Trung Quốc thử tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm: Nhiều nước lên tiếng phản đối

Trung Quốc ngày 6/7 xác nhận đã phóng thử một tên lửa đạn đạo chiến lược từ tàu ngầm hạt nhân ra Thái Bình Dương. Động thái hiếm hoi này ngay lập tức vấp phải phản ứng từ Nhật Bản, Úc, New Zealand, Đài Loan và Mỹ, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tiếp tục gia tăng.

Theo tuyên bố của người phát ngôn Hải quân Trung Quốc, Đại tá Vương Học Mãnh, một tàu ngầm hạt nhân của hải quân nước này đã phóng một tên lửa chiến lược mang đầu đạn mô phỏng về phía vùng biển quốc tế trên Thái Bình Dương và “tên lửa đã rơi chính xác xuống khu vực dự kiến”. Bắc Kinh khẳng định đây là hoạt động huấn luyện quân sự thường niên, phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế, đồng thời “không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào”.

Giới phân tích cho rằng tên lửa nhiều khả năng được phóng từ khu vực vịnh Bột Hải ở đông bắc Trung Quốc và bay tới Nam Thái Bình Dương. Dữ liệu theo dõi hàng hải cũng cho thấy trước vụ phóng, Trung Quốc đã triển khai nhiều tàu theo dõi tại vùng biển giữa Papua New Guinea và Guam để giám sát quỹ đạo bay của tên lửa. Các chuyên gia nhận định loại tên lửa được sử dụng có thể là JL-2 hoặc JL-3, đều là tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và tầm bắn hàng nghìn km.

Úc: “Động thái gây mất ổn định”

Ngoại trưởng Úc Penny Wong cho biết Bắc Kinh đã thông báo trước về vụ phóng, song Canberra vẫn phản đối.

“Úc đã nói rõ với Trung Quốc rằng chúng tôi cho rằng hành động này sẽ làm mất ổn định khu vực”.

Bà Wong cũng bày tỏ lo ngại trước tốc độ hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc.

“Chúng tôi quan ngại trong bối cảnh Trung Quốc đang mở rộng năng lực quân sự rất nhanh nhưng lại thiếu sự minh bạch cũng như những giải thích đủ sức trấn an khu vực về ý đồ của mình”.

Nhật Bản kêu gọi Trung Quốc xem xét lại

Nhật Bản cho biết trước vụ phóng đã nhận được thông báo về khả năng có mảnh vỡ rơi xuống vùng đặc quyền kinh tế của nước này.

Trong tuyên bố chung của Nội các, Tokyo bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” trước việc các hoạt động quân sự của Trung Quốc ngày càng gia tăng và “mạnh mẽ thúc giục Trung Quốc xem xét lại hành động của mình”.

New Zealand phản đối việc biến Nam Thái Bình Dương thành bãi thử

Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters cho biết tên lửa đã rơi xuống khu vực thuộc Vùng phi hạt nhân Nam Thái Bình Dương, được thành lập theo Hiệp ước Rarotonga năm 1986.

Ông nói: “Đây là một diễn biến không được hoan nghênh và đáng lo ngại”.

Ông nhấn mạnh: “Cũng như các nước láng giềng ở Thái Bình Dương, chúng tôi không muốn thấy Trung Quốc sử dụng Nam Thái Bình Dương làm nơi thử nghiệm năng lực tên lửa”.

Theo ông Peters:

“Khu vực chúng ta không nên khoanh tay đứng nhìn để những vụ thử như vậy trở thành điều bình thường.”

Đài Loan và Mỹ cũng lên tiếng

Văn phòng lãnh đạo Đài Loan cho rằng vụ thử là nỗ lực của Bắc Kinh nhằm đe dọa cộng đồng quốc tế. Một quan chức an ninh cấp cao của Đài Loan cho biết hòn đảo ghi nhận hoạt động của hải quân Trung Quốc gia tăng trong thời gian gần đây, bao gồm cả các cuộc tập trận chung với Nga.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ trích vụ phóng phản ánh quá trình mở rộng nhanh chóng kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc và tiếp tục kêu gọi Bắc Kinh tăng cường minh bạch cũng như tham gia các cuộc đối thoại về kiểm soát vũ khí.

Thời điểm vụ thử thu hút chú ý

Vụ phóng diễn ra đúng thời điểm Úc và Fiji ký Hiệp ước “Ocean of Peace”, trong đó hai nước cam kết hỗ trợ phòng thủ lẫn nhau nếu một bên bị tấn công. Nhiều nhà phân tích cho rằng thời điểm này khó có thể chỉ là sự trùng hợp.

Chuyên gia Meia Nouwens thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) nhận định vụ phóng có thể nhằm thể hiện sự không hài lòng của Bắc Kinh trước việc Úc mở rộng quan hệ an ninh tại Nam Thái Bình Dương, nhưng cũng cảnh báo động thái này có thể phản tác dụng và làm xấu thêm hình ảnh của Trung Quốc trong khu vực.

Theo các chuyên gia, đây là lần hiếm hoi Trung Quốc công khai thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm ra Thái Bình Dương. Trước đây, Bắc Kinh chủ yếu tiến hành các vụ thử trong lãnh thổ hoặc trên các bãi thử nội địa nhằm tránh gây quan ngại cho các nước láng giềng. Việc lựa chọn phóng ra Thái Bình Dương lần này được xem là một thông điệp thể hiện năng lực răn đe chiến lược của Trung Quốc trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng căng thẳng.