Quân đội Mỹ phong tỏa bờ biển Iran; tàu thuyền sẽ bị chặn bắt và tịch thu

Ngày 13/4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã phát thông báo tới giới hàng hải về việc Mỹ chính thức triển khai phong tỏa đối với Iran. Theo đó, lực lượng Mỹ sẽ kiểm soát khu vực phía đông eo biển Hormuz, bao gồm vịnh Oman và biển Ả Rập, đồng thời mở rộng phạm vi phong tỏa trên toàn bộ đường bờ biển Iran. Tất cả tàu thuyền trong khu vực này, bất kể treo cờ quốc gia nào, đều có thể bị ảnh hưởng.

Thông báo mà Reuters tiếp cận nêu rõ: bất kỳ tàu nào ra vào khu vực phong tỏa mà không được phép đều có nguy cơ bị chặn, buộc chuyển hướng hoặc bị bắt giữ. Tuy nhiên, Mỹ khẳng định phong tỏa không nhằm cản trở tàu của các quốc gia trung lập đi qua eo biển Hormuz nếu hành trình không liên quan đến Iran.

CENTCOM cho biết chiến dịch bắt đầu từ 10 giờ sáng ngày 13/4 (giờ miền Đông nước Mỹ), áp dụng với toàn bộ tàu thuyền ra vào các cảng Iran.

Thông báo do bộ tư lệnh này công bố hôm thứ Hai cũng cho biết lệnh phong tỏa “bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, bao gồm nhưng không giới hạn ở các cảng và các bến dầu”. Thông báo bổ sung rằng việc vận chuyển hàng hóa nhân đạo, bao gồm thực phẩm, vật tư y tế và các nhu yếu phẩm khác, sẽ được cho phép, nhưng phải trải qua kiểm tra.

Một quan chức Mỹ tiết lộ Washington đã chuẩn bị đầy đủ lực lượng và trang thiết bị để duy trì phong tỏa trong thời gian dài, song chưa công bố cụ thể quy tắc giao chiến đối với các trường hợp vi phạm. Mỹ sẽ tiếp tục chiến dịch cho đến khi đạt được mục tiêu do Tổng thống Donald Trump đề ra.

Động thái này diễn ra sau khi các cuộc đàm phán Mỹ–Iran tại Pakistan cuối tuần trước không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, khiến lệnh ngừng bắn đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Iran cảnh báo nếu các cảng của họ bị đe dọa, toàn bộ khu vực vịnh Ba Tư và biển Oman cũng sẽ không còn an toàn.

Trước đó, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ phong tỏa Iran và cho biết các quốc gia khác cũng đang tìm cách ngăn Iran xuất khẩu dầu. Ông đồng thời tỏ ra không quan tâm đến việc Tehran có quay lại bàn đàm phán hay không.

Cùng ngày, Cơ quan Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) xác nhận các hạn chế đi lại trên biển đang được áp dụng tại các cảng và khu vực ven biển Iran, không phân biệt quốc tịch tàu thuyền. Các biện pháp này bao trùm toàn bộ bờ biển Iran và các khu vực liên quan như vịnh Ba Tư, vịnh Oman và phần phía đông eo biển Hormuz. Tuy nhiên, UKMTO cho biết hoạt động đi qua eo biển của các tàu không liên quan đến Iran hiện vẫn chưa bị gián đoạn, dù có thể phải đối mặt với sự hiện diện quân sự và các quy trình kiểm soát nghiêm ngặt.

UKMTO cũng cho biết các tàu trung lập đang neo đậu tại cảng Iran được yêu cầu rời đi trong thời gian hạn chế, đồng thời khuyến cáo tàu thuyền trong khu vực nâng cao cảnh giác và duy trì liên lạc thận trọng.

Về phản ứng quốc tế, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bày tỏ ủng hộ quyết định phong tỏa của Mỹ, cho rằng nguyên nhân là Iran không tuân thủ cam kết mở eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn. Trong khi đó, Anh và Pháp đều tuyên bố không tham gia chiến dịch phong tỏa, với Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh cần đảm bảo tuyến hàng hải này được mở lại.

Úc cho biết hải quân nước này sẵn sàng tham gia nếu được yêu cầu, song hiện chưa nhận được đề nghị chính thức.