Ông Putin rời Bắc Kinh, dự án đường ống khí đốt Nga – Trung chưa đạt kết quả

Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm thứ Tư (20/5) đã rời Bắc Kinh sau hội nghị thượng đỉnh với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng các cuộc đàm phán về dự án đường ống dẫn khí đốt Nga – Trung “Sức mạnh Siberia 2” (Power of Siberia 2) vẫn chưa đạt được bất kỳ bước đột phá nào.

Người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov, cho biết sau hội nghị rằng Nga và Trung Quốc đã “đạt được sự thống nhất về các thông số chính của dự án” và “chỉ còn một số chi tiết cần hoàn tất”. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận lịch trình xây dựng đường ống vẫn chưa được xác định.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS dẫn lời ông Putin nói rằng Nga sẵn sàng tiếp tục cung cấp ổn định dầu mỏ, khí đốt và than đá cho Trung Quốc. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, Moscow nhiều lần đưa ra các tuyên bố tương tự nhưng tiến triển thực tế của dự án vẫn rất hạn chế.

Đường ống dự kiến dài khoảng 2.600 km, xuất phát từ mỏ khí Yamal của Nga, đi qua Mông Cổ trước khi tới Trung Quốc, với công suất vận chuyển lên tới 50 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm, tương đương hơn 10% nhu cầu hiện tại của Trung Quốc.

Dù 2 nước đã ký một bản ghi nhớ mang tính ràng buộc pháp lý vào tháng 9/2025 nhằm thúc đẩy dự án, các vấn đề về giá cả, tài chính và thời gian giao hàng vẫn chưa được giải quyết.

Theo nhiều nguồn tin, bất đồng lớn nhất nằm ở giá bán khí đốt. Trong khi ông Putin và ông Tập liên tục nhấn mạnh quan hệ hữu nghị và mong muốn mở rộng hợp tác năng lượng, hai bên vẫn chưa thể đạt thỏa thuận cuối cùng về điều khoản thương mại.

Truyền thông dẫn lời các nguồn thạo tin cho biết Bắc Kinh đang tận dụng việc Nga cần nguồn thu để phục vụ cuộc chiến tại Ukraine nhằm ép giá mạnh. Tờ Financial Times dẫn lời Giám đốc Trung tâm Carnegie Nga – Á Âu tại Berlin, Alexander Gabuev, nhận định: “Đây là thời điểm tốt nhất — Trung Quốc cần điều đó hơn bao giờ hết, còn Nga thì đang ở trong tình thế tuyệt vọng tìm kiếm nguồn thu mới.”

Theo tiết lộ, Trung Quốc muốn mức giá mới gần với giá nội địa của Nga, khoảng 120–130 USD cho mỗi nghìn mét khối khí, trong khi Moscow muốn mức giá tương tự hợp đồng “Sức mạnh Siberia 1”. Các nhà phân tích cho rằng mức chênh lệch giữa hai bên có thể lên tới hơn gấp đôi.

Một số chuyên gia cho rằng Bắc Kinh ép giá vì thực tế Trung Quốc không quá cấp thiết cần thêm khí đốt từ Nga. Một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Financial Times rằng việc 2 nước chưa đạt đồng thuận về giá là điều không bất ngờ, bởi Bắc Kinh lo ngại nhu cầu khí đốt trong nước “đã đạt đỉnh”, khiến họ do dự trước khoản đầu tư khổng lồ và các cam kết dài hạn.

Trong khi đó, phía Nga cũng không muốn bán với giá quá thấp do chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng rất lớn. Chuyên gia Joseph Webster của tổ chức Atlantic Council từng nhận định rằng nếu nhu cầu khí đốt của Trung Quốc suy giảm, nguồn thu từ đường ống mới có thể không đủ để Nga thu hồi vốn đầu tư, thậm chí khó đạt lợi nhuận.

Cao Sam/ Epoch Times