Nhiều trường tiểu học ở Trung Quốc được chuyển thành viện dưỡng lão

Năm 2025, Trung Quốc đại lục có ít hơn 8.000 trường tiểu học phổ thông so với năm 2024, tương đương trung bình mỗi ngày có 22 trường đóng cửa. Số học sinh tiểu học trong một năm giảm 4,06 triệu em. Hiện nay, nhiều trường tiểu học ở Trung Quốc đã được chuyển đổi thành viện dưỡng lão. Một số cư dân mạng đại lục mỉa mai: “Không ngờ hồi nhỏ học ở đây, đến già lại dưỡng lão tại đây”.

Theo báo cáo của First Financial, trong Thông cáo thống kê về sự phát triển giáo dục quốc gia năm 2025 do Bộ Giáo dục Trung Quốc công bố, cả nước có 128.300 trường tiểu học phổ thông, cùng 42.300 điểm trường tiểu học không được tính riêng vào số lượng trường. Năm 2025, số trẻ được tuyển vào bậc tiểu học trên toàn quốc là 14,6174 triệu em; số học sinh đang theo học là 101,7829 triệu em và số học sinh tốt nghiệp là 18,6051 triệu em.

Nói cách khác, năm 2024 Trung Quốc có tổng cộng 136.300 trường tiểu học phổ thông và 52.200 điểm trường tiểu học không được tính riêng vào số lượng trường, với 105,8437 triệu học sinh đang theo học. Trong năm 2025, số trường tiểu học phổ thông giảm 8.000 trường, còn số điểm trường tiểu học giảm 9.900 điểm. Số học sinh tiểu học giảm 4,0608 triệu em.

Xét về số lượng trường tiểu học phổ thông, so với mức 158.000 trường vào năm 2020, trong 5 năm qua Trung Quốc đã giảm 29.700 trường.

Hiện nay, nhiều địa phương ở Trung Quốc đang đẩy nhanh việc tận dụng các cơ sở trường học bị bỏ trống. Một phần đáng kể các trường tiểu học bỏ không đã được chuyển đổi thành viện dưỡng lão, trung tâm chăm sóc người cao tuổi, nhà ăn dành cho người cao tuổi và các cơ sở tương tự. Chẳng hạn, Trường Tiểu học Quân Tử Giản ở làng Quân Tử Giản, huyện Sơn Dương, tỉnh Thiểm Tây, sau nhiều năm bỏ không đã được cải tạo thành viện dưỡng lão.

Tại thành phố Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến, tính đến mùa thu năm 2025 có tổng cộng 601 cơ sở trường học bỏ không. Trong số này, 196 cơ sở đã ký thỏa thuận ủy thác quản lý với chính quyền địa phương và 274 cơ sở do tập thể thôn quản lý. Trong số các trường đã được đưa vào sử dụng, 20 cơ sở được dùng cho các hoạt động công ích như viện dưỡng lão, cơ sở phúc lợi và nhà ăn dành cho người cao tuổi; 17 cơ sở được cải tạo thành nhà xưởng và 4 cơ sở được sử dụng cho các dự án văn hóa, du lịch.

Trước tình trạng này, cư dân mạng đại lục mỉa mai: “Già rồi vẫn phải ở trong chính lớp học hồi nhỏ.” Một người khác nói: “Vậy tôi đi dưỡng lão ở trường mẫu giáo luôn, ở đó còn có đồ chơi để chơi.” Người khác bình luận: “Hồi tiểu học, giáo viên nói rằng phải luôn ghi nhớ mái trường. Không ngờ câu nói đó lại thành sự thật, đến lúc dưỡng lão rồi vẫn vòng đi vòng lại trở về đây”.

Một số người khác viết: “Từ nhỏ đến già đều đến trường, lại còn có thể thúc đẩy tiêu dùng, đúng là một vòng khép kín hoàn hảo”. Người khác đùa rằng: “Trường học biến thành viện dưỡng lão, giáo viên chuyển nghề thành nhân viên chăm sóc”.

Cũng có cư dân mạng cho biết: “Rất nhiều trường trung học ở Đại Khánh đã biến thành viện dưỡng lão.” Một người khác nhận xét: “Đáng sợ biết bao, số trẻ sơ sinh ngày càng ít, trong khi số người cao tuổi ngày càng nhiều.” Có người nói: “Biến thành viện dưỡng lão còn đỡ, trường tiểu học ở chỗ chúng tôi đã biến thành trang trại nuôi lợn rồi.” Một bình luận khác nhận xét: “Một cảnh tượng phi lý do cơ cấu dân số Trung Quốc tạo ra đã bắt đầu diễn ra”.

Một bài viết trên Tencent ngày 15/5/2025 chỉ ra rằng làn sóng đóng cửa các trường tiểu học và trung học ở Trung Quốc đã bắt đầu diễn ra trên diện rộng. Trước đó, các trường mẫu giáo trên cả nước cũng đã xuất hiện làn sóng đóng cửa. Riêng Thượng Hải năm 2024 đã đóng cửa 54 trường mẫu giáo. Tại Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến, số trẻ em giảm 23.000 em trong một năm, dẫn đến 136 trường mẫu giáo phải đóng cửa và số giáo viên chuyên trách giảm 1.024 người, tương đương mỗi ngày có khoảng 3 giáo viên mầm non rời khỏi ngành.

Tình hình các trường mẫu giáo Trung Quốc cũng không mấy khả quan. Theo thông tin từ Sina, năm 2025 cả nước giảm 21.400 trường mẫu giáo, trung bình mỗi ngày có gần 59 trường đóng cửa, tương đương cứ mỗi giờ lại có khoảng 2 trường mẫu giáo biến mất. Kể từ năm 2021, Trung Quốc đã mất tổng cộng hơn 62.900 trường mẫu giáo, kéo theo số trẻ em giảm gần 16 triệu. Sau làn sóng đóng cửa trường học là tình trạng giáo viên mầm non rời bỏ ngành ngày càng nhanh.

Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, năm 2025 cả nước có 7,92 triệu trẻ được sinh ra, với tỷ suất sinh 5,63‰, lần đầu tiên giảm xuống dưới mốc 8 triệu trẻ. Mặc dù chính quyền Trung Quốc đã nới lỏng chính sách cho phép sinh con thứ hai vào năm 2016 và cho phép sinh con thứ ba vào năm 2021, thậm chí nhiều địa phương còn đưa ra các khoản trợ cấp kết hôn và sinh con, nhiều người trẻ Trung Quốc vẫn lựa chọn không kết hôn, không sinh con và không mua nhà.

Một video do Vision Times đăng tải gần đây cho biết trong những năm qua, kinh tế Trung Quốc liên tục trì trệ, áp lực việc làm ngày càng gia tăng, khiến ngày càng nhiều người trẻ cảm thấy hoang mang, thậm chí tuyệt vọng về tương lai. Đối với họ, kết hôn đồng nghĩa với chi phí sinh hoạt cao hơn, trong khi nuôi một đứa trẻ đòi hỏi rất nhiều thời gian, tiền bạc và công sức.

Trong video, một phụ nữ từng đạt thành tích đứng thứ 9 toàn tỉnh Thiểm Tây trong kỳ thi đại học và đỗ Đại học Bắc Kinh, sau đó sang Anh học thạc sĩ tại một trường đại học danh tiếng. Tuy nhiên, sau khi trở về Trung Quốc được hai năm, cô vẫn không tìm được công việc phù hợp. Hiện cô chỉ có thể ở nhà “ăn bám cha mẹ” và phụ thuộc vào gia đình để sinh sống.

Nhiều blogger cũng than thở: “Chưa đầy một năm sau khi tốt nghiệp, trong phòng ký túc xá có 5 người thì 4 người đã thất nghiệp.” Một người khác nói: “Dần dần, nguồn lao động giá rẻ sẽ chỉ ngày càng nhiều. Sinh viên đại học chúng tôi vừa tốt nghiệp, làm đủ các công việc như phục vụ, bảo vệ, vào nhà máy làm công nhân dây chuyền, thực sự có thể bắt gặp ở khắp nơi”.

Lý Mộc Tử/ Vision Times