Toàn cảnh triển khai lực lượng của Mỹ tại Trung Đông khi các cảng Iran bị phong tỏa

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN 72) đang di chuyển theo đội hình trong cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) vào ngày 28/7/2022. (Trang web của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ)

Ngày thứ Hai (13/4), Mỹ tiếp tục làm rõ kế hoạch phong tỏa các cảng của Iran. Trong một thông báo, Bộ Tư lệnh cảnh báo rằng các tàu vi phạm các biện pháp liên quan có thể bị bắt giữ.

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN 72) đang di chuyển theo đội hình trong cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) vào ngày 28/7/2022. (Nguồn: Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ)

Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) nhấn mạnh trong thông báo rằng các biện pháp phong tỏa chính thức có hiệu lực từ 10h sáng theo giờ Bờ Đông nước Mỹ.

Thông báo cho biết, phạm vi phong tỏa của quân đội Mỹ bao gồm các cảng của Iran nằm phía đông eo biển Hormuz, thuộc vịnh Oman và biển Ả Rập, bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran.

CENTCOM nêu rõ, các tàu của quốc gia trung lập đến và đi từ các điểm đến không phải Iran vẫn có thể tự do qua lại eo biển Hormuz, nhưng có thể phải chịu kiểm tra nhằm loại trừ hàng hóa bị cấm. Ngoài ra, các vật tư nhân đạo thiết yếu cho dân sinh như lương thực và thuốc men sẽ được phép lưu thông sau khi kiểm tra.

Iran tuyên bố, nếu các trung tâm vận tải hàng hải của nước này bị đe dọa, họ sẽ tiến hành tấn công tất cả các cảng trong và xung quanh vịnh Ba Tư. Trong phần lớn thời gian xung đột, Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Mỗi năm, khoảng 1/3 lưu lượng thương mại hàng hải toàn cầu đi qua khu vực này; Iran cũng tuyên bố đã triển khai thủy lôi ở một số khu vực.

Tổng thống Trump trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social hôm thứ Hai cảnh báo rằng bất kỳ tàu cao tốc vũ trang nào của Iran tiến gần đường phong tỏa sẽ bị “tiêu diệt ngay lập tức”.

“Hải quân Iran hiện đang nằm dưới đáy biển, đã bị phá hủy hoàn toàn — tổng cộng 158 tàu. Những gì chúng tôi chưa tấn công là số ít cái gọi là ‘tàu tấn công nhanh’, bởi trước đây chúng tôi không coi đó là mối đe dọa lớn.” Ông Trump viết thêm, “Cảnh báo: nếu bất kỳ tàu nào trong số này tiến gần đường phong tỏa của chúng tôi, chúng sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức”.

Ngăn chặn “tống tiền toàn cầu” của Iran

Cuối tuần qua, cuộc đàm phán hòa bình kéo dài 21 giờ giữa Mỹ và Iran tại Pakistan đã đổ vỡ. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận rằng giới hạn cuối cùng của phía Mỹ là Iran phải từ bỏ hoàn toàn chương trình vũ khí hạt nhân, nhưng Tehran đã bác bỏ đề xuất này, được mô tả là “giải pháp cuối cùng và tốt nhất”. Ngay sau đó, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz.

Trước khi đàm phán sụp đổ, Iran trên thực tế đã kiểm soát eo biển này và thu “phí quá cảnh” rất cao đối với các tàu đi qua (được cho là lên tới 2 triệu USD mỗi tàu). Ông Trump cáo buộc đây là “tống tiền toàn cầu” trên Truth Social và chỉ thị quân đội Mỹ chặn bất kỳ tàu nào từng trả các khoản phí mà ông coi là trái phép cho Iran.

“Bất kỳ tàu nào nộp phí qua lại trái phép đều sẽ mất quyền tự do hàng hải an toàn trên vùng biển quốc tế,” ông nói.

Dưới đây là bảng tổng hợp các lực lượng chủ yếu của Mỹ triển khai trong khu vực, dựa trên dữ liệu của Viện Hải quân Mỹ (USNI) tính đến ngày 6/4: