Ông Trump: Cuba đang “cạn kiệt nguồn lực”, rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (9/3) cho biết Cuba đang rơi vào một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng và có thể phải đối mặt với một “sự tiếp quản trong hòa bình” (friendly takeover). Ông cho rằng sau khi chính quyền tại Venezuela thay đổi và nguồn hỗ trợ bị cắt đứt, chính phủ Cuba đã rơi vào tình trạng cạn kiệt nguồn lực.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở thành phố Doral, bang Florida, ông Trump ca ngợi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio – người phụ trách các cuộc thương lượng – và gọi ông là “ngoại trưởng vĩ đại nhất trong lịch sử.”

Khi đề cập đến tình hình Cuba, ông Trump nói: “Đó có thể là một sự tiếp quản thân thiện, cũng có thể không phải. Nhưng điều đó thực ra không quan trọng, bởi vì hiện giờ họ thực sự – như cách người ta vẫn nói – chỉ còn cầm cự.”

“Họ không có năng lượng, không có tiền bạc và đang rơi vào khủng hoảng nhân đạo sâu sắc,” ông nói thêm.

Trong nhiều thập niên, Cuba phụ thuộc nặng nề vào sự hỗ trợ từ Venezuela. Tuy nhiên, sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và Phó tổng thống Delcy Rodríguez lên nắm quyền, Caracas đã chuyển sang hợp tác với Washington và chấm dứt việc cung cấp năng lượng cho Havana.

Ông Trump nhấn mạnh: “Không có Venezuela, họ hoàn toàn không thể trụ nổi. Chúng tôi đã cắt đứt mọi nguồn hỗ trợ bên ngoài của họ. Vì vậy, hoặc họ phải đạt được một thỏa thuận, hoặc chúng tôi cũng có thể giải quyết việc này một cách dễ dàng.”

Hiện Ngoại trưởng Marco Rubio đang tiến hành các cuộc đàm phán với lãnh đạo Cuba nhằm tránh xảy ra xung đột quân sự. Một số báo cáo cho biết nội dung thương lượng có thể bao gồm việc mở cửa cảng biển, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và du lịch, đồng thời nới lỏng hạn chế đối với công dân Mỹ đến Cuba.

Cộng đồng người Cuba lưu vong – tập trung đông đảo tại Miami – từ lâu mong muốn lật đổ chính quyền cộng sản tại Havana và đang theo dõi sát diễn biến tình hình.

Sau cuộc họp báo, ông Trump đã ghé thăm một nhà hàng tại khu dân cư có đông người Venezuela sinh sống. Khi một cụ ông 87 tuổi bày tỏ mong muốn được đến một Cuba tự do, ông Trump đáp lại: “Chúng ta sẽ cùng đến Cuba.”

Ngày 9/3/2026, trước khi trở về Washington, ông Trump đã ghé thăm nhà hàng Venezuela “El Arepazo” tại thành phố Doral, bang Florida và trò chuyện với các thực khách.

Trước đó, trong một sự kiện tại Nhà Trắng hôm thứ Năm (5/3), ông Trump nói với Jorge Mas — chủ sở hữu câu lạc bộ Inter Miami CF thuộc giải bóng đá nhà nghề Mỹ và là con trai của những người nhập cư Cuba — rằng doanh nhân này có thể sớm đến thăm Cuba mà không cần giấy phép đặc biệt.

“Anh sẽ không cần sự chấp thuận của tôi đâu,” ông Trump đùa. “Cứ bay về là được.”

Nguồn tin: Mỹ tiến gần thỏa thuận kinh tế với Cuba

Theo một báo cáo của Francesca Chambers trên tờ USA Today, chính quyền Trump đang chuẩn bị một thỏa thuận kinh tế tiềm năng với Cuba, điều có thể báo hiệu sự thay đổi lớn trong quan hệ giữa hai nước.

Hai nguồn tin quen thuộc với kế hoạch của chính quyền Mỹ cho biết các quan chức Washington đang tiến gần đến việc công bố một thỏa thuận với Havana, dù thời điểm cụ thể và chi tiết vẫn chưa được xác định.

Thỏa thuận có thể bao gồm việc nới lỏng các hạn chế đối với công dân Mỹ đi lại tới Cuba và mở rộng hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia.

Đề xuất này được xem là một bước ngoặt bất ngờ trong chiến lược của Mỹ đối với quốc đảo Caribe.

Sau khi Mỹ bắt giữ Nicolás Maduro và cắt nguồn cung dầu từ Venezuela sang Cuba, nhiều nhà phân tích cho rằng Washington có thể gia tăng áp lực lên Havana nhằm thúc đẩy thay đổi chế độ.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ dường như đang xem xét một chiến lược khác, tập trung vào đòn bẩy kinh tế và các nhượng bộ thông qua đàm phán.

Theo báo cáo, các cuộc thảo luận về thỏa thuận tiềm năng bao gồm các hợp tác kinh tế liên quan đến cảng biển, phát triển năng lượng và du lịch. Mỹ cũng đang cân nhắc khả năng dỡ bỏ một phần các biện pháp trừng phạt đối với Cuba như một phần của thỏa thuận rộng hơn.

Một yếu tố khác đang được xem xét là một “lối thoát chính trị” cho giới lãnh đạo Cuba. Các cuộc đàm phán được cho là đã đề cập đến những kịch bản cho phép Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel và các thành viên của gia đình Raúl Castro tiếp tục ở lại trên đảo khi đất nước chuyển sang quan hệ kinh tế gần gũi hơn với Mỹ.

Việc nới lỏng các hạn chế đi lại đối với công dân Mỹ đến Cuba cũng có thể được thực hiện mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội. Những bước đi như vậy có thể góp phần phục hồi du lịch và đầu tư vào nền kinh tế đang gặp khó khăn của Cuba, đồng thời mở rộng cơ hội kinh doanh cho các công ty Mỹ.

Tổng thống Trump gần đây cũng công khai ám chỉ về các cuộc đàm phán đang diễn ra. Phát biểu trước các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh tại Hội nghị “Lá chắn châu Mỹ” hôm thứ Bảy (7/3), ông cho rằng tình hình kinh tế khó khăn khiến chính phủ Cuba sẵn sàng đàm phán hơn.

“Cuba đang ở cuối đường rồi. Họ không có tiền. Họ không có dầu mỏ,” ông Trump nói tại cuộc họp ở Florida.

Ông cũng xác nhận Ngoại trưởng Marco Rubio đã tham gia các cuộc thảo luận với phía Cuba.

“Họ rất muốn đạt được một thỏa thuận,” ông Trump nói, đồng thời cho rằng thỏa thuận có thể đạt được nhanh chóng.

Nhà Trắng từ chối bình luận thêm về các cuộc đàm phán và hướng các phóng viên tới những phát biểu công khai của tổng thống.

Trong khi đó, chính phủ Cuba phủ nhận việc tiến hành các cuộc đàm phán cấp cao với Mỹ, nhưng cũng không bác bỏ các báo cáo cho rằng quan chức Mỹ đang có “tiếp xúc không chính thức” với cháu trai của cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro.

Các cuộc thảo luận về Cuba diễn ra trong bối cảnh Washington đang tìm cách định hình lại bức tranh chính trị tại Mỹ Latinh.

Ông Trump mô tả tình hình ở Cuba là một phần của sự chuyển đổi rộng lớn hơn sau biến động chính trị tại Venezuela.

“Khi chúng ta đạt được sự chuyển đổi lịch sử ở Venezuela, chúng ta cũng đang mong chờ sự thay đổi lớn sẽ sớm đến với Cuba,” ông Trump nói tại hội nghị.

Ông cũng cho biết một số nhà lãnh đạo trong khu vực đã bí mật thúc giục ông giải quyết vấn đề Cuba.

“Thực ra có bốn người trong các bạn đã nói: ‘Ông có thể giúp chúng tôi một việc được không? Hãy giải quyết vấn đề Cuba,’” ông Trump nói.

Tuy chính quyền Mỹ tỏ ra lạc quan, một số cựu quan chức từng phụ trách chính sách Cuba cho rằng vẫn còn nhiều câu hỏi về việc hai bên thực sự đã tiến gần đến thỏa thuận cuối cùng đến mức nào.

Các nhà phân tích lưu ý rằng nhiều vấn đề quan trọng vẫn chưa được giải quyết, bao gồm những nhượng bộ mà Mỹ có thể yêu cầu để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt hoặc mở rộng hợp tác kinh tế.

Ông Trump cũng cho biết các ưu tiên đối ngoại khác có thể khiến việc công bố thỏa thuận bị trì hoãn. Tổng thống Mỹ gần đây nói rằng Washington muốn hoàn tất chiến dịch quân sự liên quan đến Iran trước khi hoàn toàn tập trung vào các cuộc đàm phán với Cuba.

Tuy vậy, ông vẫn bày tỏ sự tự tin rằng thỏa thuận có thể đạt được nhanh chóng.

“Hiện tại chúng tôi đang tập trung vào Iran,” ông nói. “Có lẽ Marco chỉ cần dành một tiếng là xong thỏa thuận với Cuba.”

Nếu được hoàn tất, thỏa thuận này có thể đánh dấu một trong những thay đổi quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ–Cuba trong nhiều thập niên và có khả năng định hình lại tương lai kinh tế của hòn đảo này.

Xem thêm

Ông Trump: Chính quyền Cuba đang đi đến hồi kết và muốn đàm phán

Ngoại trưởng Rubio vào cuối tháng 1 cũng công khai bày tỏ sự ủng hộ việc thay đổi chế độ tại Cuba trước Quốc hội.