Ông Vương Nghị sắp đến Philippines, tàu Trung Quốc–Philippines lại đụng độ ở Biển Đông

Trung Quốc và Philippines ngày 20/7 tiếp tục cáo buộc lẫn nhau sau một vụ va chạm giữa các tàu tại vùng biển tranh chấp ở Biển Đông, trong đó Manila cáo buộc lực lượng hải cảnh Trung Quốc dùng gậy đánh vào đầu binh sĩ Philippines, còn Bắc Kinh phản bác rằng phía Philippines mới là bên cầm mái chèo và gậy tấn công trước.

Vụ việc xảy ra ngay trước thềm hội nghị ngoại trưởng cấp cao ASEAN diễn ra tại Manila trong tuần này, nơi Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị dự kiến tham dự. Cuộc đối đầu mới giữa Trung Quốc và Philippines chắc chắn phủ bóng lên hội nghị ngoại giao sắp tới, đồng thời làm gia tăng những bất định trong quan hệ song phương.

Hai bên cáo buộc nhau ra tay trước

Lực lượng Vũ trang Philippines cho biết hôm 20/7, một xuồng bơm hơi vỏ cứng của hải cảnh Trung Quốc chở 8 người đã tiếp cận trái phép và quay phim tàu quân sự Philippines BRP Sierra Madre đang mắc cạn tại Bãi Cỏ Mây (Philippines gọi là Ayungin Shoal, còn được gọi là Bãi Cạn Second Thomas).

Khi phía Philippines điều hai xuồng cao su của hải quân tới tìm cách xua đuổi, các nhân viên Trung Quốc đã “có phản ứng bạo lực và hung hăng, dùng gậy đánh các quân nhân hải quân Philippines”, khiến một thủy thủ bị thương ở đầu và một xuồng cao su bị hư hại, theo Lực lượng Vũ trang Philippines.

Sau đó, quân đội Philippines công bố một đoạn video dài 25 giây, cho thấy trên một xuồng cao su đang tiếp cận tàu Trung Quốc, một nhân viên hải cảnh vung gậy đánh các thủy thủ Philippines. Bộ Ngoại giao Philippines ngay lập tức ra tuyên bố cáo buộc hành vi “bạo lực” này là hoàn toàn không thể chấp nhận được và cho biết sẽ thực hiện các biện pháp ngoại giao cần thiết.

Trước cáo buộc của Philippines, Cục Hải cảnh Trung Quốc nhanh chóng ra tuyên bố phản bác, cáo buộc các tàu Philippines phớt lờ nhiều cảnh báo của Trung Quốc, tiếp cận nguy hiểm và cố tình đâm vào tàu tuần tra Trung Quốc. Bắc Kinh khẳng định nhân viên Philippines mới là bên “tấn công trước”, sử dụng “mái chèo, gậy dài và các công cụ khác để tấn công ác ý” lực lượng chấp pháp Trung Quốc.

Thỏa thuận cũ đối mặt thử thách

Bãi Cỏ Mây nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Philippines, nhưng cách Trung Quốc Đại Lục khoảng 1.300 km. Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với vùng biển này và gần như toàn bộ Biển Đông.

Là một tuyến hàng hải chiến lược, Biển Đông vận chuyển gần 1/3 lưu lượng hàng hải toàn cầu, với khoảng 40% thương mại hàng hóa thế giới đi qua khu vực này. Năm 2016, một tòa trọng tài quốc tế phán quyết rằng các yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh ở Biển Đông không có cơ sở pháp lý, nhưng Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) từ chối chấp nhận. Ngược lại, ĐCSTQ bị cáo buộc liên tục tiến hành các hoạt động mở rộng trái phép ở Biển Đông.

Đây không phải lần đầu tiên Trung Quốc và Philippines xảy ra một cuộc đụng độ đẫm máu bằng vũ khí thô sơ. Hồi tháng 6/2024, hai bên từng xảy ra một vụ đối đầu nghiêm trọng tại vùng biển này, khiến một thủy thủ Philippines bị mất ngón tay cái.

Mặc dù hai nước từng đạt một “thỏa thuận tạm thời” vào tháng 7/2024, cho phép Philippines tiếp tế cho tàu quân sự mắc cạn, cuộc đụng độ mới hôm 20/7 với cảnh tượng “gậy gộc đối đầu” cho thấy thỏa thuận mong manh nhằm duy trì ổn định này một lần nữa đang phải đối mặt với thử thách nghiêm trọng.