Quân đội Anh: Tàu hàng bị tấn công ở eo biển Hormuz

Quân đội Anh hôm thứ Năm (25/6) cho biết, một tàu hàng đang di chuyển trên tuyến hàng hải được Liên Hợp Quốc hỗ trợ đã bị một vật thể phóng bắn trúng khi đi qua eo biển Hormuz. Hiện chưa xác định được danh tính bên tấn công cũng như loại tàu cụ thể bị nhắm tới.

Văn phòng Hoạt động Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) xác nhận con tàu đã bị hư hại ngoài khơi bờ biển Oman, nhưng chưa có báo cáo về thương vong hay ô nhiễm môi trường.

Trước đó vài giờ, Iran đã cảnh báo rằng các tàu không được phép sử dụng tuyến hàng hải này nếu chưa có sự chấp thuận của Tehran.

Theo hãng tin AP, việc mở tuyến hàng hải thay thế nhằm giảm áp lực đối với nền kinh tế toàn cầu và làm suy giảm một trong những đòn bẩy chính của Iran trong các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong chuyến thăm Bahrain hôm thứ Năm nhấn mạnh rằng Washington hoàn toàn ủng hộ tuyến đường mới này và cảnh báo: “Nếu tuyến hàng hải bị đình trệ, chúng ta sẽ gặp rắc rối”.

Tuyến hàng hải mới: Lượng tàu qua lại đạt mức kỷ lục

Trước đó cùng ngày, đoàn tàu chở dầu dẫn đầu bởi tàu “Stoic Warrior” đã di chuyển dọc theo bờ biển Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Oman, đi qua bán đảo Musandam của Oman.

Tuyến hàng hải mới này được Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) của Liên Hợp Quốc phối hợp thiết lập, nhưng trên thực tế phụ thuộc rất lớn vào hỗ trợ tình báo và hộ tống quân sự của Mỹ nhằm tránh khu vực nguy hiểm do Iran kiểm soát.

Trong khi đó, tuyến đường trung tâm cũ ở eo biển – vốn trước chiến tranh đảm nhận khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu – đã bị Iran phong tỏa sau khi xảy ra cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel vào Iran hôm 28/2, trong đó Iran được cho là đã rải mìn. Hiện ít nhất đã phát hiện một quả mìn trong khu vực này.

Dưới sự hộ tống của Mỹ, tập đoàn vận tải biển Maersk cho biết tàu container của họ đã rời khu vực an toàn thành công vào thứ Năm.

Dữ liệu từ Lloyd’s List Intelligence cho thấy tuần trước có 125 tàu đi qua eo biển, riêng thứ Tư đạt mức 78 lượt – cao kỷ lục sau chiến tranh – dù vẫn thấp hơn mức trung bình 130 lượt/ngày trước xung đột.

Iran phản đối, cảnh báo “không được phép”

Liên quan đến tuyến hàng hải mới do Mỹ và Liên Hợp Quốc thúc đẩy, Lực lượng Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố qua hãng thông tấn IRNA rằng tuyến đường này “không được phối hợp với Iran” và là “không thể chấp nhận, cực kỳ nguy hiểm”.

IRGC cảnh báo: “Tuyến đường duy nhất được phép là tuyến do Cộng hòa Hồi giáo Iran công bố. Bất kỳ ai vi phạm sẽ bị xử lý”.

Một công ty an ninh tư nhân Ambrey tiết lộ rằng hôm thứ Tư, IRGC còn phát cảnh báo qua radio tới một tàu chở dầu: “Các người đang nằm trong tầm bắn tên lửa của chúng tôi, có thể chúng tôi sẽ khai hỏa”.

Mỹ trấn an các nước Vùng Vịnh, nhấn mạnh an ninh hàng hải

Để xoa dịu các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), Ngoại trưởng Marco Rubio trong chuyến thăm Bahrain – nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ – khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa Mỹ và Iran cũng sẽ không ảnh hưởng đến an ninh của các đối tác vùng Vịnh.

Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif Al Zayani bày tỏ cảm ơn trước cam kết của Mỹ, cho rằng đây là “một tia hy vọng”, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng việc Iran thực hiện nghiêm túc các cam kết là yếu tố then chốt.

Đàm phán Mỹ–Iran: Tâm điểm là uranium và phí qua eo biển Hormuz

Hiện Mỹ và Iran đang tranh cãi gay gắt về các điều khoản của một thỏa thuận hòa bình tạm thời (bản ghi nhớ – MOU). Trọng tâm đàm phán là số phận kho uranium làm giàu cao của Iran, cùng với vấn đề đảm bảo tàu thuyền an toàn khi đi qua eo biển Hormuz – tuyến đường hẹp chiến lược của Vịnh Ba Tư.

Hai bên đã ký MOU ngày 17/6 và bắt đầu đàm phán 60 ngày để hướng tới thỏa thuận cuối cùng. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump và giới lãnh đạo Iran vẫn liên tục công khai khẩu chiến.

Ông Trump tuyên bố Iran đã cam kết không thu phí qua eo biển Hormuz dưới sức ép cứng rắn của ông. Trong khi đó, phía Iran bác bỏ, cho rằng Mỹ đang “tự nói tự nghe”.

Ngoại trưởng Rubio sau chuyến công du vùng Vịnh một lần nữa nhấn mạnh rằng Mỹ muốn chấm dứt xung đột, nhưng không thể chấp nhận “bất kỳ cái giá nào”.

Ông phản đối mạnh mẽ việc Iran tìm cách thu phí tàu thuyền: “Bạn có thể gọi đó là phí hay lệ phí, nhưng đó chỉ là trò chơi chữ. Điều đó không thể trở thành điều kiện trong bất kỳ thỏa thuận nào”.

Ông cảnh báo rằng nếu tiền lệ này được chấp nhận, toàn bộ các tuyến hàng hải toàn cầu có thể rơi vào hỗn loạn.