Tàu thuyền lại bị tấn công tại Hormuz; tuyến năng lượng Biển Đỏ đồng loạt báo động

Hôm Chủ nhật (13/9), Eo biển Hormuz (Strait of Hormuz) lại ghi nhận một vụ tàu thuyền bị tấn công. Một tàu đang di chuyển trên biển bị vật thể phóng không rõ nguồn gốc đánh trúng và bốc cháy. Trước đó, Ả Rập Xê Út đã tạm thời đóng một tuyến đường ống dẫn dầu quan trọng sau khi hứng chịu cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu tiếp tục đối mặt với nguy cơ bị đe dọa.

Theo Reuters, Văn phòng Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), thuộc Hải quân Hoàng gia Anh, cho biết đã nhận được báo cáo về một tàu bị vật thể phóng không rõ nguồn gốc đánh trúng khi đi qua eo biển này. Sau khi vụ tấn công gây ra hỏa hoạn, thủy thủ đoàn đã được các cơ quan chức năng địa phương sơ tán. Tuy nhiên, danh tính của con tàu bị tấn công và mức độ thiệt hại cụ thể hiện chưa được công bố.

Một ngày trước khi UKMTO công bố báo cáo này, Ả Rập Saudi thông báo tạm thời đóng “Đường ống Đông–Tây” (East-West pipeline) sau khi bị tấn công bằng máy bay không người lái. Giới chức Iraq và Ả Rập Xê Út đều cho biết máy bay không người lái được phóng từ lãnh thổ Iraq, nơi các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn đang hoạt động.

Hiện chưa có tổ chức nào lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ tấn công đường ống dẫn dầu. Hôm thứ Bảy (12/9), Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông cho rằng Iran rất có khả năng là thế lực đứng sau vụ việc.

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới. Eo biển này gần đây nhiều lần phải tạm thời đóng cửa do ảnh hưởng của chiến sự, trong khi đường ống Đông–Tây của Ả Rập Xê Út đã trở thành một tuyến thay thế quan trọng để đưa dầu mỏ Trung Đông ra thị trường toàn cầu trong 6 tháng qua.

Đường ống này dài khoảng 1.200 km (745 dặm), vận chuyển khoảng 4–5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương khoảng 4%–5% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Đường ống nối với cảng Yanbu (Yanbu) ở bờ biển phía tây Biển Đỏ, cho phép Ả Rập Saudi vận chuyển dầu theo hướng Biển Đỏ, qua đó tránh eo biển Hormuz.

Giá dầu tăng vọt, thị trường năng lượng toàn cầu chịu áp lực

Việc chiến sự tại Trung Đông mở rộng đã đẩy giá năng lượng tăng cao. Trong tuần qua, giá dầu Brent một lần nữa vượt mốc 100 USD/thùng, trong khi giá bán lẻ dầu diesel tại Mỹ cũng vượt mức kỷ lục 6 USD/gallon.

Các nhà phân tích lo ngại rằng nếu cả 2 tuyến vận chuyển năng lượng chủ chốt là eo biển Hormuz và Biển Đỏ cùng bị gián đoạn nghiêm trọng trong thời gian dài, nguồn cung dầu mỏ và khí đốt toàn cầu có thể chịu áp lực lớn hơn, đồng thời giá năng lượng cũng có thể tiếp tục tăng.

Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn gần đây tiếp tục gia tăng hoạt động tại khu vực Biển Đỏ. Các nguồn tin từ chính phủ Yemen cho biết hôm thứ Sáu (11/9), lực lượng Houthi đã kiểm soát đảo Perim (Perim Island), một vị trí có ý nghĩa chiến lược tại eo biển Bab el-Mandeb.

Eo biển Bab el-Mandeb được gọi là “Cổng Nước mắt”, là tuyến đường biển then chốt nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và dẫn ra Ấn Độ Dương.

Thái tử Ả Rập Saudi tìm kiếm hỗ trợ quân sự từ Mỹ

Trong bối cảnh các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào các mục tiêu liên quan đến Ả Rập Xê Út và tàu thuyền ngày càng gia tăng, Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman được cho là đã tìm kiếm sự hỗ trợ của Mỹ.

Reuters dẫn lời ba nguồn tin cho biết nhà lãnh đạo trên thực tế của Ả Rập Saudi, Thái tử Salman, đã gọi điện cho ông Trump hôm thứ Năm (10/9), đề nghị Mỹ cung cấp hỗ trợ quân sự nhằm tấn công lực lượng Houthi. Các nguồn tin cho biết Thái tử nhận được câu trả lời rằng Washington hiện sẽ không trực tiếp can thiệp, nhưng sẽ cung cấp hỗ trợ tình báo.

Hôm thứ Bảy, ông Trump xác nhận đã điện đàm với Thái tử Ả Rập Saudi. Đồng thời, ông cho biết lực lượng Houthi cũng từng liên lạc với chính phủ Mỹ, bày tỏ thái độ không muốn giao chiến với quân đội Mỹ và không mong muốn quân đội Mỹ can dự vào cuộc xung đột.

Iran và các quốc gia vùng Vịnh sẽ hội đàm tại Oman

Trong lúc chiến sự tiếp diễn, Iran và các nước Ả Rập vùng Vịnh dự kiến sẽ tổ chức cuộc họp tại Oman vào thứ Hai (14/9) để thảo luận về tương lai của eo biển Hormuz và các vấn đề liên quan đến hoạt động hàng hải.

Tuy nhiên, các quan chức Iran cho rằng khả năng đạt được thỏa thuận mang tính đột phá là không cao. Theo các nguồn tin từ phía Iran, nước này muốn quyền kiểm soát của mình đối với eo biển Hormuz được công nhận, đồng thời được phép thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển. Tuy nhiên, yêu cầu này đã bị Mỹ từ chối.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz, eo biển Bab el-Mandeb và các cơ sở dầu mỏ chủ chốt ở Trung Đông đồng thời đối mặt với các mối đe dọa an ninh, thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối diện với tình trạng bất định nghiêm trọng hơn. Nếu các cuộc tấn công tiếp diễn, gián đoạn nguồn cung có thể tiếp tục đẩy giá dầu lên cao và làm gia tăng áp lực lạm phát trên toàn cầu.