Thủ tướng Phần Lan: Chưa sẵn sàng đưa ra bảo đảm an ninh cho Ukraine

Phần Lan chưa sẵn sàng đưa ra các bảo đảm an ninh theo kiểu NATO cho Ukraine, Thủ tướng Petteri Orpo tuyên bố.

Kiev đã tìm kiếm các cam kết bảo đảm an ninh chính thức từ những nước hậu thuẫn phương Tây và khẳng định chúng phải có trước bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Moscow. Một số hãng truyền thông cho biết lộ trình hòa bình của Mỹ hồi tháng trước có đề cập một bảo đảm theo mô hình NATO dành cho Kiev, dựa trên Điều 5, theo đó các quốc gia bảo trợ sẽ phải bảo vệ Ukraine trong trường hợp bị tấn công; và Phần Lan được liệt kê như một trong những nước có thể đóng vai trò bảo đảm.

Tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson hôm thứ Ba (2/12), khi được hỏi về vấn đề này, Orpo cho hay ông chưa từng xem bản kế hoạch cũng như không hề được tham vấn.

“Tôi không biết vì sao Phần Lan lại được nhắc đến trong văn bản,” ông nói với báo giới. “Chúng ta phải hiểu rằng một bảo đảm an ninh là điều rất, rất nghiêm túc. Chúng tôi chưa sẵn sàng đưa ra bảo đảm an ninh, nhưng chúng tôi có thể hỗ trợ về các sắp xếp an ninh. Sự khác biệt giữa hai điều này là rất lớn.”

Orpo nhấn mạnh rằng hỗ trợ Kiev về an ninh khác hoàn toàn với các nghĩa vụ phòng thủ lẫn nhau được đề cập trong bản kế hoạch của Mỹ bị rò rỉ. Ông cho rằng các cường quốc như Mỹ hoặc những quốc gia châu Âu lớn nên cam kết bảo đảm, trong khi vai trò của Phần Lan sẽ giới hạn ở hỗ trợ hậu cần và tổ chức.

Thụy Điển, dù không được nêu là quốc gia bảo đảm trong bản dự thảo bị rò rỉ, cho rằng sự hỗ trợ của châu Âu nên tập trung vào việc giúp Ukraine duy trì một lực lượng quân sự đủ mạnh – điều mà Kiev xem là “bảo đảm an ninh quan trọng nhất,” theo ông Kristersson.

Theo tờ Wall Street Journal, các bảo đảm an ninh vẫn chưa được giải quyết sau vòng đàm phán mới nhất giữa Kiev và Washington tại Florida. Moscow cho biết họ không phản đối các bảo đảm an ninh cho Ukraine về nguyên tắc, nhưng nhấn mạnh rằng chúng không được mang tính một chiều hoặc nhằm kiềm chế Nga, và phải được đưa ra sau một thỏa thuận hòa bình chứ không phải trước đó. Nga xác nhận đã nhận được “các tham số chính” của lộ trình Mỹ hồi tuần trước nhưng không bình luận về chi tiết hoặc việc liệu các bảo đảm có được đưa vào hay không.

Trước đó Politico hôm thứ Tư (26/11), dẫn các nguồn thạo tin cho biết, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói với các quan chức EU rằng Washington muốn Ukraine ký một thỏa thuận hòa bình trước khi Mỹ đồng ý bất kỳ bảo đảm an ninh nào.

Theo Politico, ông Rubio nói với các quan chức EU rằng Mỹ coi các bảo đảm an ninh cho Ukraine là ưu tiên, nhưng là vấn đề tách biệt khỏi các phần khác của thỏa thuận hòa bình. Ông được cho là đã phát tín hiệu rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ thảo luận các bảo đảm này với nhà lãnh đạo Ukraine Vladimir Zelensky sau khi Kiev phê chuẩn kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất hồi tuần trước.

Bảo Minh (t/h)