Ông Vance: Tổng thống Trump là nhà lãnh đạo duy nhất trên thế giới còn đồng cảm với Israel

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance hôm thứ Năm (18/6) tại Nhà Trắng cho biết Israel cần nhìn nhận rõ tình thế quốc tế mà nước này đang đối mặt, đồng thời nhấn mạnh rằng Tổng thống Trump hiện là nhà lãnh đạo quốc gia duy nhất trên thế giới bày tỏ sự đồng cảm với Israel.

Ông Vance kêu gọi các thành viên chính phủ Israel tôn trọng thỏa thuận sơ bộ mà Mỹ đã đạt được với Iran, đồng thời nhắc nhở phía Israel rằng năng lực phòng thủ của họ phụ thuộc rất lớn vào viện trợ quân sự từ Mỹ.

Phát biểu tại phòng họp báo Nhà Trắng trước những chỉ trích gần đây của một số quan chức Israel đối với thỏa thuận Mỹ–Iran, ông nói thẳng: “Tổng thống Trump là nguyên thủ quốc gia duy nhất trên thế giới lúc này còn đồng cảm với Israel.”

“Nếu tôi là thành viên nội các chính phủ Israel, có lẽ tôi sẽ không đi công kích đồng minh mạnh mẽ duy nhất mà tôi còn lại trên thế giới,” ông nói.

Ông Vance chỉ ra: “Vấn đề mà Israel đang đối mặt không phải là ông Trump. Bất kỳ người Israel nào cho rằng vấn đề lớn nhất của họ là Tổng thống Mỹ thì đều cần tỉnh táo lại và đối diện với thực tế hiện nay của đất nước mình.”

Khi nói về hợp tác quốc phòng giữa hai nước, ông Vance đưa ra một số dữ liệu cụ thể để nhấn mạnh mối quan hệ đối tác này.

Ông cho biết trong ba tháng qua, hai phần ba số vũ khí phòng thủ bảo vệ lãnh thổ Israel “được sản xuất bởi người Mỹ và được trả bằng tiền của người nộp thuế Mỹ.”

Mỗi năm, Mỹ cung cấp cho Israel khoảng 4 tỷ USD viện trợ quân sự.

Trong tuần này, Mỹ và Iran đã ký một biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt chiến tranh. Thỏa thuận này yêu cầu các bên, trên tất cả mặt trận, bao gồm cả Lebanon, phải lập tức và vĩnh viễn ngừng mọi hành động quân sự.

Dù Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng việc duy trì quan hệ với đồng minh Mỹ là rất cần thiết, đồng thời cảm ơn phía Mỹ vì đã “chiến đấu bên cạnh” Israel, thì một số thành viên trong nội các của ông lại chỉ trích thỏa thuận này.

Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir, người lãnh đạo một đảng dân tộc cực đoan nhỏ ở Israel, trong tuần này tuyên bố rằng Israel không bị ràng buộc bởi thỏa thuận của ông Trump và sẽ không khuất phục trước áp lực quốc tế.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với New York Times, ông Vance cũng phản hồi lập trường cứng rắn của Ben-Gvir và những người như ông, đặt câu hỏi về việc họ thiếu một phương án thay thế cụ thể, đồng thời nói thẳng: “Các anh là một quốc gia 9 triệu dân. Các anh không thể mong chỉ bằng việc dùng bạo lực giết chóc mà giải quyết được mọi vấn đề an ninh quốc gia.”

Hiện tại, giữa Mỹ và Israel vẫn còn bất đồng về vấn đề Lebanon, và nhiều bên lo ngại điều này có thể làm tổn hại đến thỏa thuận Mỹ–Iran.

Hôm thứ Tư, trong thời gian dự hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp, ông Trump nói rằng Mỹ và Israel đang có “một chút bất đồng” về vấn đề Lebanon, đồng thời cho rằng ông Netanyahu có thể áp dụng “cách tiếp cận mềm mỏng hơn” trong cuộc đối đầu với lực lượng Hezbollah ở Lebanon.

Trong phát biểu đầu tiên sau khi thỏa thuận được ký, ông Netanyahu nói tại một sự kiện công khai rằng Israel trân trọng quan hệ với Mỹ, nhưng sẽ tiếp tục kiểm soát khu vực ở miền nam Lebanon để bảo đảm an toàn cho công dân sống gần biên giới phía bắc Israel.

Hôm thứ Năm, Israel công bố một bản đồ cho thấy vùng kiểm soát quân sự mở rộng của họ ở miền nam Lebanon, đồng thời nói rằng không loại trừ khả năng tấn công ra ngoài khu vực này, động thái bị xem là thách thức các điều khoản của thỏa thuận Mỹ–Iran.

Cũng trong ngày thứ Năm, ông Vance nói: “Người Israel, giống như mọi người khác, đều phải tôn trọng tiến trình hòa bình này; về cơ bản, tiến trình này có lợi cho họ và có lợi cho cả khu vực.”

Hiện văn phòng của ông Netanyahu vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức nào về phát biểu của ông Vance.