Bầu cử giữa kỳ Mỹ: 3 vấn đề nóng

Cao Sam
•
Thứ Năm, 22/10/2026

Chưa đầy 2 tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ ngày 3/11, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump, chi phí sinh hoạt và vấn đề nhập cư đang trở thành 3 yếu tố được chú ý, có thể ảnh hưởng đến kết quả bầu cử.

Tổng thống Donald Trump phát biểu tại cuộc mít tinh ở nhà thi đấu Mitchell Center, Đại học Nam Alabama, thành phố Mobile, hôm 2/10. (Ảnh: Travis Gillmore/ The Epoch Times)

Đảng Cộng hòa hiện chỉ chiếm đa số sít sao tại cả Hạ viện và Thượng viện. Đảng Dân chủ chỉ cần giành thêm một số ghế ở mỗi viện để giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội.

Vì vậy, cuộc bầu cử lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhưng cũng khó đoán đối với cả hai đảng. Kết quả sẽ quyết định Đảng Cộng hòa có tiếp tục nắm quyền kiểm soát Quốc hội hay Đảng Dân chủ giành được thế đa số, qua đó tăng khả năng giám sát và kiềm chế chính quyền.

Hôm thứ Tư (21/10), hãng tin Reuters điểm lại 3 vấn đề có thể quyết định kết quả bầu cử: tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump giảm, cử tri bất mãn vì chi phí sinh hoạt tăng cao và tranh cãi gay gắt về vấn đề nhập cư.

Thăm dò: Tỷ lệ ủng hộ ông Trump giảm

Cuộc thăm dò mới nhất do Reuters phối hợp với Ipsos thực hiện cho thấy tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump giảm xuống còn 31%, mức thấp nhất từ trước đến nay.

Theo khảo sát của hãng tin AP và Trung tâm Nghiên cứu Các vấn đề Công cộng NORC, chỉ 26% người Mỹ tán thành cách ông Trump xử lý vấn đề kinh tế. Tỷ lệ này thấp hơn 2 điểm phần trăm so với mức ủng hộ thấp nhất mà cựu Tổng thống Joe Biden từng nhận được về vấn đề kinh tế.

Đảng Dân chủ dựa vào các kết quả thăm dò gần đây để chỉ trích ông Trump vì không thực hiện cam kết tranh cử về giảm chi phí sinh hoạt và chấm dứt chiến tranh.

Đảng Dân chủ cũng cam kết thúc đẩy các chính sách nhằm giảm chi phí sinh hoạt cho người dân. Nếu giành quyền kiểm soát một trong hai viện Quốc hội, họ sẽ tiến hành điều tra và yêu cầu chính quyền đương nhiệm giải trình về những cáo buộc tham nhũng.

Tuy nhiên, dù thường xuyên bị truyền thông chỉ trích và nhiều lần có tỷ lệ ủng hộ thấp trong các cuộc thăm dò, ông Trump vẫn giành được sự ủng hộ của đa số cử tri và chiến thắng trong các cuộc bầu cử.

Trong giai đoạn nước rút trước bầu cử, Tổng thống Trump vẫn trực tiếp tham gia vận động cho các ứng viên Cộng hòa. Ông dự kiến tổ chức mít tinh tại Florida, Iowa, Michigan và Texas.

Ông cũng nhiều lần kêu gọi cử tri đi bỏ phiếu, nhấn mạnh: “Hãy coi như tôi cũng có tên trên lá phiếu.”

Chi phí sinh hoạt: Mối quan tâm hàng đầu của cử tri

Trong cuộc thăm dò gần đây của Reuters/Ipsos, một nửa số cử tri đã đăng ký cho biết chi phí sinh hoạt là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định bỏ phiếu của họ.

Cử tri muốn các nghị sĩ ưu tiên giải quyết những khoản chi tiêu thiết yếu của gia đình, như y tế, xăng dầu, thực phẩm và nhà ở.

Thành tựu lập pháp nổi bật nhất của Đảng Cộng hòa là gia hạn các chính sách giảm thuế. Trong khi đó, chính quyền cắt giảm khoảng 1.000 tỷ USD chi tiêu, trong đó có các chương trình y tế như Medicaid dành cho người thu nhập thấp.

Năm ngoái, bất đồng giữa hai đảng về việc gia hạn các khoản trợ cấp y tế sắp hết hạn đã khiến Chính phủ liên bang phải đóng cửa. Các khoản trợ cấp này trước đó đã giúp 24 triệu người Mỹ trang trải chi phí bảo hiểm y tế.

Theo số liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ, giá thực phẩm tại các cửa hàng tạp hóa đã tăng 1,8% trong 12 tháng qua.

Theo Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang Mỹ (FHFA), giá nhà đã tăng 2,1%.

Giá xăng tăng mạnh sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran.

Iran sau đó đáp trả bằng các cuộc tấn công và tìm cách phong tỏa eo biển Hormuz, khiến giá nhiên liệu tại Mỹ tiếp tục tăng, đẩy chi phí mà các tài xế phải gánh chịu lên cao hơn nữa.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình trên toàn quốc hiện ở mức 4,28 USD/gallon, tăng 1,2 USD so với cùng kỳ năm ngoái. Giá dầu diesel trung bình đạt 6,32 USD/gallon, tăng 2,7 USD.

Không phải tất cả người Mỹ đều ủng hộ cuộc chiến với Iran. Đảng Dân chủ cùng một số nghị sĩ Cộng hòa chỉ trích ông Trump vì phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran mà chưa được Quốc hội cho phép.

Nhập cư trái phép: Thành quả đi kèm tranh cãi

Chính quyền Trump đã đạt được những kết quả rõ rệt trong việc ngăn chặn người nhập cảnh trái phép. Ông Trump nhiều lần khẳng định việc giành lại quyền kiểm soát biên giới phía nam là một trong những thành tựu quan trọng nhất của mình.

Số liệu sơ bộ của Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho thấy số vụ bắt giữ người nhập cảnh trái phép tại biên giới tây nam đã giảm 95% so với thời chính quyền ông Biden.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết, trong suốt tài khóa hiện tại, lực lượng Tuần tra Biên giới chưa thả bất kỳ người nhập cảnh trái phép nào sau khi bắt giữ. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử xảy ra điều này.

Tuy nhiên, tại Maine, Minnesota và Texas đã xảy ra các vụ nhân viên Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) khiến người dân thiệt mạng trong quá trình thực thi luật di trú. Đảng Dân chủ đã lên tiếng chỉ trích những vụ việc này.

Cái chết của hai công dân Mỹ tại Minnesota đã gây phản ứng dữ dội, khiến nhiều ứng viên Đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử sơ bộ năm nay chuyển sang lập trường thiên tả hơn. Một số người kêu gọi luận tội bà Kristi Noem, khi đó là Bộ trưởng An ninh Nội địa, trong khi những người khác chủ trương giải thể ICE.

Trong tháng này, giới chức liên bang đã khám xét nơi ở của Dân biểu Ilhan Omar thuộc Đảng Dân chủ tại bang Minnesota, trong khuôn khổ cuộc điều tra hình sự về nghi vấn gian lận nhập cư. Động thái này vấp phải sự chỉ trích rộng rãi từ phe Dân chủ.

Đảng Cộng hòa phản bác rằng bảo vệ pháp quyền là trách nhiệm của chính quyền. Họ cũng đáp trả bằng chính khẩu hiệu mà phe Dân chủ từng dùng để chỉ trích ông Trump: “Không ai đứng trên pháp luật!”