Tòa Tối cao Mỹ bác đề nghị tách riêng 20.000 phiếu California một ngày trước bầu cử

Tối thứ Hai (2/11), Tòa án Tối cao Mỹ bác đề nghị của Bộ Tư pháp yêu cầu California tách riêng khoảng 20.000 phiếu bầu qua thư bị nghi do những người không phải công dân bỏ, chỉ một ngày trước cuộc bầu cử.

Bộ Tư pháp cho rằng những lá phiếu này nhiều khả năng thuộc về những người không phải công dân Mỹ. Đơn khẩn cấp được gửi lên Tòa án Tối cao sau khi cả thẩm phán Tòa án Quận Liên bang và Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 đều bác yêu cầu của bộ.

Lệnh của Tòa án Tối cao không có chữ ký và không đưa ra lý do. Không có thẩm phán nào bày tỏ ý kiến phản đối.

Trong đơn khẩn cấp nộp trước đó cùng ngày, Tổng luật sư Mỹ D. John Sauer cho rằng Tòa án Tối cao cần hành động ngay lập tức: “Một khi California trộn lẫn những lá phiếu bị khiếu nại với các phiếu hợp lệ, sẽ không còn cách nào thu hồi những lá phiếu bị khiếu nại”.

Ông Sauer cũng dẫn lại nhận định của một thẩm phán Tòa Phúc thẩm Khu vực 9 trong ý kiến phản đối ở một phán quyết trước đó của vụ kiện: “California thừa nhận rằng không có cách nào truy vết một lá phiếu sau khi nó đã được xử lý”.

Về phía mình, giới chức California bác bỏ tính chính xác của danh sách do Bộ Tư pháp lập.

Tại các phiên tòa cấp dưới, bang này lập luận rằng Chính phủ liên bang không có tư cách khởi kiện một bang tại tòa án liên bang về cách thức tổ chức bầu cử. California cũng cho rằng hệ thống xác minh quốc tịch của bang đã giải quyết vấn đề người không phải công dân tham gia bỏ phiếu. Việc tách riêng các phiếu bị nghi vấn, theo bang này, sẽ vi phạm luật bầu cử liên bang và có nguy cơ cản trở quá trình kiểm phiếu.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề nghị Tòa án Tối cao yêu cầu California tạm thời tách riêng các phiếu của những người có tên trong danh sách và chưa kiểm đếm số phiếu này cho đến khi xác minh được họ có phải là công dân Mỹ hay không.

Bộ Tư pháp cho biết California không hoàn thành đúng thời hạn việc rà soát những trường hợp bị nghi không phải công dân. Theo bộ này, một số người trong danh sách đã gửi phiếu bầu qua đường bưu điện.

Ông Trump nhiều lần tuyên bố các bang chưa thực hiện đầy đủ biện pháp ngăn chặn người không phải công dân tham gia bỏ phiếu.

Hiến pháp Mỹ trao cho các bang quyền chủ yếu trong việc tổ chức bầu cử, song Chính phủ liên bang cũng có một số quyền giám sát.

Sau khi đơn khẩn cấp được nộp, quyền Thứ trưởng Tư pháp Mỹ Trent McCotter cho biết California đã “từ chối hợp tác với Chính phủ liên bang để ngăn người không phải công dân đi bầu, qua đó làm giảm giá trị của những lá phiếu hợp pháp”. Vì vậy, Bộ Tư pháp đã đề nghị Tòa án Tối cao buộc bang này tách riêng các phiếu bầu qua thư cho đến khi xác minh được quốc tịch của cử tri.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục sử dụng mọi biện pháp pháp lý sẵn có để bảo vệ tính liêm chính của các cuộc bầu cử và bảo đảm luật liên bang được thực thi,” ông McCotter viết trên X hôm 2/11.

Thống đốc California Gavin Newsom chỉ trích Bộ Tư pháp vì tiếp tục nộp đơn lên Tòa án Tối cao. Ông cho rằng chính quyền Trump không hiểu chữ “không” có nghĩa là gì, sau khi các tòa án đã 3 lần bác bỏ vụ kiện trong tuần trước.

Trong bài đăng trên X hôm 2/11, ông Newsom viết: “Họ đã trì hoãn hơn 3 ngày, giờ lại yêu cầu áp dụng biện pháp ‘khẩn cấp’ ngay trong đêm trước ngày bầu cử”.

“Đây lại là một lý do nữa cho thấy những cáo buộc của họ không có căn cứ.”

Trước đó, hôm thứ Tư (28/10), Thẩm phán David O. Carter thuộc Tòa án Quận Liên bang khu vực Trung tâm California đã ra phán quyết bất lợi cho Bộ Tư pháp, cho phép kiểm đếm những lá phiếu này trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội ngày 3/11.

Thay vì chờ Thẩm phán Carter đưa ra phán quyết về nội dung vụ kiện, Bộ Tư pháp đã khẩn cấp đề nghị Tòa Phúc thẩm Khu vực 9 ngăn California kiểm đếm số phiếu nói trên.

Hôm 26/10, một hội đồng gồm 3 thẩm phán của tòa này đã ra phán quyết với tỷ lệ 2-1 rằng tòa không có thẩm quyền xem xét vụ việc, do ông Carter khi đó chưa đưa ra phán quyết.

Bộ Tư pháp sau đó cũng kháng cáo phán quyết ngày 28/10 của ông Carter lên Tòa Phúc thẩm Khu vực 9. Hôm thứ Sáu (30/10), một hội đồng thẩm phán của tòa này tiếp tục bác đề nghị của chính quyền với tỷ lệ 2-1. Hội đồng gọi đề nghị đó là “lời mời đi ngược lại Điều khoản Bầu cử, bằng cách làm suy yếu những quy định rõ ràng trong Hiến pháp”.

“Nếu Chính phủ Mỹ cho rằng cần có những quy định khác đối với phiếu bầu qua thư, chúng tôi cho rằng đề xuất đó nên được đưa ra trước Quốc hội, chứ không phải tòa án,” các thẩm phán thuộc phe đa số viết.

“Chúng tôi không nhận thấy sai sót rõ ràng nào. Cũng không có phương án khả thi nào để xác định và tách riêng phiếu của từng cá nhân mà không có nguy cơ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho toàn bộ hệ thống.”