Ông Trump viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để mở rộng năng lực dầu mỏ

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm (22/10) ban hành bản ghi nhớ viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng nhằm tăng sản lượng dầu mỏ trong nước, trong bối cảnh giá dầu vẫn ở mức cao do xung đột với Iran.

Trong bản ghi nhớ, ông Trump nhấn mạnh Mỹ cần có năng lực khai thác, lọc dầu và vận chuyển, lưu trữ dầu mỏ trong nước vững mạnh, vì đây là yếu tố thiết yếu đối với quốc phòng và an ninh quốc gia.

Văn bản chỉ đạo Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tiến hành mua sắm, đưa ra các cam kết mua và sử dụng những công cụ tài chính để mở rộng hạ tầng dầu mỏ trong nước. Phạm vi bao gồm hoạt động thăm dò, khai thác, các kho chứa, bến cảng và hệ thống đường ống thu gom, vận chuyển dầu mỏ.

“Dầu mỏ là nhiên liệu cho Lực lượng Vũ trang, nền tảng công nghiệp và hạ tầng trọng yếu của quốc gia,” ông Trump viết. “Nếu chính quyền liên bang không hành động ngay lập tức, năng lực quốc phòng của Mỹ sẽ tiếp tục dễ bị gián đoạn.”

Được ban hành năm 1950, trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Đạo luật Sản xuất Quốc phòng trao cho tổng thống quyền huy động và điều phối năng lực sản xuất trong nước vì lợi ích an ninh quốc gia. Theo luật này, tổng thống có thể thúc đẩy doanh nghiệp tăng sản xuất và cung ứng hàng hóa, vật liệu thiết yếu thông qua việc mua sắm trực tiếp, cam kết mua, cho vay và bảo lãnh khoản vay.

Bản ghi nhớ nêu rõ rằng các giao dịch mua sắm, cam kết mua và hỗ trợ tài chính được đạo luật cho phép là cách nhanh nhất và ít tốn kém nhất để đáp ứng nhu cầu năng lượng phục vụ an ninh quốc gia của Mỹ.

Hồi tháng 1/2025, ông Trump đã ký Sắc lệnh hành pháp 14156, ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia theo Đạo luật Tình trạng Khẩn cấp Quốc gia. Khi đó, ông cho rằng năng lực khai thác, lọc dầu, vận chuyển và phát điện của Mỹ còn thiếu hụt, tạo thành “mối đe dọa bất thường và đặc biệt” đối với cả nền kinh tế lẫn an ninh quốc gia.

Bản ghi nhớ gửi ông Hegseth hôm thứ Năm có dẫn lại sắc lệnh này. Văn bản cho biết Mỹ sẽ không thể kịp thời bảo đảm năng lực về năng lượng cần thiết nếu không hành động theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng. Nguyên nhân là những hạn chế trong chuỗi cung ứng, nguồn tài chính eo hẹp, tình trạng tắc nghẽn về hạ tầng và thủ tục cấp phép, cùng thời gian chờ đợi kéo dài.

Ông Trump viết rằng việc mở rộng năng lực khai thác, lọc dầu và hậu cần dầu mỏ “là cần thiết để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt nguồn lực công nghiệp hoặc công nghệ then chốt”. Theo ông, sự thiếu hụt đó sẽ “làm suy giảm nghiêm trọng năng lực quốc phòng”.

Tổng thống cũng miễn trừ các yêu cầu luật định thông thường theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, với lý do cần nhanh chóng mở rộng năng lực này.

Tuần trước, Phó Tổng thống JD Vance thông báo chính quyền ông Trump dự định sử dụng đạo luật này để tăng sản lượng nhiên liệu tại một nhà máy lọc dầu của công ty Delek US Holdings ở thành phố Tyler, bang Texas.

“Chúng tôi muốn nhà máy lọc dầu này cho ra hàng triệu gallon nhiên liệu thương mại và nhiên liệu đạt chuẩn quân sự, bên cạnh sản lượng hiện có,” ông Vance nói.

Đây không phải lần đầu ông Trump viện dẫn đạo luật này. Hồi tháng 4, ông đã sử dụng Đạo luật Sản xuất Quốc phòng và ký nhiều bản ghi nhớ nhằm tăng cường chuỗi cung ứng than trong nước, năng lực khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và hệ thống truyền dẫn khí đốt tự nhiên.

Ông Trump đưa ra quyết định mới trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh kể từ khi xung đột với Iran nổ ra hồi tháng 2. Tính đến hôm thứ Năm, giá dầu Brent, loại dầu chuẩn tham chiếu trên thị trường quốc tế, đã vượt 113 USD/thùng.

Cùng ngày, giá xăng thường trung bình tại Mỹ ở mức 4,27 USD/gallon (khoảng 3,79 lít), trong khi giá dầu diesel ở mức 6,30 USD/gallon, theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA).

Ông Trump hôm thứ Năm còn cáo buộc Iran tìm cách đẩy giá dầu lên trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

“Iran đang làm mọi cách để đẩy giá dầu lên trước cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ,” ông Trump viết trên Truth Social. “Họ thậm chí còn dựng lên những vụ tấn công giả, thủy lôi giả và đủ thứ khác, bởi lượng dầu đi qua eo biển Hormuz hiện nay còn nhiều hơn cả trước khi xung đột bắt đầu.”