Tổng thống Cuba xác nhận đàm phán với Mỹ

Trong bối cảnh Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép, Tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel hôm thứ Sáu (13/3) xác nhận Chính phủ nước này đã tiếp xúc và tiến hành các cuộc hội đàm với Mỹ.

Trong một đoạn video phát trên truyền hình quốc gia hôm thứ Sáu, ông Díaz-Canel nói: “Các cuộc hội đàm này nhằm tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại để xử lý những bất đồng hiện tồn giữa hai nước”.

Díaz-Canel cho biết ông hy vọng các cuộc đàm phán có thể giúp hai đối thủ lâu năm “thoát khỏi tình trạng đối đầu”.

Ông nói các cuộc tiếp xúc Cuba – Mỹ được tiến hành “trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng hệ thống chính trị của hai nước, cũng như chủ quyền và quyền tự quyết của mỗi chính phủ”.

Thông tin này cũng xác nhận những tiết lộ trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump về tình hình đàm phán. Ông Trump từng cho biết Mỹ đang tiếp xúc với “cấp cao nhất” của Cuba và hy vọng hai bên có thể đạt được một dạng thỏa thuận nào đó.

• Ông Trump: Cuba đang đàm phán thỏa thuận với Mỹ

Theo hãng tin Reuters, một quan chức Nhà Trắng giấu tên cho biết: “Như Tổng thống Trump đã nói, chúng tôi đang đối thoại với Cuba. Lãnh đạo Cuba nên đạt được một thỏa thuận; ông ấy cho rằng ‘điều đó rất dễ đạt được’”.

Quan chức này nói thêm trong một tuyên bố gửi qua email: “Cuba là một quốc gia thất bại; những người cầm quyền đang chịu cú sốc lớn vì mất sự hỗ trợ của Venezuela và việc Mexico ngừng cung cấp dầu cho họ.”

Người dân tại thủ đô Havana hoan nghênh thông tin này, cho rằng đây có thể là một trong những cách giải quyết tình trạng mất điện trong tuần. Các đợt mất điện tuần này đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình; phóng viên Reuters chứng kiến cư dân Havana gõ nồi niêu trong bóng tối để phản đối.

Một bà nội trợ 44 tuổi, Yaimi Gonzalez, nói với Reuters: “Chúng tôi đã quá kiệt sức, không thể chịu đựng thêm tình trạng này nữa. Tôi nghĩ đối thoại giữa Cuba và Mỹ sẽ mang lại tình hình tốt hơn”.

Phong tỏa dầu mỏ làm trầm trọng thêm khủng hoảng tại Cuba

Trong bài phát biểu hôm thứ Sáu, ông Díaz-Canel thừa nhận lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ đang gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Ông nói trong cuộc họp báo rằng suốt 3 tháng qua không có nhiên liệu vào Cuba, khiến dự trữ diesel và xăng dầu giảm mạnh, làm lưới điện của Cuba ngày càng “bất ổn”.

Vụ mất điện lớn tuần trước khiến phần lớn cư dân Cuba chìm trong bóng tối; sau đó thời gian mất điện tại phần lớn khu vực Havana đã tăng vọt lên hơn 12 giờ mỗi ngày.

Tháng Một năm nay, Chính phủ Mỹ bắt đầu áp dụng các biện pháp gây sức ép năng lượng nghiêm khắc hơn đối với Cuba. Washington cảnh báo sẽ áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho Cuba, tương đương với việc áp đặt một lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế đối với quốc đảo Caribe này.

Trong thời gian dài, Cuba phụ thuộc vào nguồn dầu giá rẻ do đồng minh Venezuela cung cấp. Khi Mỹ hành động tại Venezuela và cắt đứt nguồn cung năng lượng liên quan, tình trạng thiếu nhiên liệu ở Cuba nhanh chóng xấu đi, hệ thống điện và giao thông đều bị ảnh hưởng, khiến khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng.

Trước đó, ông Trump cũng cho biết sau khi giải quyết vấn đề Iran và lật đổ chính quyền Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, Cuba sẽ trở thành mục tiêu trọng tâm tiếp theo của Mỹ. Ông dự đoán chính quyền Cuba “sẽ sớm sụp đổ” và nói rằng Cuba “rất mong đạt được một thỏa thuận”.

Báo Liberty Times dẫn nguồn truyền thông Mỹ cho biết, ông Raul Guillermo Rodriguez Castro, cháu trai của cựu lãnh đạo Cuba Raul Castro, được cho là đã tiến hành các cuộc đàm phán bí mật kéo dài nhiều tuần với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Ông Rubio vốn là người Mỹ gốc Cuba.

Thông tin liên quan hiện vẫn chưa được xác nhận chính thức, nhưng trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Cuba đang căng thẳng cao độ, đã thu hút sự chú ý của dư luận.

Cuba tuyên bố thả 51 tù nhân

Theo hãng tin AP, cùng thời điểm xác nhận tiếp xúc với Mỹ, Bộ Ngoại giao Cuba tối thứ Năm thông báo sẽ thả 51 tù nhân trong vài ngày tới, đồng thời cho biết động thái này xuất phát từ thiện chí đối với Vatican cũng như mối quan hệ mật thiết lâu dài giữa hai bên.

Chính phủ Cuba không công bố danh sách những người được thả, chỉ cho biết họ đã chấp hành án trong thời gian dài và có biểu hiện cải tạo tốt trong thời gian giam giữ.

Dữ liệu cho thấy kể từ năm 2010, Cuba đã ân xá 9.905 tù nhân; trong 3 năm qua, khoảng 10.000 người khác cũng đã được trả tự do.

Tháng 1/2025, sau khi tiếp xúc với Vatican, Cuba từng quyết định từng bước thả hơn 500 tù nhân, trong đó có nhân vật bất đồng chính kiến nổi tiếng José Daniel Ferrer. Ông Ferrer sau đó rời Cuba và hiện sinh sống tại Mỹ.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ trong số 51 người được thả lần này có bao gồm tù nhân chính trị hay không. Tổ chức phi lợi nhuận “Prisoners Defenders” cho biết tính đến tháng 2/2026, Cuba vẫn còn khoảng 1.214 tù nhân chính trị.