Ảo thuật gia Anh từng khiến Kênh đào Suez “biến mất” để tránh đòn trong Thế chiến II

Trong Thế chiến II, ảo thuật gia người Anh Jasper Maskelyne đã sử dụng những “màn ảo thuật” để bảo vệ tàu chiến của phe Đồng minh và hoạt động vận tải quốc tế, bằng cách che giấu thành công cảng Alexandria, thậm chí khiến Kênh đào Suez “biến mất” trước mắt quân địch.

Maskelyne là một ảo thuật gia nổi tiếng của Anh trong thập niên 1930, chuyên biểu diễn các trò ảo thuật bài và kỹ thuật khéo léo bằng tay.

Sau khi Thế chiến II bùng nổ năm 1939, ông gia nhập lực lượng công binh Anh và được huấn luyện tại Trung tâm Phát triển và Đào tạo Ngụy trang. Tuy nhiên, do không nổi bật trong các nhiệm vụ ngụy trang lô cốt và hầm trú ẩn, ông không được trọng dụng. Mãi đến năm 1941, cơ quan tình báo mới nhận ra giá trị từ chuyên môn của ông và điều ông đến Cairo để phát triển các thiết bị hỗ trợ binh sĩ tránh bị bắt hoặc tìm cách thoát thân. Từ đó, các kỹ năng ảo thuật của ông mới thực sự được phát huy.

Che giấu cảng biển, đánh lừa không quân Đức suốt tám đêm

Tháng 5/1941, Anh nhận được tin tình báo cho biết Đức Quốc xã đang chuẩn bị một chiến dịch ném bom quy mô lớn nhằm vào cảng Alexandria của Ai Cập. Nhiệm vụ hàng đầu của quân Anh là bảo vệ các tàu chiến neo đậu trong cảng. Do quy mô cảng quá lớn, việc ngụy trang vào ban ngày gần như bất khả thi, nên Maskelyne chỉ có thể triển khai các biện pháp bảo vệ vào ban đêm.

Ông xây dựng một cảng giả tại khu vực Vịnh Maryut, cách Alexandria vài km, bằng đất, bìa cứng và hệ thống ánh sáng mô phỏng cảng thật cùng các tàu chiến. Mỗi khi đêm xuống, cảng giả được thắp sáng rực rỡ, trong khi Alexandria thực hiện lệnh tắt toàn bộ đèn.

Maskelyne giải thích kế hoạch với nhóm cộng sự của mình:

“Chúng ta chỉ cần dựng tại Vịnh Maryut một hệ thống chiếu sáng và cơ sở hạ tầng giống Alexandria. Khi biết máy bay Đức đang đến gần, chúng ta sẽ tắt đèn ở Alexandria, bật đèn tại Maryut rồi kích nổ các khối thuốc nổ đã được chôn sẵn. Những đám cháy sẽ thu hút chúng giống như mật ong thu hút ong vậy.”

Để tiếp tục đánh lừa các máy bay trinh sát Đức sau mỗi đợt không kích, nhóm của ông nhanh chóng tạo hiện trường giả tại Alexandria bằng cách phủ các tấm bạt mô phỏng đống đổ nát, rải các mảnh vụn làm từ giấy bồi và dựng những phông nền vẽ các công trình bị hư hại.

Chiến dịch này đã thành công đến mức quân Đức liên tục ném bom cảng giả suốt tám đêm liền, trong khi Alexandria hầu như không bị tấn công. Sau đó, quân Đức dần mất hứng thú với mục tiêu này.

Khiến Kênh đào Suez “biến mất”

Sau thành công tại Alexandria, các chỉ huy yêu cầu Maskelyne dùng “ảo thuật” để khiến Kênh đào Suez hoàn toàn biến mất khỏi tầm ngắm của đối phương.

Ông cải tiến các hệ thống đèn chiếu thành những đèn nhấp nháy cường độ cao nhằm gây nhiễu khả năng định hướng của phi công Đức. Trên các đèn pha dọc kênh đào, ông lắp thêm những cánh quạt gắn gương phản chiếu để tạo hiệu ứng ánh sáng xoay liên tục, khiến đối phương khó xác định vị trí thật của tuyến đường thủy.

Tiếp đó, ông bố trí 21 đèn pha tạo thành một chuỗi ánh sáng kéo dài dọc theo Kênh đào Suez, hình thành một bức tường ánh sáng xoay dài hơn 160 km trên bầu trời đêm. Hệ thống này về sau được gọi là “Whirling Spray” (Màn sương ánh sáng xoáy). Ngoài ra, ông còn sử dụng nhiều thiết bị gương phản chiếu để ngăn quân Đức khóa mục tiêu vào vị trí của con kênh.

Những biện pháp này không chỉ khiến máy bay Đức mất phương hướng và không thể thực hiện các cuộc tấn công hiệu quả, mà còn góp phần khiến một số máy bay gặp tai nạn, giúp Kênh đào Suez duy trì hoạt động thông suốt trong suốt thời chiến.

Tạo ra “đạo quân ma” bằng ánh sáng và ảo giác

Trong trận El Alamein, Maskelyne tiếp tục sử dụng các thủ thuật đánh lừa để làm suy yếu sức tấn công của quân Đức. Khi Thống chế Đức Erwin Rommel kiểm soát nhiều vị trí chiến lược, ông đã tạo ra một “đạo quân giả” ở phía nam với quy mô ngày càng lớn, khiến Rommel tin rằng đây là hướng tấn công chính và điều quân đến đối phó.

Khi quân Đức tập trung lực lượng xuống phía nam, Thống chế Bernard Montgomery lập tức mở cuộc tấn công ở phía bắc, giành thắng lợi và buộc quân Đức phải rút lui.

Maskelyne chưa bao giờ tiết lộ đầy đủ chi tiết các chiến thuật đánh lừa của mình. Tuy nhiên, ông cho biết đó không chỉ đơn thuần là sơn ngụy trang hay mô hình xe tăng giả, mà là một hệ thống chiến thuật tổng thể kết hợp giữa ảo giác thị giác quy mô lớn, các bức màn ánh sáng và những đòn nghi binh tinh vi. Ông còn tận dụng tối đa môi trường sa mạc và vật liệu tự nhiên, chẳng hạn dùng phân lạc đà làm lớp phủ ngụy trang hiệu quả hoặc sử dụng sỏi đá để tạo hiệu ứng phản chiếu như gương.

Sau trận El Alamein, ông được điều động sang phục vụ các đơn vị đóng quân ở nước ngoài và biểu diễn ảo thuật cho binh sĩ.

Cho đến nay, hồ sơ quân sự của Jasper Maskelyne trong Thế chiến II vẫn chưa được giải mật hoàn toàn. Nhiều chi tiết vẫn được bảo vệ theo Đạo luật Bảo mật của Anh và dự kiến chỉ được công khai đầy đủ vào năm 2046.