ngày qua, các quan chức Iran dường như tỏ ra thận trọng, không muốn đổ thêm dầu vào lửa.

Tehran trước đây từng nói rằng một kênh liên lạc vẫn được duy trì giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, bất chấp việc hai bên không có quan hệ ngoại giao.

Tuy nhiên, tờ báo bảo thủ Hamshahri hôm thứ Ba dẫn lời người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Mohammad Ali Naini nói rằng “nếu tàu sân bay của họ mắc sai lầm và tiến vào lãnh hải Iran, nó sẽ bị tấn công”.

Tờ báo bảo thủ Javan cho biết Iran “sẵn sàng cho một phản ứng lớn” và sẽ phong tỏa eo biển Hormuz mang tính chiến lược, một tuyến trung chuyển then chốt đối với nguồn cung năng lượng.

Trong khi đó, tại Tehran đã xuất hiện một bảng quảng cáo chống Mỹ, dường như mô tả một tàu sân bay Mỹ bị phá hủy.

Các tổ chức nhân quyền mô tả chiến dịch trấn áp này là đẫm máu nhất từ trước đến nay đối với các cuộc biểu tình ở Iran và cảnh báo việc thống kê số người thiệt mạng gặp nhiều khó khăn do tình trạng phong tỏa internet gần ba tuần, mà theo họ nhằm che giấu mức độ đàn áp.

Cơ quan Thông tấn Nhà hoạt động Nhân quyền (HRANA) có trụ sở tại Mỹ cho biết họ đã xác nhận 6.126 người thiệt mạng, trong đó có 5.777 người biểu tình, 86 trẻ vị thành niên, 214 thành viên lực lượng an ninh và 49 người ngoài cuộc.

Tuy nhiên, tổ chức này — với mạng lưới nguồn tin rộng khắp bên trong Iran và theo dõi các cuộc biểu tình hằng ngày kể từ khi bắt đầu — cho biết họ vẫn đang điều tra thêm 17.091 trường hợp tử vong có thể xảy ra.

Theo HRANA, ít nhất 41.880 người đã bị bắt giữ.

“Các cơ quan an ninh tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận tập trung vào bắt giữ hàng loạt, đe dọa và kiểm soát thông tin,” HRANA cho biết.

Các nhà hoạt động cáo buộc chính quyền đột kích bệnh viện để tìm người biểu tình bị thương rồi bắt giữ họ. Bộ Y tế Iran nói rằng mọi người nên đến bệnh viện mà không phải lo ngại và không nên tự điều trị tại nhà.

Cuối tuần qua, kênh truyền hình tiếng Ba Tư Iran International, có trụ sở bên ngoài Iran, cho biết hơn 36.500 người Iran đã bị lực lượng an ninh sát hại trong hai ngày 8 và 9 tháng 1, dẫn các báo cáo, tài liệu và nguồn tin.

Hiện chưa thể xác minh ngay báo cáo này.